Шу ҳақда

Nikoh kitobi · 2 ҳадис

باب مِنْهُ

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ الصَّائِغُ، قَالاَ أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ إِنِّي وَهَبْتُ نَفْسِي لَكَ ‏.‏ فَقَامَتْ طَوِيلاً فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَزَوِّجْنِيهَا إِنْ لَمْ تَكُنْ لَكَ بِهَا حَاجَةٌ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ هَلْ عِنْدَكَ مِنْ شَيْءٍ تُصْدِقُهَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ مَا عِنْدِي إِلاَّ إِزَارِي هَذَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِزَارَكَ إِنْ أَعْطَيْتَهَا جَلَسْتَ وَلاَ إِزَارَ لَكَ فَالْتَمِسْ شَيْئًا ‏"‏ قَالَ مَا أَجِدُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَالْتَمِسْ وَلَوْ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَالْتَمَسَ فَلَمْ يَجِدْ شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلْ مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ شَيْءٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ سُورَةُ كَذَا وَسُورَةُ كَذَا ‏.‏ لِسُوَرٍ سَمَّاهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ زَوَّجْتُكَهَا بِمَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ ذَهَبَ الشَّافِعِيُّ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَيْءٌ يُصْدِقُهَا وَتَزَوَّجَهَا عَلَى سُورَةٍ مِنَ الْقُرْآنِ فَالنِّكَاحُ جَائِزٌ وَيُعَلِّمُهَا سُورَةً مِنَ الْقُرْآنِ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ النِّكَاحُ جَائِزٌ وَيَجْعَلُ لَهَا صَدَاقَ مِثْلِهَا ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ

Бизга ал-Ҳасан ибн Али ал-Халлоал ривоят қилди, бизга Исъҳоқ ибн Исо ва Абдуллаҳ ибн Нофиъ ас-Соиғ ривоят қилиб, иккаласи дедилар: бизга Молик ибн Анас хабар берди, у Абу Ҳозим ибн Динордан, у Саҳл ибн Саъд ас-Соидийдан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига бир аёл келиб: «Мен ўзимни сенга ҳадя қилдим,» деди. Сўнг у узоқ вақт турди. Шунда бир киши: «Эй Расулуллаҳ, агар Сизнинг унга эҳтиёжингиз бўлмаса, уни менга уйлантиринг,» деди. У: «Сенинг унга маҳр қилиб берадиган бирор нарсанг борми?» дедилар. У: «Мана шу изоримдан бошқа нарсам йўқ,» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Изорингни унга берсанг, ўзинг (изорсиз) ўтирасан, сенинг изоринг қолмайди. Бирор нарса қидириб кўр,» дедилар. У: «(Ҳеч нарса) топмаяпман,» деди. У: «Темир узук бўлса ҳам қидир,» дедилар. (Рови) деди: Шунда у қидирди, аммо ҳеч нарса топмади. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сен билан бирга Қуръандан бирор нарса (ёдланган) борми?» дедилар. У: «Ҳа, фалон сура ва фалон сура,» деб ўзи номлаган сураларни (айтди). Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мен уни сенга Қуръандан ўзинг билан бирга (ёдланган) нарса эвазига уйлантирдим,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: Бу ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Аш-Шофеий бу ҳадисга (биноан) шу (фикр)га борган ва: «Агар (кишининг) унга маҳр қиладиган бирор нарсаси бўлмаса-ю, уни Қуръандан бир сура (ўргатиш) эвазига уйлантирган бўлса, никоҳ жоиздир ва у (аёл)га Қуръандан бир сура ўргатади,» деган. Баъзи илм аҳли: «Никоҳ жоиздир ва унга ўзига ўхшашларнинг маҳрини (маҳри мисл) белгилайди,» деган. Бу Куфа аҳли, Аҳмад ва Исъҳоқнинг сўзидир.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي الْعَجْفَاءِ السُّلَمِيِّ، قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَلاَ لاَ تُغَالُوا صَدُقَةَ النِّسَاءِ فَإِنَّهَا لَوْ كَانَتْ مَكْرُمَةً فِي الدُّنْيَا أَوْ تَقْوَى عِنْدَ اللَّهِ لَكَانَ أَوْلاَكُمْ بِهَا نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا عَلِمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَكَحَ شَيْئًا مِنْ نِسَائِهِ وَلاَ أَنْكَحَ شَيْئًا مِنْ بَنَاتِهِ عَلَى أَكْثَرَ مِنْ ثِنْتَىْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَأَبُو الْعَجْفَاءِ السُّلَمِيُّ اسْمُهُ هَرَمٌ ‏.‏ وَالأُوقِيَّةُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَرْبَعُونَ دِرْهَمًا وَثِنْتَا عَشْرَةَ أُوقِيَّةً أَرْبَعُمِائَةٍ وَثَمَانُونَ دِرْهَمًا ‏.‏

Бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ибн Уяйна ривоят қилди, у Айюбдан, у Ибн Сирииндан, у Абул-Ажфо ас-Суламийдан (ривоят қилдики), у деди: Умар ибн ал-Хаттоб деди: «Диққат, аёлларнинг маҳрини оширманглар! Чунки агар у дунёда иззат ёки Аллаҳнинг ҳузурида тақво бўлганида эди, сизларнинг энг лойиғингиз унга Аллаҳнинг набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бўларди. Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг хотинларидан бирортасини ўн икки уқийядан ортиғига никоҳлаганларини ёки қизларидан бирортасини (ўн икки уқийядан ортиғига) никоҳлаб берганларини билмайман.» Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Абул-Ажфо ас-Суламийнинг исми Ҳарамдир. Уқийя эса илм аҳли наздида қирқ дирҳамдир, ўн икки уқийя эса тўрт юз саксон дирҳамдир.