Дини рози бўлган кишига уйлантириш

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنِ ابْنِ وَثِيمَةَ النَّصْرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِذَا خَطَبَ إِلَيْكُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ دِينَهُ وَخُلُقَهُ فَزَوِّجُوهُ إِلاَّ تَفْعَلُوا تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الأَرْضِ وَفَسَادٌ عَرِيضٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي حَاتِمٍ الْمُزَنِيِّ وَعَائِشَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ قَدْ خُولِفَ عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ سُلَيْمَانَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏ فَرَوَاهُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ هُرْمُزَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ مُحَمَّدٌ وَحَدِيثُ اللَّيْثِ أَشْبَهُ ‏.‏ وَلَمْ يَعُدَّ حَدِيثَ عَبْدِ الْحَمِيدِ مَحْفُوظًا ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга Абдулҳамид ибн Сулаймон ривоят қилди, Ибн Ажлондан, у Ибн Васима ан-Насрийдан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сизларга дини ва хулқидан рози бўлган кишингиз (қиз) совчилик қилиб келса, уни уйлантиринг (қизингизни унга беринг). Агар шундай қилмасангиз, ер юзида фитна ва кенг (ёйилган) бузуқлик бўлади,» дедилар. У (Термизий) деди: бу бобда Абу Ҳотим ал-Музаний ва Оишадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Абу Ҳурайранинг ҳадисида Абдулҳамид ибн Сулаймонга (ривоятда) мухолафат қилинган. Уни ал-Лайс ибн Саъд Ибн Ажлондан, у Абдуллаҳ ибн Ҳурмуздан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан мурсал (саҳобани айтмай) ривоят қилган. Абу Исо (Термизий) деди: Муҳаммад (ал-Бухорий): ал-Лайснинг ҳадиси (ҳақиқатга) яқинроқдир, деди ва Абдулҳамиднинг ҳадисини маҳфуз (сақланган ишончли) деб санамади.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو السَّوَّاقُ الْبَلْخِيُّ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمِ بْنِ هُرْمُزَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، وَسَعِيدٍ، ابْنَىْ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِي حَاتِمٍ الْمُزَنِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِذَا جَاءَكُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ دِينَهُ وَخُلُقَهُ فَأَنْكِحُوهُ إِلاَّ تَفْعَلُوا تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الأَرْضِ وَفَسَادٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنْ كَانَ فِيهِ قَالَ ‏"‏ إِذَا جَاءَكُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ دِينَهُ وَخُلُقَهُ فَأَنْكِحُوهُ ‏"‏ ‏.‏ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَأَبُو حَاتِمٍ الْمُزَنِيُّ لَهُ صُحْبَةٌ وَلاَ نَعْرِفُ لَهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Амр ас-Саввоқ ал-Балхий ривоят қилди, бизга Ҳотим ибн Исмоил ривоят қилди, Абдуллаҳ ибн Муслим ибн Ҳурмуздан, у Убайднинг икки ўғли Муҳаммад ва Саиддан, улар Абу Ҳотим ал-Музанийдан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сизларга дини ва хулқидан рози бўлган кишингиз (совчилик билан) келса, уни уйлантиринг (қизингизни унга беринг). Агар шундай қилмасангиз, ер юзида фитна ва бузуқлик бўлади,» дедилар. Улар: «Эй Расулуллаҳ, гарчи унда (айрим нуқсонлар) бўлса ҳам?» дедилар. У: «Сизларга дини ва хулқидан рози бўлган кишингиз келса, уни уйлантиринг,» деб уч марта (такрор) айтдилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан ғарибдир. Абу Ҳотим ал-Музанийнинг саҳобалиги бор, биз ундан Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан бу ҳадисдан бошқасини билмаймиз.