Бачадондаги ҳомила дияти

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْجَنِينِ بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ ‏.‏ فَقَالَ الَّذِي قُضِيَ عَلَيْهِ أَنُعْطِي مَنْ لاَ شَرِبَ وَلاَ أَكَلَ وَلاَ صَاحَ فَاسْتَهَلَّ فَمِثْلُ ذَلِكَ يُطَلُّ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ هَذَا لَيَقُولُ بِقَوْلِ شَاعِرٍ بَلْ فِيهِ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ حَمَلِ بْنِ مَالِكِ بْنِ النَّابِغَةِ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمُ الْغُرَّةُ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ أَوْ خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ أَوْ فَرَسٌ أَوْ بَغْلٌ ‏.‏

Бизга Али ибн Саъид ал-Киндий ал-Куфий ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Абу Зоида ривоят қилди, Муҳаммад ибн Амрдан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳомила (чақалоқ, қориндаги бола ҳалок бўлиши) ҳақида бир қул ёки чўри (ғурра)ни (дият қилиб беришга) ҳукм қилдилар. Кимга қарши ҳукм чиқарилган бўлса, ўша киши: «Ичмаган, емаган, бақириб овоз чиқармаган киши учун-а (дият) берамизми? Бунга ўхшаш (қон) ҳадар (бекорга) кетади-ку,» деди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта, бу киши шоирнинг сўзидек (қофиялаб) гапиряпти. Йўқ, унда бир ғурра — қул ёки чўри (вожиб бўлади),» дедилар. Бу бобда Ҳамал ибн Молик ибн ан-Нобиға ва ал-Муғийра ибн Шуъбадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Илм аҳли ҳузурида амал шунга (биноан)дир. Уларнинг баъзилари: «Ғурра — қул ёки чўри, ёки беш юз дирҳамдир,» деди. Баъзилари эса: «Ёки бир от, ёки бир хачир,» деди.

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ نَضْلَةَ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، أَنَّ امْرَأَتَيْنِ، كَانَتَا ضَرَّتَيْنِ فَرَمَتْ إِحْدَاهُمَا الأُخْرَى بِحَجَرٍ أَوْ عَمُودِ فُسْطَاطٍ فَأَلْقَتْ جَنِينَهَا فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْجَنِينِ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ وَجَعَلَهُ عَلَى عَصَبَةِ الْمَرْأَةِ ‏.‏ قَالَ الْحَسَنُ وَأَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَهُ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Бизга ал-Ҳасан ибн Али ал-Халол ривоят қилди, у деди: бизга Ваҳб ибн Жарир ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, Мансурдан, у Иброҳимдан, у Убайд ибн Назладан, у ал-Муғийра ибн Шуъба (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), икки аёл кундош эдилар. Бири иккинчисини бир тош ёки чодир устуни билан уриб, (у аёл) ҳомиласини ташлаб қўйди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳомила (чақалоқ) ҳақида бир ғурра — қул ёки чўри (дият беришга) ҳукм қилдилар ва уни (урган) аёлнинг асабаси (отадан қариндошлари) зиммасига юкладилар. ал-Ҳасан деди: бизга Зайд ибн Ҳубоб ҳам хабар берди, Суфёндан, у Мансурдан, шу ҳадиснинг ўхшашини (ривоят қилди). Бу ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.