حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، وَحَاتِمُ بْنُ سِيَاهٍ الْمَرْوَزِيُّ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَهْلٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ سَرَقَ مِنَ الأَرْضِ شِبْرًا طُوِّقَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ " . وَزَادَ حَاتِمُ بْنُ سِيَاهٍ الْمَرْوَزِيُّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ مَعْمَرٌ بَلَغَنِي عَنِ الزُّهْرِيِّ وَلَمْ أَسْمَعْ مِنْهُ زَادَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ " مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ " . وَهَكَذَا رَوَى شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَهْلٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَرَوَى سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَهْلٍ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Салама ибн Шабиб, Ҳотим ибн Сиёҳ ал-Марвазий ва бошқа бир нечалари ривоят қилдилар, улар: бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, Маъмардан, у аз-Зуҳрийдан, у Талҳа ибн Абдуллаҳ ибн Авфдан, у Абдурраҳмон ибн Амр ибн Саҳлдан, у Саъид ибн Зайд ибн Амр ибн Нуфайлдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), дедилар; у: «Кимки моли (йўлида) ҳимоя қилиб ўлдирилса, у шаҳиддир ва кимки ердан бир қарич (жой) ўғирласа, қиёмат кунида етти ер (қатлами) унинг бўйнига ҳалқа қилиб ўралади,» дедилар. Ҳотим ибн Сиёҳ ал-Марвазий бу ҳадисда (қуйидагини) зиёда қилди: Маъмар деди: менга аз-Зуҳрийдан етиб келди, аммо мен ундан эшитмадим, у бу ҳадисда: «Кимки моли (йўлида) ҳимоя қилиб ўлдирилса, у шаҳиддир,» (сўзини) зиёда қилди. Шуъайб ибн Абу Ҳамза ҳам бу ҳадисни аз-Зуҳрийдан, у Талҳа ибн Абдуллаҳдан, у Абдурраҳмон ибн Амр ибн Саҳлдан, у Саъид ибн Зайддан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шундай ривоят қилган. Суфён ибн Уяйна эса уни аз-Зуҳрийдан, у Талҳа ибн Абдуллаҳдан, у Саъид ибн Зайддан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилиб, унда Абдурраҳмон ибн Амр ибн Саҳлни зикр қилмади. Бу ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُطَّلِبِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَسَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَجَابِرٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ . وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لِلرَّجُلِ أَنْ يُقَاتِلَ عَنْ نَفْسِهِ وَمَالِهِ . وَقَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ يُقَاتِلُ عَنْ مَالِهِ وَلَوْ دِرْهَمَيْنِ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Абу Омир ал-Ақадий ривоят қилди, у деди: бизга Абдулазиз ибн ал-Мутталиб ривоят қилди, Абдуллаҳ ибн ал-Ҳасандан, у Иброҳим ибн Муҳаммад ибн Талҳадан, у Абдуллаҳ ибн Амр (розияллаҳу анҳумо)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Ким моли йўлида ўлдирилса, у шаҳиддир,» дедилар. (Абу Исо) деди: бу бобда Алий, Саид ибн Зайд, Абу Ҳурайра, ибн Умар, ибн Аббос ва Жобирдан ҳам (ривоятлар бор). Абу Исо (Термизий) деди: Абдуллаҳ ибн Амрнинг ҳадиси ҳасан ҳадисдир ва у ундан бир неча йўл билан ривоят қилинган. Илм аҳлининг баъзилари кишига ўзи ва моли (йўли) учун жанг қилишга рухсат берганлар. Ибн ал-Муборак деди: у моли учун, агар икки дирҳам бўлса ҳам, жанг қилади.
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دِينِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ دَمِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ أَهْلِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ " . قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَهَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ نَحْوَ هَذَا . وَيَعْقُوبُ هُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ .
Бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, у деди: менга Яъқуб ибн Иброҳим ибн Саъд хабар берди, у деди: бизга отам ривоят қилди, у отасидан, у Абу Убайда ибн Муҳаммад ибн Аммор ибн Ёсирдан, у Талҳа ибн Абдуллаҳ ибн Авфдан, у Саид ибн Зайддан (ривоят қилдики), у деди: мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким моли йўлида ўлдирилса, у шаҳиддир; ким дини йўлида ўлдирилса, у шаҳиддир; ким қони (жонини ҳимоя қилиш) йўлида ўлдирилса, у шаҳиддир; ва ким аҳли (оиласи) йўлида ўлдирилса, у шаҳиддир,» деганларини эшитдим. (Абу Исо) деди: бу ҳасан ҳадисдир. Шу тарзда бир неча (рови) Иброҳим ибн Саъддан шунга ўхшаш ривоят қилган. Яъқуб эса у Иброҳим ибн Саъд ибн Иброҳим ибн Абдураҳмон ибн Авф аз-Зуҳрийдир.