Ўғрининг қўли қанчага кесилади

Hadlar kitobi · 2 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي كَمْ تُقْطَعُ يَدُ السَّارِقِ‏

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَتْهُ عَمْرَةُ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقْطَعُ فِي رُبْعِ دِينَارٍ فَصَاعِدًا ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ مَرْفُوعًا وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ مَوْقُوفًا ‏.‏

Бизга Али ибн Ҳужр ривоят қилди, бизга Суфён ибн Уяйна, аз-Зуҳрийдан (ривоят қилдики), унга Амра, Оишадан хабар берди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) чорак динор ва ундан кўпи (ўғирлангани) учун (қўл) кесар эдилар. Абу Исо (Термизий) деди: Оишанинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Бу ҳадис Амрадан, у Оишадан бошқа йўл билан ҳам марфуъ (Набийга боғланган) ҳолда ривоят қилинган; баъзилари эса уни Амрадан, у Оишадан мавқуф (саҳобийда тўхтаган) ҳолда ривоят қилишган.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَطَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مِجَنٍّ قِيمَتُهُ ثَلاَثَةُ دَرَاهِمَ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ سَعْدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَيْمَنَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ قَطَعَ فِي خَمْسَةِ دَرَاهِمَ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْ عُثْمَانَ وَعَلِيٍّ أَنَّهُمَا قَطَعَا فِي رُبْعِ دِينَارٍ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ أَنَّهُمَا قَالاَ تُقْطَعُ الْيَدُ فِي خَمْسَةِ دَرَاهِمَ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ رَأَوُا الْقَطْعَ فِي رُبْعِ دِينَارٍ فَصَاعِدًا ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ قَالَ لاَ قَطْعَ إِلاَّ فِي دِينَارٍ أَوْ عَشَرَةِ دَرَاهِمَ ‏.‏ وَهُوَ حَدِيثٌ مُرْسَلٌ رَوَاهُ الْقَاسِمُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَالْقَاسِمُ لَمْ يَسْمَعْ مِنِ ابْنِ مَسْعُودٍ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ قَالُوا لاَ قَطْعَ فِي أَقَلَّ مِنْ عَشَرَةِ دَرَاهِمَ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ أَنَّهُ قَالَ لاَ قَطْعَ فِي أَقَلَّ مِنْ عَشَرَةِ دَرَاهِمَ ‏.‏ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга ал-Лайс, Нофиъдан, у Ибн Умардан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) баҳоси уч дирҳам бўлган бир қалқон (ўғирлангани) учун (қўл) кесдилар. У деди: Бу бобда Саъд, Абдуллаҳ ибн Амр, Ибн Аббос, Абу Ҳурайра ва Айманлардан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Ибн Умарнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ашобларидан баъзи илм аҳли шунга амал қилган — улар орасида Абу Бакр ас-Сиддиқ беш дирҳам (учун қўл) кесган. Усмон ва Алидан эса: улар чорак динор учун кесганликлари ривоят қилинган. Абу Ҳурайра ва Абу Саиддан: уларнинг «Беш дирҳам учун қўл кесилади,» деганлари ривоят қилинган. Тобеинлардан баъзи фақиҳлар шунга амал қилган; бу Молик ибн Анас, Шофеъий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир — улар чорак динор ва ундан кўпига кесишни (жоиз) кўришган. Ибн Масъуддан: у «Динор ёки ўн дирҳамдан бошқасида кесиш йўқ,» дегани ривоят қилинган. Бу мурсал ҳадис бўлиб, уни ал-Қосим ибн Абдурраҳмон Ибн Масъуддан ривоят қилган, ал-Қосим эса Ибн Масъуддан эшитмаган. Баъзи илм аҳли шунга амал қилади; бу Суфён ас-Саврий ва куфаликларнинг сўзидир — улар: «Ўн дирҳамдан камида кесиш йўқ,» дейишган. Алидан ҳам: у «Ўн дирҳамдан камида кесиш йўқ,» дегани ривоят қилинган, лекин унинг исноди муттасил (узлуксиз) эмас.