Шу ҳақда

Namoz kitobi · 2 ҳадис

باب مِنْهُ

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ سَمِعْتُهُ وَهُوَ، فِي عَشَرَةٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَحَدُهُمْ أَبُو قَتَادَةَ بْنُ رِبْعِيٍّ يَقُولُ أَنَا أَعْلَمُكُمْ بِصَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالُوا مَا كُنْتَ أَقْدَمَنَا لَهُ صُحْبَةً وَلاَ أَكْثَرَنَا لَهُ إِتْيَانًا قَالَ بَلَى ‏.‏ قَالُوا فَاعْرِضْ ‏.‏ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلاَةِ اعْتَدَلَ قَائِمًا وَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُ أَكْبَرُ ‏"‏ ‏.‏ وَرَكَعَ ثُمَّ اعْتَدَلَ فَلَمْ يُصَوِّبْ رَأْسَهُ وَلَمْ يُقْنِعْ وَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ ‏"‏ ‏.‏ وَرَفَعَ يَدَيْهِ وَاعْتَدَلَ حَتَّى يَرْجِعَ كُلُّ عَظْمٍ فِي مَوْضِعِهِ مُعْتَدِلاً ثُمَّ أَهْوَى إِلَى الأَرْضِ سَاجِدًا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُ أَكْبَرُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ جَافَى عَضُدَيْهِ عَنْ إِبْطَيْهِ وَفَتَخَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ ثُمَّ ثَنَى رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَقَعَدَ عَلَيْهَا ثُمَّ اعْتَدَلَ حَتَّى يَرْجِعَ كُلُّ عَظْمٍ فِي مَوْضِعِهِ مُعْتَدِلاً ثُمَّ أَهْوَى سَاجِدًا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُ أَكْبَرُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ ثَنَى رِجْلَهُ وَقَعَدَ وَاعْتَدَلَ حَتَّى يَرْجِعَ كُلُّ عَظْمٍ فِي مَوْضِعِهِ ثُمَّ نَهَضَ ثُمَّ صَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا قَامَ مِنَ السَّجْدَتَيْنِ كَبَّرَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ كَمَا صَنَعَ حِينَ افْتَتَحَ الصَّلاَةَ ثُمَّ صَنَعَ كَذَلِكَ حَتَّى كَانَتِ الرَّكْعَةُ الَّتِي تَنْقَضِي فِيهَا صَلاَتُهُ أَخَّرَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَقَعَدَ عَلَى شِقِّهِ مُتَوَرِّكًا ثُمَّ سَلَّمَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ قَالَ وَمَعْنَى قَوْلِهِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ إِذَا قَامَ مِنَ السَّجْدَتَيْنِ يَعْنِي قَامَ مِنَ الرَّكْعَتَيْنِ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Башшор ва Муҳаммад ибнул-Мусанно ривоят қилишди, улар: «Бизга Яҳё ибн Саид ал-Қаттон ривоят қилди, бизга Абдулҳамид ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Амр ибн Ато ривоят қилди, Абу Ҳумайд ас-Соидийдан», дейишди. У деди: Мен уни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан ўнтаси ичида — уларнинг бири Абу Қатода ибн Рибъий эди — шундай деркан эшитдим: «Мен сизларнинг орангизда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг намозларини энг яхши биламан.» Улар: «Сен у билан суҳбатда биздан олдинроқ эмасдинг, у ҳузурига биздан кўпроқ келган ҳам эмасдинг», дейишди. У: «Шундай бўлса-да (биламан),» деди. Улар: «Ундай бўлса баён қил,» дейишди. У деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) намозга турганларида тик тура туриб қўлларини елкалари баробарига кўтаргунча кўтарардилар. Руку қилмоқчи бўлганларида қўлларини елкалари баробарига кўтаргунча кўтариб, сўнг: «Аллаҳу акбар» («Аллаҳ энг буюкдир») деб руку қилардилар. Сўнг (белни) тўғрилаб, бошларини на пастга туширар, на (кўтариб) тик турғизар, қўлларини тиззалари устига қўярдилар. Сўнг: «Самиаллаҳу лиман ҳамидаҳ» («Аллаҳ Ўзига ҳамд айтганни эшитади») дедилар. Қўлларини кўтариб, ҳар бир суяк жойига тўғри қайтиб ўрнашгунча тик турдилар. Сўнг ерга сажда қилиб эгилдилар ва: «Аллаҳу акбар» дедилар. Сўнг билакларини қўлтиқларидан узоқлаштириб, оёқ бармоқларини очдилар (қиблага йўналтирдилар). Сўнг чап оёқларини букиб, унинг устига ўтирдилар, сўнг ҳар бир суяк жойига тўғри қайтиб ўрнашгунча тўғриландилар. Сўнг саждага эгилдилар ва: «Аллаҳу акбар» дедилар. Сўнг оёқларини букиб ўтирдилар ва ҳар бир суяк жойига қайтгунча тўғриландилар, сўнг (туриб) кўтарилдилар. Сўнг иккинчи ракаатда ҳам шунга ўхшаш қилдилар. Токи икки саждадан (ракаатдан) қўзғалиб турганларида такбир айтиб, намозни бошлаганларидагидек қўлларини елкалари баробарига кўтаргунча кўтардилар. Сўнг шу тариқа қилавериб, намозлари тугайдиган ракаатга етганларида чап оёқларини орқага олиб, суринлари устига (таваррук ҳолатда) ўтирдилар, сўнг салом бердилар.» Абу Исо (Термизий) деди: Бу ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. (Термизий) деди: «Икки саждадан қўзғалиб турганларида қўлларини кўтардилар», деган сўзининг маъноси — яъни икки ракаатдан турганларида (дегани)дир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ الْحُلْوَانِيُّ، وَسَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ النَّبِيلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حُمَيْدٍ السَّاعِدِيَّ، فِي عَشَرَةٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ أَبُو قَتَادَةَ بْنُ رِبْعِيٍّ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ بِمَعْنَاهُ وَزَادَ فِيهِ أَبُو عَاصِمٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ هَذَا الْحَرْفَ قَالُوا صَدَقْتَ هَكَذَا صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى زَادَ أَبُو عَاصِمٍ الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ هَذَا الْحَرْفَ قَالُوا صَدَقْتَ هَكَذَا صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Башшор, ал-Ҳасан ибн Али ал-Халлол ал-Ҳулвоний, Салама ибн Шабиб ва бошқа бир нечтаси ривоят қилишди, улар: «Бизга Абу Осим ан-Набийл ривоят қилди, бизга Абдулҳамид ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Амр ибн Ато ривоят қилди», дейишди. У деди: Мен Абу Ҳумайд ас-Соидийни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан ўнтаси ичида — уларнинг бири Абу Қатода ибн Рибъий эди — (сўзлаётганини эшитдим). Сўнг у Яҳё ибн Саиднинг ҳадисига ўхшаш, шу маънода (ҳадисни) зикр қилди. Абу Осим бунда Абдулҳамид ибн Жаъфардан шу жумлани зиёда қилди: улар: «Рост айтдинг, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) шундай намоз ўқиганлар», дейишди. Абу Исо (Термизий) деди: Абу Осим аз-Заҳҳок ибн Махлад бу ҳадисда Абдулҳамид ибн Жаъфардан шу жумлани зиёда қилди: улар: «Рост айтдинг, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) шундай намоз ўқиганлар», дейишди.