حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَنَعَ خَاتَمًا مِنْ ذَهَبٍ فَتَخَتَّمَ بِهِ فِي يَمِينِهِ ثُمَّ جَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ " إِنِّي كُنْتُ اتَّخَذْتُ هَذَا الْخَاتَمَ فِي يَمِينِي " . ثُمَّ نَبَذَهُ وَنَبَذَ النَّاسُ خَوَاتِيمَهُمْ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَجَابِرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ نَحْوَ هَذَا مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَنَّهُ تَخَتَّمَ فِي يَمِينِهِ .
Бизга Муҳаммад ибн Убайд ал-Муҳорибий ривоят қилди, у деди: бизга Абдулазиз ибн Абу Ҳозим ривоят қилди, у Мусо ибн Уқбадан, у Нофиъдан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) олтиндан узук ясаттириб, уни ўнг қўлларига тақдилар, сўнг минбарга ўтириб: «Мен бу узукни ўнг қўлимга таққан эдим,» дедилар. Сўнг уни ташлаб юбордилар, одамлар ҳам узукларини ташлаб юборишди. (Термизий) деди: бу бобда Али, Жобир, Абдуллаҳ ибн Жаъфар, Ибн Аббос, Оиша ва Анасдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Ибн Умарнинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Бу ҳадис Нофиъдан, у Ибн Умардан шунга ўхшаш тарзда бу йўлдан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган ва унда у (узукни) ўнг қўлига таққани зикр қилинмаган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنِ الصَّلْتِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نَوْفَلٍ، قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَتَخَتَّمُ فِي يَمِينِهِ وَلاَ إِخَالُهُ إِلاَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَخَتَّمُ فِي يَمِينِهِ . قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ عَنِ الصَّلْتِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نَوْفَلٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Муҳаммад ибн Ҳумайд ар-Розий ривоят қилди, у деди: бизга Жарир ривоят қилди, у Муҳаммад ибн Исъҳоқдан, у ас-Салт ибн Абдуллаҳ ибн Навфалдан (ривоят қилдики), у деди: «Мен Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)ни ўнг қўлига узук таққан ҳолда кўрдим ва, гумонимча, у: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни ўнг қўлларига узук таққан ҳолда кўрдим, деди.» Абу Исо (Термизий) деди: Муҳаммад ибн Исмоил деди: Муҳаммад ибн Исъҳоқнинг ас-Салт ибн Абдуллаҳ ибн Навфалдан (ривоят қилган) ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ الْحَسَنُ وَالْحُسَيْنُ يَتَخَتَّمَانِ فِي يَسَارِهِمَا . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга Ҳотим ибн Исмоил ривоят қилди, у Жаъфар ибн Муҳаммаддан, у отасидан (ривоят қилдики), у деди: «Ҳасан ва Ҳусайн (розияллаҳу анҳумо) чап қўлларига узук тақишар эди.» Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ أَبِي رَافِعٍ يَتَخَتَّمُ فِي يَمِينِهِ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ، فَقَالَ رَأَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جَعْفَرٍ يَتَخَتَّمُ فِي يَمِينِهِ . وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَتَخَتَّمُ فِي يَمِينِهِ . قَالَ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ هَذَا أَصَحُّ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ .
Бизга Аҳмад ибн Манииъ ривоят қилди, у деди: бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, у Ҳаммод ибн Саламадан (ривоят қилдики), у деди: «Мен Ибн Абу Рофиъни ўнг қўлига узук таққан ҳолда кўриб, ундан бу ҳақда сўрадим. У: Мен Абдуллаҳ ибн Жаъфарни ўнг қўлига узук таққан ҳолда кўрдим, деди. Абдуллаҳ ибн Жаъфар эса: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўнг қўлларига узук тақар эдилар, деди.» (Термизий) деди: Муҳаммад ибн Исмоил деди: бу, шу бобда ривоят қилинган нарсаларнинг энг саҳиҳидир.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَنَعَ خَاتَمًا مِنْ وَرِقٍ فَنَقَشَ فِيهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ " لاَ تَنْقُشُوا عَلَيْهِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ حَسَنٌ . وَمَعْنَى قَوْلِهِ " لاَ تَنْقُشُوا عَلَيْهِ " . نَهَى أَنْ يَنْقُشَ أَحَدٌ عَلَى خَاتَمِهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ .
Бизга Ҳасан ибн Али ал-Халлоя ривоят қилди, у деди: бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, у деди: бизга Маъмар хабар берди, у Собитдан, у Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) кумушдан узук ясаттириб, унга «Муҳаммадун Расулуллаҳ» (деб) нақш ўйдирдилар, сўнг: «Бунга (ўхшатиб) нақш ўйманглар,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис саҳиҳ ҳасандир. У зотнинг «Бунга нақш ўйманглар» деган сўзларининг маъноси: ҳеч ким ўз узугига «Муҳаммадун Расулуллаҳ» (деб) нақш ўйишидан қайтарганларидир.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ، وَالْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا دَخَلَ الْخَلاَءَ نَزَعَ خَاتَمَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ .
Бизга Исъҳоқ ибн Мансур ривоят қилди, у деди: бизга Саид ибн Омир ва ал-Ҳажжож ибн Минҳол хабар берди, улар иккиси деди: бизга Ҳаммом ривоят қилди, у Ибн Журайждан, у аз-Зуҳрийдан, у Анасдан (ривоят қилдики), у деди: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳожатхонага кирганларида узукларини ечиб қўяр эдилар.» Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир.