Солиҳ қулнинг фазилати

Yaxshilik va silai rahm kitobi · 2 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي فَضْلِ الْمَمْلُوكِ الصَّالِحِ

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ نِعِمَّا لأَحَدِهِمْ أَنْ يُطِيعَ رَبَّهُ وَيُؤَدِّيَ حَقَّ سَيِّدِهِ ‏"‏ يَعْنِي الْمَمْلُوكَ ‏.‏ وَقَالَ كَعْبٌ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي مُوسَى وَابْنِ عُمَرَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, бизга Суфён, ал-Аъмашдан, у Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилди, (у ривоятки,) Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Улардан бирининг Роббига итоат қилиши ва хўжасининг ҳаққини адо этиши нақадар яхшидир!» дедилар — яъни қулни (назарда тутиб). Ва Каъб: «Аллаҳ ва Унинг Расули рост сўзлади,» деди. Бу бобда Абу Мусо ва Ибн Умардан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ، عَنْ زَاذَانَ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ ثَلاَثَةٌ عَلَى كُثْبَانِ الْمِسْكِ أُرَاهُ قَالَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَبْدٌ أَدَّى حَقَّ اللَّهِ وَحَقَّ مَوَالِيهِ وَرَجُلٌ أَمَّ قَوْمًا وَهُمْ بِهِ رَاضُونَ وَرَجُلٌ يُنَادِي بِالصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي الْيَقْظَانِ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ وَكِيعٍ وَأَبُو الْيَقْظَانِ اسْمُهُ عُثْمَانُ بْنُ قَيْسٍ وَيُقَالُ ابْنُ عُمَيْرٍ وَهُوَ أَشْهَرُ ‏.‏

Бизга Абу Курайб ривоят қилди, бизга Вакииъ, Суфёндан, у Абул-Яқзондан, у Зозондан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уч (тоифа киши) — уни қиёмат куни дедилар деб ўйлайман — мушк уюмлари устида бўлади: Аллаҳнинг ҳаққини ва хўжаларининг ҳаққини адо этган қул, бирор қавмга имом бўлган ва улар ундан рози бўлган киши, ҳамда ҳар кун-у кечада беш вақт намозга (азон айтиб) чақирувчи киши,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни Суфён ас-Саврийнинг Абул-Яқзондан (қилган) ҳадисидан, фақат Вакииънинг ҳадисидан биламиз. Абул-Яқзоннинг исми Усмон ибн Қайсдир, Ибн Умайр деб ҳам айтилади, бу машҳурроқдир.