Расулуллаҳнинг ахлоқи

Yaxshilik va silai rahm kitobi · 2 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي خُلُقِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ خَدَمْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَشْرَ سِنِينَ فَمَا قَالَ لِي أُفٍّ قَطُّ وَمَا قَالَ لِشَيْءٍ صَنَعْتُهُ لِمَ صَنَعْتَهُ وَلاَ لِشَيْءٍ تَرَكْتُهُ لِمَ تَرَكْتَهُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَحْسَنِ النَّاسِ خُلُقًا وَلاَ مَسِسْتُ خَزًّا قَطُّ وَلاَ حَرِيرًا وَلاَ شَيْئًا كَانَ أَلْيَنَ مِنْ كَفِّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ شَمَمْتُ مِسْكًا قَطُّ وَلاَ عِطْرًا كَانَ أَطْيَبَ مِنْ عَرَقِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ وَالْبَرَاءِ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга Жаъфар ибн Сулаймон аз-Зубаий ривоят қилди, Собитдан, у Анасдан (ривоят қилдики), у деди: «Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га ўн йил хизмат қилдим, у менга ҳеч қачон «уф» ҳам демадилар, мен қилган бирор иш учун «нега буни қилдинг?» ва мен тарк этган бирор нарса учун «нега буни тарк этдинг?» демадилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) одамларнинг энг гўзал ахлоқлиси эдилар. Мен ҳеч қачон на зар (юмшоқ жун матони), на ипакни, на Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг кафтидан юмшоқроқ бирор нарсани ушламадим, ҳеч қачон Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг теридан хушбўйроқ на миск, на атир ҳидламадим.» Абу Исо (Термизий) деди: бу бобда Оиша ва ал-Бародан ҳам (ривоятлар) бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيَّ، يَقُولُ سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ خُلُقِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ لَمْ يَكُنْ فَاحِشًا وَلاَ مُتَفَحِّشًا وَلاَ صَخَّابًا فِي الأَسْوَاقِ وَلاَ يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَصْفَحُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ بْنُ عَبْدٍ وَيُقَالُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدٍ ‏.‏

Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон ривоят қилди, бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба хабар берди, Абу Ишоқдан, у деди: Абу Абдуллаҳ ал-Жадалийдан эшитдим, у айтар эди: «Мен Оишадан Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ахлоқи ҳақида сўрадим. У деди: «У беҳаё ҳам, беҳаёлик қилувчи ҳам эмас эдилар, бозорларда бақир-чақир қилувчи ҳам эмас эдилар, ёмонликни ёмонлик билан қайтармас эдилар, балки авф қилар ва кечирар эдилар.»» Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Абу Абдуллаҳ ал-Жадалийнинг исми Абд ибн Абддир, Абдурраҳмон ибн Абд ҳам дейилади.