حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بَادِرُوا بِالأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا وَيُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ أَحَدُهُمْ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنَ الدُّنْيَا " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга Абдулазиз ибн Муҳаммад ривоят қилди, ал-Ало ибн Абдурраҳмондан, у отасидан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қоронғи туннинг бўлаклари каби (бўлган) фитналар (келишидан) аввал амаллар(ни қилиш)га шошилинглар; (ўшанда) киши эрталаб мўмин бўлиб, кечқурун кофир бўлиб қолади, ёки кечқурун мўмин бўлиб, эрталаб кофир бўлиб қолади; уларнинг бири дунё матоси эвазига динини сотади,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ هِنْدِ بِنْتِ الْحَارِثِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اسْتَيْقَظَ لَيْلَةً فَقَالَ " سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أُنْزِلَ اللَّيْلَةَ مِنَ الْفِتْنَةِ مَاذَا أُنْزِلَ مِنَ الْخَزَائِنِ مَنْ يُوقِظُ صَوَاحِبَ الْحُجُرَاتِ يَا رُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ فِي الآخِرَةِ " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Сувайд ибн Наср ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн ал-Муборак ривоят қилди, у деди: бизга Маъмар хабар берди, аз-Зуҳрийдан, у Ҳинд бинти ал-Ҳорисдан, у Умму Салама (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир кечаси уйғониб: «Субҳаналлаҳ! Бу кеча қанчадан-қанча фитналар нозил бўлди! Қанчадан-қанча хазиналар (очилиб) нозил бўлди! Ҳужралар соҳибаларини (аёлларини намозга) ким уйғотади? Эй, дунёда кийинган, охиратда яланғоч (қоладиган) нечалар бор!» дедилар. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ سِنَانٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " تَكُونُ بَيْنَ يَدَىِ السَّاعَةِ فِتَنٌ كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ فِيهَا مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا وَيُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ أَقْوَامٌ دِينَهُمْ بِعَرَضٍ مِنَ الدُّنْيَا " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَجُنْدَبٍ وَالنُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَأَبِي مُوسَى . وَهَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга ал-Лайс ибн Саъд ривоят қилди, Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Саъд ибн Синондан, у Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Қиёмат олдидан қоронғи туннинг бўлаклари каби фитналар бўлади; (ўшанда) киши эрталаб мўмин бўлиб, кечқурун кофир бўлиб қолади, ёки кечқурун мўмин бўлиб, эрталаб кофир бўлиб қолади; қавмлар дунё матоси эвазига динларини сотадилар,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу бобда Абу Ҳурайра, Жундаб, Нуъмон ибн Башир ва Абу Мусодан ҳам (ривоятлар) бор. Бу ҳадис бу йўлдан ғарибдир.
حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ كَانَ يَقُولُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ " يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا وَيُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا " . قَالَ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُحَرِّمًا لِدَمِ أَخِيهِ وَعِرْضِهِ وَمَالِهِ وَيُمْسِي مُسْتَحِلاًّ لَهُ وَيُمْسِي مُحَرِّمًا لِدَمِ أَخِيهِ وَعِرْضِهِ وَمَالِهِ وَيُصْبِحُ مُسْتَحِلاًّ لَهُ .
Бизга Солиҳ ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, у деди: бизга Жаъфар ибн Сулаймон ривоят қилди, Ҳишомдан, у ал-Ҳасандан (ривоят қилдики), у бу ҳадис ҳақида: «Киши эрталаб мўмин бўлиб, кечқурун кофир бўлиб қолади, ёки кечқурун мўмин бўлиб, эрталаб кофир бўлиб қолади,» деган (сўзлар тўғрисида) шундай дерди: «Киши эрталаб биродарининг қони, номуси ва молини ҳаром (деб эътиқод қилган) ҳолда туради-ю, кечқурун уни (ўзига) ҳалол (деб) ҳисоблайди; ёки кечқурун биродарининг қони, номуси ва молини ҳаром (деб) туради-ю, эрталаб уни ҳалол (деб) ҳисоблайди,» дерди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَجُلٌ سَأَلَهُ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ عَلَيْنَا أُمَرَاءُ يَمْنَعُونَا حَقَّنَا وَيَسْأَلُونَا حَقَّهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اسْمَعُوا وَأَطِيعُوا فَإِنَّمَا عَلَيْهِمْ مَا حُمِّلُوا وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга ал-Ҳасан ибн Али ал-Халол ривоят қилди, у деди: бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба хабар берди, Симок ибн Ҳарбдан, у Алқама ибн Воил ибн Ҳужрдан, у отасидан (ривоят қилдики), у деди: мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни эшитдим, бир киши у зотдан сўраб: «Агар устимизда ҳаққимизни бермайдиган, аммо ўз ҳаққини биздан талаб қиладиган амирлар бўлса, қандай деб ўйлайсиз?» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Эшитинглар ва итоат қилинглар; чунки улар зиммасига юклатилган нарса ўзларига, сизларнинг зиммангизга юклатилган нарса ўзингизгадир,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.