Етарли ризқ ва унга сабр

Zuhd kitobi · 3 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي الْكَفَافِ وَالصَّبْرِ عَلَيْهِ

أَخْبَرَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ زَحْرٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ أَغْبَطَ أَوْلِيَائِي عِنْدِي لَمُؤْمِنٌ خَفِيفُ الْحَاذِ ذُو حَظٍّ مِنَ الصَّلاَةِ أَحْسَنَ عِبَادَةَ رَبِّهِ وَأَطَاعَهُ فِي السِّرِّ وَكَانَ غَامِضًا فِي النَّاسِ لاَ يُشَارُ إِلَيْهِ بِالأَصَابِعِ وَكَانَ رِزْقُهُ كَفَافًا فَصَبَرَ عَلَى ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ نَفَضَ بِيَدِهِ فَقَالَ ‏"‏ عُجِّلَتْ مَنِيَّتُهُ قَلَّتْ بَوَاكِيهِ قَلَّ تُرَاثُهُ ‏"‏ ‏.‏ وَبِهَذَا الإِسْنَادِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ عَرَضَ عَلَىَّ رَبِّي لِيَجْعَلَ لِي بَطْحَاءَ مَكَّةَ ذَهَبًا قُلْتُ لاَ يَا رَبِّ وَلَكِنْ أَشْبَعُ يَوْمًا وَأَجُوعُ يَوْمًا أَوْ قَالَ ثَلاَثًا أَوْ نَحْوَ هَذَا فَإِذَا جُعْتُ تَضَرَّعْتُ إِلَيْكَ وَذَكَرْتُكَ وَإِذَا شَبِعْتُ شَكَرْتُكَ وَحَمِدْتُكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ ‏.‏ وَالْقَاسِمُ هَذَا هُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَهُوَ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ وَهُوَ شَامِيٌّ ثِقَةٌ وَعَلِيُّ بْنُ يَزِيدَ ضَعِيفُ الْحَدِيثِ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْمَلِكِ ‏.‏

Бизга Сувайд ибн Наср хабар берди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн ал-Муборак хабар берди, у Яҳё ибн Айюбдан, у Убайдуллаҳ ибн Заҳрдан, у Али ибн Язиддан, у ал-Қосим Абу Абдурраҳмондан, у Абу Умомадан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Албатта, ҳузуримда менинг авлиёларимнинг энг ҳавас қилинадигани — енгил ҳаётли, намоздан насибаси бор, Роббига энг яхши ибодат қилган, Унга яширинча итоат этган, одамлар орасида кўзга ташланмайдиган, бармоқлар билан ишора қилинмайдиган, ризқи кифоя қиладиган миқдорда бўлиб, шунга сабр қилган мўминдир,» дедилар. Сўнг қўллари билан силкитиб: «Унинг ажали тезда келади, йиғловчилари оз бўлади, мероси ҳам оз бўлади,» дедилар. Мана шу иснод билан Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилинишича), у: «Роббим менга Макка водийсини менга олтин қилиб беришни таклиф этиб, тақдим қилди. Мен: «Йўқ, эй Роббим, балки бир кун тўқ бўлай, бир кун оч бўлай» — ёки «уч кун», деб айтдилар ёки шунга ўхшаш (сўз айтдилар) — «оч бўлганимда Сенга ёлбораман ва Сени эслайман, тўқ бўлганимда эса Сенга шукр қиламан ва Сенга ҳамд айтаман,» дедим, дедилар. (Абу Исо) деди: бу ҳадис ҳасандир. Бу бобда Фазола ибн Убайддан ҳам (ривоят) бор. Бу ал-Қосим — Ибн Абдурраҳмондир, куняси Абу Абдурраҳмон бўлиб, Абдурраҳмон ибн Холид ибн Язид ибн Муовиянинг озод қилинган қулидир; у шомлик, ишончли (киши)дир. Али ибн Язид эса ҳадисда заиф, куняси Абу Абдулмаликдир.

حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ، عَنْ شُرَحْبِيلَ بْنِ شَرِيكٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ قَدْ أَفْلَحَ مَنْ أَسْلَمَ وَكَانَ رِزْقُهُ كَفَافًا وَقَنَّعَهُ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Бизга ал-Аббос ибн Муҳаммад ад-Дурий ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн Язид ал-Муқриъ ривоят қилди, у деди: бизга Саид ибн Абу Айюб ривоят қилди, у Шураҳбил ибн Шарикдан, у Абу Абдурраҳмон ал-Ҳубулийдан, у Абдуллаҳ ибн Амрдан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ислом (дини)ни қабул қилган, ризқи кифоя қиладиган миқдорда бўлиб, Аллаҳ уни қаноатли қилган киши ҳақиқатан нажот топди,» дедилар. (Абу Исо) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ، أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو هَانِئٍ الْخَوْلاَنِيُّ، أَنَّ أَبَا عَلِيٍّ، عَمْرَو بْنَ مَالِكٍ الْجَنْبِيَّ أَخْبَرَهُ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ طُوبَى لِمَنْ هُدِيَ إِلَى الإِسْلاَمِ وَكَانَ عَيْشُهُ كَفَافًا وَقَنِعَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَأَبُو هَانِئٍ اسْمُهُ حُمَيْدُ بْنُ هَانِئٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Бизга ал-Аббос ибн Муҳаммад ад-Дурий ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн Язид ал-Муқриъ ривоят қилди, у деди: бизга Ҳайва ибн Шурайҳ хабар берди, у деди: менга Абу Ҳониъ ал-Хавлоний хабар бердики, Абу Али Амр ибн Молик ал-Жанбий унга Фазола ибн Убайддан хабар бердики, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг шундай деяётганларини эшитган: «Исломга ҳидоят топган, тирикчилиги кифоя қиладиган миқдорда бўлиб, қаноат қилган кишига хуш хабар бўлсин!» Термизий деди: Абу Ҳониънинг исми Ҳумайд ибн Ҳониъдир. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.