Ҳавз идишларининг сифати

Qiyomat kuni, riqaq va vara' kitobi · 2 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي صِفَةِ أَوَانِي الْحَوْضِ

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُهَاجِرِ، عَنِ الْعَبَّاسِ، عَنْ أَبِي سَلاَّمٍ الْحَبَشِيِّ، قَالَ بَعَثَ إِلَىَّ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَحُمِلْتُ عَلَى الْبَرِيدِ ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَيْهِ قَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لَقَدْ شَقَّ عَلَى مَرْكَبِي الْبَرِيدُ ‏.‏ فَقَالَ يَا أَبَا سَلاَّمٍ مَا أَرَدْتُ أَنْ أَشُقَّ عَلَيْكَ وَلَكِنْ بَلَغَنِي عَنْكَ حَدِيثٌ تُحَدِّثُهُ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْحَوْضِ فَأَحْبَبْتُ أَنْ تُشَافِهَنِي بِهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو سَلاَّمٍ حَدَّثَنِي ثَوْبَانُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ حَوْضِي مِنْ عَدَنَ إِلَى عَمَّانَ الْبَلْقَاءِ مَاؤُهُ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنَ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مِنَ الْعَسَلِ وَأَكَاوِيبُهُ عَدَدُ نُجُومِ السَّمَاءِ مَنْ شَرِبَ مِنْهُ شَرْبَةً لَمْ يَظْمَأْ بَعْدَهَا أَبَدًا أَوَّلُ النَّاسِ وُرُودًا عَلَيْهِ فُقَرَاءُ الْمُهَاجِرِينَ الشُّعْثُ رُءُوسًا الدُّنْسُ ثِيَابًا الَّذِينَ لاَ يَنْكِحُونَ الْمُتَنَعِّمَاتِ وَلاَ تُفْتَحُ لَهُمُ السُّدَدُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عُمَرُ لَكِنِّي نَكَحْتُ الْمُتَنَعِّمَاتِ وَفُتِحَ لِيَ السُّدَدُ وَنَكَحْتُ فَاطِمَةَ بِنْتَ عَبْدِ الْمَلِكِ لاَ جَرَمَ أَنِّي لاَ أَغْسِلُ رَأْسِي حَتَّى يَشْعَثَ وَلاَ أَغْسِلُ ثَوْبِي الَّذِي يَلِي جَسَدِي حَتَّى يَتَّسِخَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَأَبُو سَلاَّمٍ الْحَبَشِيُّ اسْمُهُ مَمْطُورٌ وَهُوَ شَامِيٌّ ثِقَةٌ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Исмоил ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ибн Солиҳ ривоят қилди, у деди: бизга Муҳаммад ибн ал-Муҳожир ривоят қилди, у ал-Аббосдан, у Абу Саллом ал-Ҳабашийдан (ривоят қилди), у деди: Умар ибн Абдулазиз мен томон (одам) юборди ва мен чопар (от)га миндирилдим. У деди: У (Умар)нинг ҳузурига кирганида (Абу Саллом): «Эй мўминлар амири, чопар (от)га миниш менга оғир келди,» деди. У (Умар): «Эй Абу Саллом, мен сенга оғирлик қилишни истамаган эдим, лекин менга сенга етиб келган, сен Савбондан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан Ҳавз ҳақида ривоят қиладиган бир ҳадис етди, мен буни ўзинг менга оғзаки айтиб беришингни хуш кўрдим,» деди. Абу Саллом деди: менга Савбон Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилди, у: «Менинг Ҳавзим Адандан то Балқо (ўлкаси)даги Аммонгача (кенгликда). Унинг суви сутдан оқроқ ва асалдан ширинроқ. Унинг кўзалари осмон юлдузлари сонича. Ким ундан бир қултум ичса, ундан кейин ҳеч қачон чанқамайди. Унга энг аввал келадиган кишилар муҳожирларнинг фақирлари — сочлари тўзиган, кийимлари кирланган, неъматли (бой) аёлларга уйланмайдиган ва уларга эшиклар очилмайдиган кишилардир,» дедилар. Умар деди: «Лекин мен неъматли аёлларга уйландим ва менга эшиклар очилди, мен Фотима бинти Абдулмаликка уйландим. Шубҳасиз, мен сочим тўзигунича бошимни ювмайман ва танимга тегиб турадиган кийимимни кирлангунча ювмайман.» Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис бу йўлдан ғарибдир. Бу ҳадис Маъдон ибн Абу Талҳадан, у Савбондан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ҳам) ривоят қилинган. Абу Саллом ал-Ҳабашийнинг исми Мамтур бўлиб, у шомлик, ишончли (сиқа)дир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الصَّمَدِ الْعَمِّيُّ عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا آنِيَةُ الْحَوْضِ قَالَ ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لآنِيَتُهُ أَكْثَرُ مِنْ عَدَدِ نُجُومِ السَّمَاءِ وَكَوَاكِبِهَا فِي لَيْلَةٍ مُظْلِمَةٍ مُصْحِيَةٍ مِنْ آنِيَةِ الْجَنَّةِ مَنْ شَرِبَ مِنْهَا شَرْبَةً لَمْ يَظْمَأْ آخِرَ مَا عَلَيْهِ عَرْضُهُ مِثْلُ طُولِهِ مَا بَيْنَ عَمَّانَ إِلَى أَيْلَةَ مَاؤُهُ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنَ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مِنَ الْعَسَلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ وَابْنِ عُمَرَ وَحَارِثَةَ بْنِ وَهْبٍ وَالْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ ‏.‏ - وَرُوِيَ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ حَوْضِي كَمَا بَيْنَ الْكُوفَةِ إِلَى الْحَجَرِ الأَسْوَدِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Абу Абдиссамад ал-Аммий Абдулазиз ибн Абдиссамад ривоят қилди, у деди: бизга Абу Имрон ал-Жавний ривоят қилди, у Абдуллаҳ ибн ас-Сомитдан, у Абу Зарр (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилди), у деди: Мен: «Эй Аллаҳнинг Расули, Ҳавзнинг идишлари қанақа?» дедим. У: «Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, унинг идишлари қоронғи, очиқ (булутсиз) кечадаги осмон юлдузлари ва сайёралари сонидан ҳам кўпроқдир. (Улар) жаннат идишларидандир. Ким улардан бир қултум ичса, охир-оқибатгача чанқамайди. Унинг эни узунлигича бўлиб, Аммондан Айлагача (масофа)ча. Унинг суви сутдан оқроқ ва асалдан ширинроқдир,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Бу бобда Ҳузайфа ибн ал-Ямон, Абдуллаҳ ибн Амр, Абу Барза ал-Асламий, Ибн Умар, Ҳориса ибн Ваҳб ва ал-Муставрид ибн Шаддоддан (ҳам ривоятлар) бор. Ибн Умардан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилинган): «Менинг Ҳавзим Куфадан то Ҳажарул-Асвадгача (бўлган масофа)чадир,» дедилар.