حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ الْخَلِيلِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ يَجْلِسُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَيَسْمَعُ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الْحَدِيثَ فَيُعْجِبُهُ وَلاَ يَحْفَظُهُ فَشَكَا ذَلِكَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْمَعُ مِنْكَ الْحَدِيثَ فَيُعْجِبُنِي وَلاَ أَحْفَظُهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اسْتَعِنْ بِيَمِينِكَ " . وَأَوْمَأَ بِيَدِهِ لِلْخَطِّ . وَفِي الْبَابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِذَلِكَ الْقَائِمِ . وَسَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ يَقُولُ الْخَلِيلُ بْنُ مُرَّةَ مُنْكَرُ الْحَدِيثِ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга ал-Лайс ривоят қилди, у ал-Халил ибн Муррадан, у Яҳё ибн Абу Солиҳдан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилди), у деди: Ансорлардан бир киши Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдида ўтирар ва Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ҳадис эшитар, у (ҳадис) унга ёқар, лекин уни ёдлаб ололмасди. Сўнг у буни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га шикоят қилиб: «Эй Аллаҳнинг Расули, мен сиздан ҳадис эшитаман, у менга ёқади, лекин уни ёдлаб ололмайман,» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ўнг қўлингдан ёрдам ол,» дедилар ва қўллари билан ёзишга ишора қилдилар. Бу бобда Абдуллаҳ ибн Амрдан ҳам (ривоят бор). Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадиснинг исноди унчалик мустаҳкам эмас. Мен Муҳаммад ибн Исмоил (ал-Бухорий)нинг: «ал-Халил ибн Мурра мункар ул-ҳадисдир,» деганини эшитдим.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالاَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ فَذَكَرَ الْقِصَّةَ فِي الْحَدِيثِ . قَالَ أَبُو شَاهٍ اكْتُبُوا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اكْتُبُوا لأَبِي شَاهٍ " . وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رَوَى شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ مِثْلَ هَذَا .
Бизга Яҳё ибн Мусо ва Маҳмуд ибн Ғайлон ривоят қилдилар, улар дедилар: бизга ал-Валид ибн Муслим ривоят қилди, бизга ал-Авзоий ривоят қилди, у Яҳё ибн Абу Касирдан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилди)ки, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) хутба қилдилар. Сўнг у ҳадисдаги воқеани зикр қилди. Абу Шоҳ: «Эй Аллаҳнинг Расули, мен учун ёзиб беринг,» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Абу Шоҳ учун ёзиб беринглар,» дедилар. Ҳадисда (узун) воқеа бор. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Шайбоон ҳам Яҳё ибн Абу Касирдан шу каби ривоят қилган.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَخِيهِ، وَهُوَ هَمَّامُ بْنُ مُنَبِّهٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ لَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَكْثَرَ حَدِيثًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنِّي إِلاَّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو فَإِنَّهُ كَانَ يَكْتُبُ وَكُنْتُ لاَ أَكْتُبُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَوَهْبُ بْنُ مُنَبِّهٍ عَنْ أَخِيهِ هُوَ هَمَّامُ بْنُ مُنَبِّهٍ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга Суфён ибн Уяйна ривоят қилди, у Амр ибн Динордан, у Ваҳб ибн Мунаббиҳдан, у акаси - у Ҳаммом ибн Мунаббиҳдир - дан (ривоят қилди), у деди: Мен Абу Ҳурайранинг шундай деганини эшитдим: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан ҳеч ким Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан мендан кўра кўпроқ ҳадис ривоят қилмаган, Абдуллаҳ ибн Амрдан бошқа. Чунки у (ҳадисларни) ёзиб оларди, мен эса ёзмасдим,» деди. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Ваҳб ибн Мунаббиҳнинг «акасидан» (дегани) - у Ҳаммом ибн Мунаббиҳдир.