حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَيْسَرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ طَاوُسًا، قَالَ سُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ هَذِهِ الآيَةِ : (قل لاَ أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى ) فَقَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ قُرْبَى آلِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم . فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَعَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَكُنْ بَطْنٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلاَّ كَانَ لَهُ فِيهِمْ قَرَابَةٌ فَقَالَ إِلاَّ أَنْ تَصِلُوا مَا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ مِنَ الْقَرَابَةِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ .
Бизга Бундор ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди, у Абдулмалик ибн Майсарадан (ривоят қилиб), у деди: мен Товусдан эшитдим, у деди: «Ибн Аббосдан ушбу оят: «Айтинг: «Мен сизлардан бунинг учун яқин қариндошликка муҳаббатдан бошқа ҳеч қандай ажр сўрамайман»» (Шўро сураси, 23) — ҳақида сўралганда, Саид ибн Жубайр: «(Бу) Муҳаммад (соллаллаҳу алайҳи васаллам) оиласига яқинлик (муҳаббат)дир,» деди. Шунда Ибн Аббос: «Биласанми, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг Қурайш уруғларининг ҳаммасида қариндошлиги бўлган, шунинг учун У: «(Аммо мен сизлардан ажр сўрамайман,) фақат мен билан сизлар орасидаги қариндошлик (ришталари)ни улашингизни (сўрайман),» деди,» деди.» Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу Ибн Аббосдан бир неча йўл билан ҳам ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَازِعِ، حَدَّثَنِي شَيْخٌ، مِنْ بَنِي مُرَّةَ قَالَ قَدِمْتُ الْكُوفَةَ فَأُخْبِرْتُ عَنْ بِلاَلِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، فَقُلْتُ إِنَّ فِيهِ لَمُعْتَبَرًا فَأَتَيْتُهُ وَهُوَ مَحْبُوسٌ فِي دَارِهِ الَّتِي قَدْ كَانَ بَنَى قَالَ وَإِذَا كُلُّ شَيْءٍ مِنْهُ قَدْ تَغَيَّرَ مِنَ الْعَذَابِ وَالضَّرْبِ وَإِذَا هُوَ فِي قُشَاشٍ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ يَا بِلاَلُ لَقَدْ رَأَيْتُكَ وَأَنْتَ تَمُرُّ بِنَا تُمْسِكُ بِأَنْفِكَ مِنْ غَيْرِ غُبَارٍ وَأَنْتَ فِي حَالِكَ هَذَا الْيَوْمَ فَقَالَ مِمَّنْ أَنْتَ فَقُلْتُ مِنْ بَنِي مُرَّةَ بْنِ عَبَّادٍ . فَقَالَ أَلاَ أُحَدِّثُكَ حَدِيثًا عَسَى اللَّهُ أَنْ يَنْفَعَكَ بِهِ قُلْتُ هَاتِ . قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي أَبُو بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ أَبِي مُوسَى أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يُصِيبُ عَبْدًا نَكْبَةٌ فَمَا فَوْقَهَا أَوْ دُونَهَا إِلاَّ بِذَنْبٍ وَمَا يَعْفُو اللَّهُ عَنْهُ أَكْثَرُ " . قَالَ وَقَرَأََ : (وما أَصَابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُو عَنْ كَثِيرٍ ) . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ .
Бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, бизга Амр ибн Осим ривоят қилди, бизга Убайдуллаҳ ибн ал-Возиъ ривоят қилди, менга Бану Муррадан бўлган бир шайх ривоят қилиб, у деди: «Мен Куфага келдим ва менга Билол ибн Абу Бурда ҳақида хабар беришди. Мен: «Албатта, унда ибрат бордир,» дедим-да, унинг ҳузурига бордим; у ўзи қурган уйида маҳбус эди. Азоб ва калтакдан бутун аҳволи ўзгарган, эски-туски нарсалар ичида (яшаётган) эди. Мен: «Алҳамдулиллаҳ! Эй Билол, мен сени — чанг-ғубор бўлмаса-да, бурнингни тутиб олдимиздан ўтиб кетардингиз, ҳолбуки бугун сен шу аҳволдасан,» дедим. У: «Сен кимсан?» деди. Мен: «Бану Мурра ибн Аббодданман,» дедим. У: «Сенга бир ҳадис айтиб берсам — шояд Аллаҳ унинг билан сенга фойда етказса?» деди. Мен: «Айтинг,» дедим. У деди: «Менга отам Абу Бурда отаси Абу Мусодан ривоят қилдики, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бандага ундан кичик ёки катта бирор мусибат етмайди, магар (ўз) гуноҳи сабабли (етади), Аллаҳ авф этадигани эса кўпроқдир,» дедилар.» У (Абу Муса) деди: «Ва У: «Сизларга етган ҳар бир мусибат ўз қўлларингиз қилган (гуноҳ)лар сабабидандир, (Аллаҳ) кўпини авф этади» (Шўро сураси, 30) (оятини) ўқидилар.»» Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўл билангина биламиз.