حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ رَجُلٍ، عَنْ فَرْوَةَ بْنِ نَوْفَلٍ، رضى الله عنه أَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلِّمْنِي شَيْئًا أَقُولُهُ إِذَا أَوَيْتُ إِلَى فِرَاشِي قَالَ " اقْرَأْْ : ( قلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ) فَإِنَّهَا بَرَاءَةٌ مِنَ الشِّرْكِ " . قَالَ شُعْبَةُ أَحْيَانًا يَقُولُ مَرَّةً وَأَحْيَانًا لاَ يَقُولُهَا . حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ حِزَامٍ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ فَرْوَةَ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَهَذَا أَصَحُّ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى زُهَيْرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ فَرْوَةَ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ وَهَذَا أَشْبَهُ وَأَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ . وَقَدِ اضْطَرَبَ أَصْحَابُ أَبِي إِسْحَاقَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ . وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ قَدْ رَوَاهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ نَوْفَلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ هُوَ أَخُو فَرْوَةَ بْنِ نَوْفَلٍ .
Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон ривоят қилди, у деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба хабар берди, Абу Ишоқдан, у бир кишидан, у Фарва ибн Навфал (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурларига келди-да: «Ё Расулуллаҳ, тўшагимга ётганимда айтадиган бирор нарсани менга ўргатинг,» деди. У: «‹Қул я айюҳал-кафирун› (сурасини) ўқи, чунки у ширкдан покланишдир,» дедилар. Шуъба деди: баъзан у (рови): «бир марта,» дерди, баъзан эса уни айтмасди. Бизга Мусо ибн Ҳизом ривоят қилди, у деди: бизга Яҳё ибн Одам хабар берди, Исроилдан, у Абу Ишоқдан, у Фарва ибн Навфалдан, у отасидан (ривоят қилдики), у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурларига келди ва шунга ўхшашни маъно жиҳатидан зикр қилди — бу (ривоят) саҳиҳроқдир. Абу Исо деди: Зуҳайр бу ҳадисни Абу Ишоқдан, у Фарва ибн Навфалдан, у отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшаш ривоят қилди — бу Шуъба ҳадисидан ўхшашроқ ва саҳиҳроқдир. Абу Ишоқнинг ашоблари бу ҳадисда ихтилофга (чалкашликка) тушдилар. Бу ҳадис бу йўлдан бошқа йўл билан ҳам ривоят қилинган; уни Абдурраҳмон ибн Навфал отасидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилди. Абдурраҳмон — у Фарва ибн Навфалнинг акасидир.
حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُونُسَ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، رضى الله عنه قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لاَ يَنَامُ حَتَّى يَقْرَأَ بِتَنْزِيلَ السَّجْدَةِ وَبِتَبَارَكَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى سُفْيَانُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ لَيْثٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ . وَرَوَى زُهَيْرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ قَالَ قُلْتُ لَهُ سَمِعْتَهُ مِنْ جَابِرٍ قَالَ لَمْ أَسْمَعْهُ مِنْ جَابِرٍ إِنَّمَا سَمِعْتُهُ مِنْ صَفْوَانَ أَوِ ابْنِ صَفْوَانَ . وَرَوَى شَبَابَةُ عَنْ مُغِيرَةَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ نَحْوَ حَدِيثِ لَيْثٍ .
Бизга Ҳишом ибн Юнус ал-Куфий ривоят қилди, у деди: бизга ал-Муҳорибий, Лайсдан, у Абуз-Зубайрдан, у Жобир (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ‹Танзилас-Сажда›ни ва ‹Табарак›ни ўқимагунча ухламасдилар. Абу Исо деди: Суфён ва бошқа кўплар бу ҳадисни Лайсдан, у Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшаш шундай ривоят қилдилар. Зуҳайр бу ҳадисни Абуз-Зубайрдан ривоят қилиб дедики: мен унга: «Буни Жобирдан эшитдингми?» дедим. У: «Мен буни Жобирдан эшитмадим, балки уни Сафвон ёки Ибн Сафвондан эшитдим,» деди. Шабаба эса Муғира ибн Муслимдан, у Абуз-Зубайрдан, у Жобирдан Лайс ҳадисига ўхшаш ривоят қилди.
حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَبِي لُبَابَةَ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ رضى الله عنها كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لاَ يَنَامُ حَتَّى يَقْرَأَ الزُّمَرَ وَبَنِي إِسْرَائِيلَ . أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ أَبُو لُبَابَةَ هَذَا اسْمُهُ مَرْوَانُ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زِيَادٍ وَسَمِعَ مِنْ عَائِشَةَ سَمِعَ مِنْهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ .
Бизга Солиҳ ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Зайд, Абу Лубобадан (ривоят қилдики), у деди: Оиша (розияллаҳу анҳо) айтди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ‹Аз-Зумар›ни ва ‹Бани Исроил›ни ўқимагунча ухламасдилар. Менга Муҳаммад ибн Исмоил хабар бериб деди: бу Абу Лубобанинг исми Марвон бўлиб, у Абдурраҳмон ибн Зиёднинг мавлосидир; у Оишадан эшитган, Ҳаммод ибн Зайд эса ундан эшитган.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ، عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بِلاَلٍ، عَنِ الْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ، رضى الله عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ لاَ يَنَامُ حَتَّى يَقْرَأَ الْمُسَبِّحَاتِ وَيَقُولُ " فِيهَا آيَةٌ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ آيَةٍ " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Бизга Али ибн Ҳужр ривоят қилди, бизга Бақийя ибн ал-Валид хабар берди, у Баҳир ибн Саъддан, у Холид ибн Маъдондан, у Абдуллаҳ ибн Абу Билолдан, у ал-Ирбоз ибн Сория (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мусаббиҳат (сураларини) ўқимагунча ухламас эдилар ва: «Уларда бир оят борки, у минг оятдан яхшироқдир,» дер эдилар. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.