Сафарга чиққанда айтиладиган дуо

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَلِيٍّ الْمُقَدَّمِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بِشْرٍ الْخَثْعَمِيِّ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَافَرَ فَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ قَالَ بِأُصْبُعِهِ وَمَدَّ شُعْبَةُ بِأُصْبُعِهِ قَالَ ‏ "‏ اللَّهُمَّ أَنْتَ الصَّاحِبُ فِي السَّفَرِ وَالْخَلِيفَةُ فِي الأَهْلِ اللَّهُمَّ اصْحَبْنَا بِنُصْحِكَ وَاقْلِبْنَا بِذِمَّةٍ ‏.‏ اللَّهُمَّ ازْوِ لَنَا الأَرْضَ وَهَوِّنْ عَلَيْنَا السَّفَرَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ وَعْثَاءِ السَّفَرِ وَكَآبَةِ الْمُنْقَلَبِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى كُنْتُ لاَ أَعْرِفُ هَذَا إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي عَدِيٍّ حَتَّى حَدَّثَنِي بِهِ سُوَيْدٌ ‏.‏ حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Умар ибн Али ал-Муқаддамий ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Абу Адий, Шуъбадан, у Абдуллаҳ ибн Бишр ал-Хасъамийдан, у Абу Зуръадан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сафарга чиқиб уловларига минганларида, бармоқлари билан (ишора қилиб) — Шуъба бармоғини чўзди — дедилар: «Аллаҳим, Сен сафарда ҳамроҳсан ва аҳлда (оилада) ўринбосарсан. Аллаҳим, насиҳатинг билан бизга ҳамроҳ бўл ва бизни (Сенинг) зиммангда (ҳимоянгда) қайтар. Аллаҳим, биз учун ерни қисқарт ва сафарни бизга осон қил. Аллаҳим, мен сафар машаққатидан ва (уйдан) қайтишдаги ғамгинликдан Сенга паноҳ тилайман.» Абу Исо (Термизий) деди: мен буни фақат Ибн Абу Адийнинг ҳадисидангина билар эдим, токи менга буни Сувайд ривоят қилгунча. Бизга Сувайд ибн Наср ривоят қилди, у деди: бизга Абдуллаҳ ибн ал-Муборак ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба шу иснод билан шунга ўхшашини, маъноси билан (ривоят қилди). (Абу Исо) деди: бу ҳадис Абу Ҳурайра ҳадисидан ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Ибн Абу Адийнинг Шуъбадан (қилган ривояти)дангина биламиз.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَرْجِسَ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَافَرَ يَقُولُ ‏ "‏ اللَّهُمَّ أَنْتَ الصَّاحِبُ فِي السَّفَرِ وَالْخَلِيفَةُ فِي الأَهْلِ اللَّهُمَّ اصْحَبْنَا فِي سَفَرِنَا وَاخْلُفْنَا فِي أَهْلِنَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ وَعْثَاءِ السَّفَرِ وَكَآبَةِ الْمُنْقَلَبِ وَمِنَ الْحَوْرِ بَعْدَ الْكَوْنِ وَمِنْ دَعْوَةِ الْمَظْلُومِ وَمِنْ سُوءِ الْمَنْظَرِ فِي الأَهْلِ وَالْمَالِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ قَالَ وَيُرْوَى الْحَوْرِ بَعْدَ الْكَوْرِ أَيْضًا قَالَ وَمَعْنَى قَوْلِهِ الْحَوْرِ بَعْدَ الْكَوْنِ أَوِ الْكَوْرِ وَكِلاَهُمَا لَهُ وَجْهٌ يُقَالُ إِنَّمَا هُوَ الرُّجُوعُ مِنَ الإِيمَانِ إِلَى الْكُفْرِ أَوْ مِنَ الطَّاعَةِ إِلَى الْمَعْصِيَةِ إِنَّمَا يَعْنِي الرُّجُوعَ مِنْ شَيْءٍ إِلَى شَيْءٍ مِنَ الشَّرِّ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Абда аз-Заббий ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Зайд, Осим ал-Аҳвалдан, у Абдуллаҳ ибн Саржисдан ривоят қилди, у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сафарга чиққанларида шундай дер эдилар: «Аллаҳим, Сен сафарда ҳамроҳсан ва аҳлда (оилада) ўринбосарсан. Аллаҳим, сафаримизда бизга ҳамроҳ бўл ва аҳлимизда (оиламизда) бизнинг ўрнимизга (уларни асрагин). Аллаҳим, мен сафар машаққатидан ва (уйдан) қайтишдаги ғамгинликдан, (яхши) ҳолатдан кейин (ёмон ҳолатга) қайтиб кетишдан, мазлумнинг дуосидан ва аҳл ҳамда мол-мулкда ёмон манзарани кўришдан Сенга паноҳ тилайман.» (Абу Исо) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. (Абу Исо) деди: «ал-ҳавру баъдал-кавн» (сўзи) «ал-ҳавру баъдал-кавр» тарзида ҳам ривоят қилинади. (Абу Исо) деди: унинг «ал-ҳавру баъдал-кавн» ёки «ал-кавр» деган сўзининг маъноси — икковининг ҳам бир йўналиши (изоҳи) бор. Айтилишича, у имондан куфрга ёки итоатдан маъсиятга қайтишдир; яъни бир нарсадан ёмонлик (сари) бошқа нарсага қайтишни англатади.