حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُصْطَلِقِ، عَنِ ابْنِ أَخِي، زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ زَيْنَبَ، امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَتْ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَلَوْ مِنْ حُلِيِّكُنَّ فَإِنَّكُنَّ أَكْثَرُ أَهْلِ جَهَنَّمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " .
Бизга Ҳаннод ривоят қилди, у деди: бизга Абу Муовия ривоят қилди, ал-Аъмашдан, у Абу Воилдан, у Амр ибн ал-Ҳорис ибн ал-Мусталиқдан, у Абдуллаҳнинг хотини Зайнабнинг жиянидан, у Абдуллаҳ ибн Масъуднинг хотини Зайнабдан (ривоят қилдики), у (Зайнаб) деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга хутба қилиб: «Эй аёллар жамоаси! Гарчи тақинчоқларингиздан бўлса-да, садақа қилинглар, чунки сизлар Қиёмат кунида дўзах аҳлининг кўпчилиги бўласизлар,» дедилар.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ابْنِ أَخِي، زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ - عَنْ زَيْنَبَ، - امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ - عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَهِمَ فِي حَدِيثِهِ فَقَالَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنِ ابْنِ أَخِي زَيْنَبَ . وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ابْنِ أَخِي زَيْنَبَ . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ رَأَى فِي الْحُلِيِّ زَكَاةً . وَفِي إِسْنَادِ هَذَا الْحَدِيثِ مَقَالٌ . وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي ذَلِكَ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ فِي الْحُلِيِّ زَكَاةَ مَا كَانَ مِنْهُ ذَهَبٌ وَفِضَّةٌ . وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ . وَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمُ ابْنُ عُمَرَ وَعَائِشَةُ وَجَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ لَيْسَ فِي الْحُلِيِّ زَكَاةٌ . وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ بَعْضِ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ .
Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон ривоят қилди, у деди: бизга Абу Довуд ривоят қилди, Шуъбадан, у ал-Аъмашдан, у деди: мен Абу Воилнинг Амр ибн ал-Ҳорисдан — у Абдуллаҳнинг хотини Зайнабнинг жияни — у Абдуллаҳнинг хотини Зайнабдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшаш (ҳадисни) ривоят қилаётганини эшитдим. Абу Исо (Термизий) деди: бу Абу Муовиянинг ҳадисидан саҳиҳроқдир. Абу Муовия ўз ҳадисида хато қилиб: «Амр ибн ал-Ҳорисдан, у Зайнабнинг жиянидан,» деган. Тўғриси эса: «Амр ибн ал-Ҳорисдан — у Зайнабнинг жияни» — деган (шакл)дир. Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, у бобосидан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилинишича, у (Набий) тақинчоқда закот борлигини кўрар эди. Бу ҳадиснинг иснодида (эътироз) сўз бор. Илм аҳли бу масалада ихтилоф қилишган: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) саҳобалари ва тобеийнлардан баъзи илм аҳли тақинчоқдаги олтин ва кумушда закот борлигини кўришган. Буни Суфён ас-Саврий ва Абдуллаҳ ибн ал-Муборак айтишади. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) саҳобаларидан баъзилари, жумладан Ибн Умар, Оиша, Жобир ибн Абдуллаҳ ва Анас ибн Молик эса: «Тақинчоқда закот йўқ,» дейишган. Тобеийн фуқаҳоларидан баъзиларидан ҳам шундай ривоят қилинган. Буни Молик ибн Анас, Шофеъий, Аҳмад ва Ишоқ айтишади.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ امْرَأَتَيْنِ، أَتَتَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَفِي أَيْدِيهِمَا سُوَارَانِ مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ لَهُمَا " أَتُؤَدِّيَانِ زَكَاتَهُ " . قَالَتَا لاَ . قَالَ فَقَالَ لَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَتُحِبَّانِ أَنْ يُسَوِّرَكُمَا اللَّهُ بِسُوَارَيْنِ مِنْ نَارٍ " . قَالَتَا لاَ . قَالَ " فَأَدِّيَا زَكَاتَهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ قَدْ رَوَاهُ الْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ نَحْوَ هَذَا . وَالْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ وَابْنُ لَهِيعَةَ يُضَعَّفَانِ فِي الْحَدِيثِ وَلاَ يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم شَيْءٌ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Лаҳиа ривоят қилди, Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, у бобосидан (ривоят қилдики), икки аёл Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига келди, қўлларида олтиндан иккита билакузук бор эди. У (Набий) уларга: «Буларнинг закотини берасизларми?» дедилар. Улар: «Йўқ,» деди. (Рови) деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уларга: «Аллаҳ сизларни оловдан иккита билакузук билан безашини хоҳлайсизларми?» дедилар. Улар: «Йўқ,» деди. У: «Унда унинг закотини беринглар,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадисни Мусанно ибн ас-Саббоҳ ҳам Амр ибн Шуайбдан шунга ўхшаш ривоят қилган. Мусанно ибн ас-Саббоҳ ва Ибн Лаҳиа ҳадисда заиф саналадилар ва бу бобда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан бирор саҳиҳ нарса йўқ.