Ифторни нима билан очиш мустаҳаб

Ro'za kitobi · 3 ҳадис

باب مَا جَاءَ مَا يُسْتَحَبُّ عَلَيْهِ الإِفْطَارُ

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَلِيٍّ الْمُقَدَّمِيُّ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ وَجَدَ تَمْرًا فَلْيُفْطِرْ عَلَيْهِ وَمَنْ لاَ فَلْيُفْطِرْ عَلَى مَاءٍ فَإِنَّ الْمَاءَ طَهُورٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ لاَ نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَاهُ عَنْ شُعْبَةَ مِثْلَ هَذَا غَيْرَ سَعِيدِ بْنِ عَامِرٍ وَهُوَ حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَلاَ نَعْلَمُ لَهُ أَصْلاً مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى أَصْحَابُ شُعْبَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنِ الرَّبَابِ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ سَعِيدِ بْنِ عَامِرٍ ‏.‏ وَهَكَذَا رَوَوْا عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ سَلْمَانَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ شُعْبَةُ عَنِ الرَّبَابِ ‏.‏ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنِ الرَّبَابِ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ ‏.‏ وَابْنُ عَوْنٍ يَقُولُ عَنْ أُمِّ الرَّائِحِ بِنْتِ صُلَيْعٍ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ ‏.‏ وَالرَّبَابُ هِيَ أُمُّ الرَّائِحِ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Умар ибн Али ал-Муқаддамий ривоят қилди, у деди: бизга Саид ибн Омир ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба, Абдулазиз ибн Суҳайбдан, у Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ким хурмо топса, унинг билан ифтор қилсин, ким (топмаса) сув билан ифтор қилсин, чунки сув покдир,» дедилар. У деди: бу бобда Салмон ибн Омирдан (ҳам ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Анаснинг ҳадисини Шуъбадан Саид ибн Омирдан бошқа ҳеч ким шу тарзда ривоят қилганини билмаймиз. У маҳфуз бўлмаган ҳадисдир ва биз унга Абдулазиз ибн Суҳайбнинг Анасдан (қилган) ҳадисида ҳеч қандай асл (таянч) билмаймиз. Шуъбанинг шериклари бу ҳадисни Шуъбадан, у Осим ал-Аҳвалдан, у Ҳафса бинт Сириндан, у ар-Рабобдан, у Салмон ибн Омирдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилдилар — бу Саид ибн Омирнинг ҳадисидан саҳиҳроқдир. Шу тарзда улар Шуъбадан, у Осимдан, у Ҳафса бинт Сириндан, у Салмондан ривоят қилдилар, Шуъба унда ар-Рабобни зикр қилмади. Саҳиҳ (ривоят) эса Суфён ас-Саврий, Ибн Уяйна ва бир нечалари Осим ал-Аҳвалдан, у Ҳафса бинт Сириндан, у ар-Рабобдан, у Салмон ибн Омирдан ривоят қилганидир. Ибн Авн эса Уммур-Роиҳ бинт Сулайъдан, у Салмон ибн Омирдан, дейди. Ар-Рабоб — у Уммур-Роиҳнинг ўзидир.

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، ح وَحَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، ‏.‏ وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ، عَنِ الرَّبَابِ، عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ الضَّبِّيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِذَا أَفْطَرَ أَحَدُكُمْ فَلْيُفْطِرْ عَلَى تَمْرٍ ‏"‏ ‏.‏ زَادَ ابْنُ عُيَيْنَةَ ‏"‏ فَإِنَّهُ بَرَكَةٌ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَلْيُفْطِرْ عَلَى مَاءٍ فَإِنَّهُ طَهُورٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Бизга Маҳмуд ибн Ғайлон ривоят қилди, у деди: бизга Вакииъ ривоят қилди, у деди: бизга Суфён, Осим ал-Аҳвалдан (ривоят қилди). Ва бизга Ҳаннод ривоят қилди, у деди: бизга Абу Муовия, Осим ал-Аҳвалдан (ривоят қилди). Ва бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга Суфён ибн Уяйна хабар берди, Осим ал-Аҳвалдан, у Ҳафса бинт Сириндан, у ар-Рабобдан, у Салмон ибн Омир аз-Заббийдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Қачон бирортангиз ифтор қилса, хурмо билан ифтор қилсин,» дедилар. Ибн Уяйна (ривоятида) қўшди: «Чунки у баракадир. Ким (хурмо) топмаса, сув билан ифтор қилсин, чунки у покдир,» (деган). Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ ‏ "‏ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُفْطِرُ قَبْلَ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَى رُطَبَاتٍ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ رُطَبَاتٌ فَتُمَيْرَاتٍ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تُمَيْرَاتٌ حَسَا حَسَوَاتٍ مِنْ مَاءٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرُوِيَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُفْطِرُ فِي الشِّتَاءِ عَلَى تَمَرَاتٍ وَفِي الصَّيْفِ عَلَى الْمَاءِ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, у деди: бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, у деди: бизга Жаъфар ибн Сулаймон хабар берди, Собитдан, у Анас ибн Молик (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: «Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) намоз ўқишдан олдин бир неча янги (юмшоқ) хурмо билан ифтор қилар эдилар. Агар янги хурмо бўлмаса, қуруқ хурмолар билан, агар қуруқ хурмолар ҳам бўлмаса, бир неча қултум сув ҳўплар эдилар.» Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳасан ғариб ҳадисдир. Абу Исо (Термизий) деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қишда хурмолар билан, ёзда эса сув билан ифтор қилар эдилар, деб ривоят қилинган.