باب مَا جَاءَ فِي الْعَمَلِ فِي أَيَّامِ الْعَشْرِ
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ، هُوَ الْبَطِينُ وَهُوَ ابْنُ عِمْرَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنْ أَيَّامٍ الْعَمَلُ الصَّالِحُ فِيهِنَّ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنْ هَذِهِ الأَيَّامِ الْعَشْرِ " . فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلاَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَلاَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ إِلاَّ رَجُلٌ خَرَجَ بِنَفْسِهِ وَمَالِهِ فَلَمْ يَرْجِعْ مِنْ ذَلِكَ بِشَيْءٍ " . وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَجَابِرٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ .
Бизга Ҳаннод ривоят қилди, бизга Абу Муовия ал-Аъмашдан, у Муслимдан — у ал-Батийн бўлиб, Имроннинг ўғлидир — у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аллаҳга, мана шу ўн кунда (қилинган амалдан) кўра солиҳ амал Унга севимлироқ бўлган кунлар йўқ,» дедилар. Шунда улар: «Ё Расулуллаҳ, Аллаҳ йўлида жиҳод ҳам эмасми?» дейишди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Аллаҳ йўлида жиҳод ҳам эмас, фақат ўзи ва моли билан (жанг учун) чиқиб, улардан бирор нарса билан қайтмаган киши бундан мустасно,» дедилар. Бу бобда Ибн Умар, Абу Ҳурайра, Абдуллаҳ ибн Амр ва Жобирдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Ибн Аббос ҳадиси ҳасан саҳиҳ ғарибдир.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا مَسْعُودُ بْنُ وَاصِلٍ، عَنْ نَهَّاسِ بْنِ قَهْمٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَا مِنْ أَيَّامٍ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ أَنْ يُتَعَبَّدَ لَهُ فِيهَا مِنْ عَشْرِ ذِي الْحِجَّةِ يَعْدِلُ صِيَامُ كُلِّ يَوْمٍ مِنْهَا بِصِيَامِ سَنَةٍ وَقِيَامُ كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْهَا بِقِيَامِ لَيْلَةِ الْقَدْرِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ مَسْعُودِ بْنِ وَاصِلٍ عَنِ النَّهَّاسِ . قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَلَمْ يَعْرِفْهُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ مِثْلَ هَذَا . وَقَالَ قَدْ رُوِيَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً شَيْءٌ مِنْ هَذَا . وَقَدْ تَكَلَّمَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ فِي نَهَّاسِ بْنِ قَهْمٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ .
Бизга Абу Бакр ибн Нофиъ ал-Басрий ривоят қилди, бизга Масъуд ибн Восил Наҳҳос ибн Қаҳмдан, у Қатодадан, у Саид ибн ал-Мусайябдан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилди. У: «Аллаҳга Унга ибодат қилинишида Зулҳижжанинг ўн кунидан кўра севимлироқ кунлар йўқ. Улардан ҳар бир куннинг рўзаси бир йил рўзасига тенг, улардан ҳар бир кечанинг қоим бўлиши (ибодати) Қадр кечасининг қоим бўлишига тенг,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: Бу ғариб ҳадис бўлиб, уни фақат Масъуд ибн Восилнинг Наҳҳосдан (қилган) ривояти орқали биламиз. У деди: Мен Муҳаммаддан бу ҳадис ҳақида сўрадим, у эса уни бу йўлдан бошқа, бунга ўхшаш тарзда билмади. Ва у деди: Қатодадан, у Саид ибн ал-Мусайябдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан мурсал тарзда бунга ўхшаш нарса ривоят қилинган. Яҳё ибн Саид эса Наҳҳос ибн Қаҳм ҳақида унинг ҳифзи (хотираси) томонидан (танқид билан) гапирган.