Саҳиҳул Бухорий — 2168-ҳадис

Савдо-сотиқ китоби · Савдода жоиз бўлмаган шартларни қўйиш

2168-ҳадисСаҳиҳул Бухорий · Савдо-сотиқ китоби

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ جَاءَتْنِي بَرِيرَةُ فَقَالَتْ كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ وَقِيَّةٌ، فَأَعِينِينِي‏.‏ فَقُلْتُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَعَلْتُ‏.‏ فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا، فَقَالَتْ لَهُمْ فَأَبَوْا عَلَيْهَا، فَجَاءَتْ مِنْ عِنْدِهِمْ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ، فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ عَرَضْتُ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ فَأَبَوْا، إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لَهُمْ‏.‏ فَسَمِعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَتْ عَائِشَةُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ خُذِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمُ الْوَلاَءَ، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏ فَفَعَلَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ، فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ مَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ، مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ، قَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ، وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ، وَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏

Бизга Абдуллаҳ ибн Юсуф ривоят қилди, бизга Молик хабар берди, у Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан, у Оишадан (розияллаҳу анҳо), у деди: Барира менинг олдимга келиб деди: Мен хўжайинларим билан ҳар йили бир уқиядан, тўққиз уқияга мукотаба (озодлик тўлови) шартномасини туздим, менга ёрдам бер. Мен дедим: Агар хўжайинларинг уни (пулни) мен санаб беришимни ва вало менга бўлишини хоҳласалар, мен қиламан. Барира хўжайинлари олдига бориб, уларга айтди, лекин улар унга (бунга) бош тортдилар. У уларнинг олдидан келди, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўтирган эди. У деди: Мен буни уларга таклиф қилдим, лекин улар вало ўзлариники бўлишидан бошқасига бош тортдилар. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) буни эшитди, Оиша Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га хабар берди. У деди: «Уни олиб, уларга валони шарт қилиб қўявер, чунки вало фақат озод қилган кишигадир». Оиша шундай қилди. Сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) одамлар олдида туриб, Аллаҳга ҳамд айтиб, Уни мадҳ этди, сўнг деди: «Аммо баъзд. Баъзи кишиларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладилар? Аллаҳ Китобида бўлмаган ҳар қандай шарт ботилдир, гарчи юзта шарт бўлса ҳам. Аллаҳнинг ҳукми ҳақлироқ, Аллаҳнинг шарти мустаҳкамроқ, вало эса фақат озод қилган кишигадир».

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Саҳиҳул Бухорий, 2729-ҳадисШартлар китоби

Уни олиб, уларга валони шарт қилиб қўявер, чунки вало фақат озод қилган кишигадир Баъзи кишиларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладилар? Аллаҳ Китобида бўлмаган ҳар қандай шарт…

Саҳиҳул Бухорий, 2563-ҳадисМукотатаб (қул шартномаси)

Уни олиб, озод қил ва уларга валони шарт қилиб қўявер, чунки вало фақат озод қилган кишигадир Аммо баъд. Сизлардан баъзи кишиларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладилар? Қайси бир…

Саҳиҳул Бухорий, 2560-ҳадисМукотатаб (қул шартномаси)

Уни сотиб олиб, озод қил, чунки вало фақат озод қилган кишигадир Баъзи кишиларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладилар? Ким Аллаҳ Китобида бўлмаган шартни шарт қилса, у ботилдир.…

Саҳиҳул Бухорий, 2155-ҳадисСавдо-сотиқ китоби

Сотиб ол ва озод қил, чунки вало (мерос-ҳимоячилик ҳақи) озод қилган кишигадир Баъзи одамларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қилиб қўядилар? Ким Аллаҳ Китобида бўлмаган шартни шарт…

Саҳиҳул Бухорий, 2561-ҳадисМукотатаб (қул шартномаси)

Уни сотиб олиб, озод қил, чунки вало фақат озод қилган кишигадир Баъзи кишиларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладилар? Ким Аллаҳ Китобида бўлмаган шартни шарт қилса, у(нинг шарти)…

Саҳиҳул Бухорий, 2735-ҳадисШартлар китоби

Уни сотиб олиб, озод қил, чунки вало фақат озод қилган кишигадир Баъзи қавмларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладилар? Ким Аллаҳ Китобида бўлмаган шартни шарт қилса, у(нинг шарти)…