Саҳиҳул Бухорий — 2563-ҳадис

Мукотатаб (қул шартномаси) · Мукотабнинг одамлардан ёрдам сўраши

2563-ҳадисСаҳиҳул Бухорий · Мукотатаб (қул шартномаси)

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ جَاءَتْ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ إِنِّي كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ، فِي كُلِّ عَامٍ وَقِيَّةٌ، فَأَعِينِينِي‏.‏ فَقَالَتْ عَائِشَةُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً، وَأُعْتِقَكِ فَعَلْتُ، وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي‏.‏ فَذَهَبَتْ إِلَى أَهْلِهَا، فَأَبَوْا ذَلِكَ عَلَيْهَا، فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ عَرَضْتُ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ، فَأَبَوْا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لَهُمْ‏.‏ فَسَمِعَ بِذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَنِي فَأَخْبَرْتُهُ، فَقَالَ ‏"‏ خُذِيهَا، فَأَعْتِقِيهَا، وَاشْتَرِطِي لَهُمُ الْوَلاَءَ، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ، فَحَمِدَ اللَّهَ، وَأَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ، فَمَا بَالُ رِجَالٍ مِنْكُمْ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَأَيُّمَا شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهْوَ بَاطِلٌ، وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ، فَقَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ، وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ، مَا بَالُ رِجَالٍ مِنْكُمْ يَقُولُ أَحَدُهُمْ أَعْتِقْ يَا فُلاَنُ وَلِيَ الْوَلاَءُ إِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏

Бизга Убайд ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Абу Усома ривоят қилди, у Ҳишомдан, у отасидан, у Оишадан (розияллаҳу анҳо), у деди: Барира келиб: Мен хўжайинларим билан тўққиз уқияга, ҳар йили бир уқия(дан тўлаш шарти билан) мукотаба (шартнома) туздим, менга ёрдам бер, деди. Оиша: Агар хўжайинларинг уни (пулни) мен уларга бир мартада санаб беришимни ва сени озод қилишимни хоҳласалар, мен қиламан, валонг менга бўлсин, деди. У хўжайинлари олдига борди, улар бунга бош тортди. У: Мен буни уларга таклиф қилдим, улар валонг ўзларига бўлишидан бошқага бош тортди, деди. Буни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) эшитди ва мендан сўради, мен унга хабар бердим. У: «Уни олиб, озод қил ва уларга валони шарт қилиб қўявер, чунки вало фақат озод қилган кишигадир», деди. Оиша деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) одамлар орасида туриб, Аллаҳга ҳамд айтди, Уни мадҳ этди, сўнг деди: «Аммо баъд. Сизлардан баъзи кишиларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладилар? Қайси бир шарт Аллаҳ Китобида бўлмаса, у ботилдир, гарчи юз шарт бўлса ҳам. Аллаҳнинг ҳукми ҳақлироқ, Аллаҳнинг шарти мустаҳкамроқдир. Сизлардан баъзи кишиларга нима бўлдики, уларнинг бири: Озод қил, эй фалончи, вало менга бўлсин, дейди? Вало фақат озод қилган кишигадир».

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Саҳиҳул Бухорий, 2168-ҳадисСавдо-сотиқ китоби

Уни олиб, уларга валони шарт қилиб қўявер, чунки вало фақат озод қилган кишигадир Аммо баъзд. Баъзи кишиларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладилар? Аллаҳ Китобида бўлмаган ҳар қандай…

Саҳиҳул Бухорий, 2155-ҳадисСавдо-сотиқ китоби

Сотиб ол ва озод қил, чунки вало (мерос-ҳимоячилик ҳақи) озод қилган кишигадир Баъзи одамларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қилиб қўядилар? Ким Аллаҳ Китобида бўлмаган шартни шарт…

Саҳиҳул Бухорий, 2729-ҳадисШартлар китоби

Уни олиб, уларга валони шарт қилиб қўявер, чунки вало фақат озод қилган кишигадир Баъзи кишиларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладилар? Аллаҳ Китобида бўлмаган ҳар қандай шарт…

Саҳиҳул Бухорий, 2561-ҳадисМукотатаб (қул шартномаси)

Уни сотиб олиб, озод қил, чунки вало фақат озод қилган кишигадир Баъзи кишиларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладилар? Ким Аллаҳ Китобида бўлмаган шартни шарт қилса, у(нинг шарти)…

Саҳиҳул Бухорий, 2560-ҳадисМукотатаб (қул шартномаси)

Уни сотиб олиб, озод қил, чунки вало фақат озод қилган кишигадир Баъзи кишиларга нима бўлдики, Аллаҳ Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладилар? Ким Аллаҳ Китобида бўлмаган шартни шарт қилса, у ботилдир.…

Сунани Абу Довуд, 3929-ҳадисҚул озод қилиш китоби

Аҳлинга қайтиб бор, агар улар китобатингни ўзим тўлашимни ва валонг (меросхўрлик ҳаққинг) менга бўлишини хоҳласалар, мен шундай қиламан Агар у сенга (савоб) ҳисобламоқчи бўлса, шундай қилсин, лекин валойнг…