حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْيَتِيمَةُ تُسْتَأْمَرُ فِي نَفْسِهَا فَإِنْ صَمَتَتْ فَهُوَ إِذْنُهَا وَإِنْ أَبَتْ فَلاَ جَوَازَ عَلَيْهَا " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي مُوسَى وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي تَزْوِيجِ الْيَتِيمَةِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْيَتِيمَةَ إِذَا زُوِّجَتْ فَالنِّكَاحُ مَوْقُوفٌ حَتَّى تَبْلُغَ فَإِذَا بَلَغَتْ فَلَهَا الْخِيَارُ فِي إِجَازَةِ النِّكَاحِ أَوْ فَسْخِهِ . وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ يَجُوزُ نِكَاحُ الْيَتِيمَةِ حَتَّى تَبْلُغَ . وَلاَ يَجُوزُ الْخِيَارُ فِي النِّكَاحِ . وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَغَيْرِهِمَا مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ . وَقَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ إِذَا بَلَغَتِ الْيَتِيمَةُ تِسْعَ سِنِينَ فَزُوِّجَتْ فَرَضِيَتْ فَالنِّكَاحُ جَائِزٌ وَلاَ خِيَارَ لَهَا إِذَا أَدْرَكَتْ . وَاحْتَجَّا بِحَدِيثِ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَنَى بِهَا وَهِيَ بِنْتُ تِسْعِ سِنِينَ . وَقَدْ قَالَتْ عَائِشَةُ إِذَا بَلَغَتِ الْجَارِيَةُ تِسْعَ سِنِينَ فَهِيَ امْرَأَةٌ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга Абдулазиз ибн Муҳаммад ривоят қилди, у Муҳаммад ибн Амрдан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Етим қиздан ўзи (ҳақида) изн сўралади. Агар у сукут сақласа, бу унинг изнидир, агар у рад этса, унга (никоҳ) жоиз бўлмайди,» дедилар. (Термизий) деди: Бу бобда Абу Мусо, Ибн Умар ва Оишадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси ҳасан ҳадисдир. Илм аҳли етим қизни турмушга бериш (масаласида) ихтилоф қилган. Баъзи илм аҳли: «Етим қиз турмушга берилса, балоғатга етгунча никоҳи тўхтатиб турилади, балоғатга етганда эса никоҳни раво кўриш ёки бекор қилишда ихтиёр уникидир,» деб ҳисоблаган. Бу тобеинларнинг баъзилари ва бошқаларнинг сўзидир. Баъзилари: «Етим қизнинг никоҳи у балоғатга етмагунча жоиз эмас ва никоҳда ихтиёр (ҳуқуқи) жоиз эмас,» деган. Бу Суфён ас-Саврий, аш-Шофеий ва илм аҳлидан бошқаларнинг сўзидир. Аҳмад ва Исъҳоқ: «Етим қиз тўққиз ёшга етганда турмушга берилиб, рози бўлса, никоҳ жоиздир ва вояга етганда унга ихтиёр (ҳуқуқи) йўқ,» деган. Улар Оиша ҳадисини далил қилган — Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) у билан тўққиз ёшда қўшилган эдилар. Оиша: «Қиз тўққиз ёшга етса, у аёл (ҳисобланади),» деган.