حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ وَلاَ الْكَافِرُ الْمُسْلِمَ " . حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ نَحْوَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَاهُ مَعْمَرٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ نَحْوَ هَذَا . وَرَوَى مَالِكٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ وَحَدِيثُ مَالِكٍ وَهَمٌ وَهِمَ فِيهِ مَالِكٌ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ فَقَالَ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ وَأَكْثَرُ أَصْحَابِ مَالِكٍ قَالُوا عَنْ مَالِكٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عُثْمَانَ وَعَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ هُوَ مَشْهُورٌ مِنْ وَلَدِ عُثْمَانَ وَلاَ يُعْرَفُ عُمَرُ بْنُ عُثْمَانَ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَاخْتَلَفَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي مِيرَاثِ الْمُرْتَدِّ فَجَعَلَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصَحْابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمُ الْمَالَ لِوَرَثَتِهِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ يَرِثُهُ وَرَثَتُهُ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَاحْتَجُّوا بِحَدِيثِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ " . وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ .
Бизга Саъид ибн Абдурраҳмон ал-Махзумий ва бошқа кўпчилик ривоят қилди, улар: бизга Суфён аз-Зуҳрийдан ривоят қилди, дейишди. (Бошқа санад билан ҳам:) бизга Али ибн Ҳужр ривоят қилди, бизга Ҳушайм хабар берди, у аз-Зуҳрийдан, у Али ибн Ҳусайндан, у Амр ибн Усмондан, у Усома ибн Зайд (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мусулмон кофирдан, кофир мусулмондан мерос олмайди,» дедилар. Бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, бизга аз-Зуҳрий шунга ўхшаш (ривоят) қилди. Абу Исо (Термизий) деди: бу бобда Жобир ва Абдуллаҳ ибн Амрдан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Буни Маъмар ва бошқа кўпчилик аз-Зуҳрийдан шунга ўхшаш ривоят қилишган. Молик эса аз-Зуҳрийдан, у Али ибн Ҳусайндан, у Умар ибн Усмондан, у Усома ибн Зайддан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшаш ривоят қилган, лекин Моликнинг ҳадисида ваҳм (хатолик) бор — Молик унда хато қилган. Баъзилар буни Моликдан ривоят қилиб: «Амр ибн Усмондан,» дейишган, Молик ашобларининг аксари эса Моликдан: «Умар ибн Усмондан,» дейишган. Амр ибн Усмон ибн Аффон эса Усмоннинг фарзандларидан машҳур (кишидир), Умар ибн Усмон (деган киши) эса танилмайди. Илм аҳли ҳузурида амал шу ҳадисга биноандир. Баъзи илм аҳли муртад (диндан қайтган)нинг мероси тўғрисида ихтилоф қилишган: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан ва бошқалардан кўпчилик илм аҳли молни унинг мусулмон ворисларига (берилади) деб қарашган. Баъзилари эса: унинг мусулмон ворислари унга мерос олмайди, дейишган ва Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг «Мусулмон кофирдан мерос олмайди,» деган ҳадисини далил қилишган. Бу Шофиъийнинг сўзидир.