حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ كَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلاَّ بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ " . قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الزَّكَاةِ وَالصَّلاَةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالاً كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ رَأَيْتُ أَنَّ اللَّهَ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ . وَرَوَى عِمْرَانُ الْقَطَّانُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ وَهُوَ حَدِيثٌ خَطَأٌ وَقَدْ خُولِفَ عِمْرَانُ فِي رِوَايَتِهِ عَنْ مَعْمَرٍ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга ал-Лайс ривоят қилди, у Уқайлдан, у аз-Зуҳрийдан (ривоят қилди); менга Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Утба ибн Масъуд Абу Ҳурайрадан хабар берди. У деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) вафот этиб, ундан кейин Абу Бакр халифа бўлганда, араблардан куфрга кетадиган кетди. Шунда Умар ибн ал-Хаттоб Абу Бакрга: «Одамлар билан қандай жанг қиласан? Ахир Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мен одамлар «Ла илаҳа иллаллаҳ» дегунча улар билан жанг қилишга буюрилдим; ким «Ла илаҳа иллаллаҳ» деса, молини ва жонини мендан сақлаб қолади, фақат унинг ҳаққи билан (бўлса, бошқа гап), ҳисоби эса Аллаҳнинг зиммасидадир,» деган-ку?» деди. Абу Бакр деди: «Аллаҳга қасамки, закот билан намозни ажратган киши билан албатта жанг қиламан. Зеро, закот — молнинг ҳаққидир. Аллаҳга қасамки, агар улар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га бериб турган (туя боғлайдиган) бир боғични мендан тутиб қолсалар ҳам, уни тутиб қолганлари учун улар билан жанг қилардим.» Шунда Умар ибн ал-Хаттоб деди: «Аллаҳга қасамки, Аллаҳ Абу Бакрнинг кўнглини жангга очиб қўйганини кўрганимдан бошқа нарса эмас эди, шунда бу ҳақ эканини англадим.» Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Шу тариқа Шуайб ибн Абу Ҳамза аз-Зуҳрийдан, у Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилган. Имрон ал-Қаттон эса бу ҳадисни Маъмардан, у аз-Зуҳрийдан, у Анас ибн Моликдан, у Абу Бакрдан ривоят қилган, бу хато ҳадисдир. Имрон Маъмардан қилган ривоятида (бошқаларга) мухолиф келган.