حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ الْفَزَارِيِّ، عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى : ( الم * غُلِبَتِ الرُّومُ * فِي أَدْنَى الأَرْضِ ) قَالَ غُلِبَتْ وَغَلَبَتْ كَانَ الْمُشْرِكُونَ يُحِبُّونَ أَنْ يَظْهَرَ أَهْلُ فَارِسَ عَلَى الرُّومِ لأَنَّهُمْ وَإِيَّاهُمْ أَهْلُ أَوْثَانٍ وَكَانَ الْمُسْلِمُونَ يُحِبُّونَ أَنْ يَظْهَرَ الرُّومُ عَلَى فَارِسَ لأَنَّهُمْ أَهْلُ كِتَابٍ فَذَكَرُوهُ لأَبِي بَكْرٍ فَذَكَرَهُ أَبُو بَكْرٍ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَمَا إِنَّهُمْ سَيَغْلِبُونَ " . فَذَكَرَهُ أَبُو بَكْرٍ لَهُمْ فَقَالُوا اجْعَلْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ أَجَلاً فَإِنْ ظَهَرْنَا كَانَ لَنَا كَذَا وَكَذَا وَإِنْ ظَهَرْتُمْ كَانَ لَكُمْ كَذَا وَكَذَا فَجَعَلَ أَجَلَ خَمْسِ سِنِينَ فَلَمْ يَظْهَرُوا فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَلاَ جَعَلْتَهُ إِلَى دُونِ - قَالَ أُرَاهُ الْعَشْرِ " . قَالَ سَعِيدٌ وَالْبِضْعُ مَا دُونَ الْعَشْرِ قَالَ ثُمَّ ظَهَرَتِ الرُّومُ بَعْدُ . قَالَ فَذَلِكَ قَوْلُهُ تَعَالَى : ( الم * غُلِبَتِ الرُّومُ ) إِلَى قَوْلِهِ : (يفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ * بِنَصْرِ اللَّهِ يَنْصُرُ مَنْ يَشَاءُ ) قَالَ سُفْيَانُ سَمِعْتُ أَنَّهُمْ ظَهَرُوا عَلَيْهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ .
Бизга ал-Ҳусайн ибн Ҳурайс ривоят қилди, у деди: бизга Муовия ибн Амр ривоят қилди, Абу Ишоқ ал-Фазорийдан, у Суфён ас-Саврийдан, у Ҳабиб ибн Абу Амрадан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан, Аллаҳ таолонинг «Алиф, Лом, Мим. Румликлар мағлуб бўлдилар. Энг яқин ерда» (Рум сураси, 1-3) деган сўзи ҳақида (ривоят қилдики), у деди: «Ғулибат ва ғалабат (яъни мағлуб бўлдилар, сўнг ғолиб бўлдилар).» Мушриклар форс аҳлининг румликлар устидан ғолиб келишини истар эдилар, чунки улар ҳам, анавилар ҳам бутпараст (санам аҳли) эдилар. Мусулмонлар эса румликларнинг форслар устидан ғолиб келишини истар эдилар, чунки улар аҳли китоб эдилар. Буни Абу Бакрга айтдилар, Абу Бакр эса буни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га айтди. У: «Билингки, улар албатта ғолиб бўлурлар,» дедилар. Абу Бакр буни уларга айтди. Улар: «Биз билан сенинг орангда бир муддат белгила: агар биз ғолиб бўлсак, бизга шу-шу (нарса) бўлсин, агар сизлар ғолиб бўлсангиз, сизга шу-шу бўлсин,» дедилар. У беш йил муддат белгилади, аммо (ўша муддатда) улар ғолиб бўлмадилар. Буни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га айтдилар. У: «Нега уни ундан камроққа — (рови) деди: менимча У «ўнгача» дедилар — белгиламадинг?» дедилар. Саид деди: «бидъ — ўндан кам (сон)дир.» У деди: кейин румликлар охироқда ғолиб бўлдилар. У деди: бу Аллаҳ таолонинг «Алиф, Лом, Мим. Румликлар мағлуб бўлдилар» (оятидан) «Ўша кунда мўминлар Аллаҳнинг нусрати билан шод бўлурлар. У Хоҳлаган кишига ёрдам берур» (Рум сураси, 4-5) деган сўзига қадар (бўлган) сўзидир. Суфён деди: мен уларнинг (румликлар) Бадр куни улар (форслар) устидан ғолиб келганларини эшитдим. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Биз уни фақат Суфён ас-Саврийнинг Ҳабиб ибн Абу Амрадан (қилган) ривоятидан биламиз.