حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو السَّوَّاقُ الْبَلْخِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ جَدِّهِ، قَيْسٍ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَصَلَّيْتُ مَعَهُ الصُّبْحَ ثُمَّ انْصَرَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَنِي أُصَلِّي فَقَالَ " مَهْلاً يَا قَيْسُ أَصَلاَتَانِ مَعًا " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمْ أَكُنْ رَكَعْتُ رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ . قَالَ " فَلاَ إِذًا " . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ لاَ نَعْرِفُهُ مِثْلَ هَذَا إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ . وَقَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ سَمِعَ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ مِنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ هَذَا الْحَدِيثَ . وَإِنَّمَا يُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ مُرْسَلاً . وَقَدْ قَالَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ بِهَذَا الْحَدِيثِ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَكْتُوبَةِ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ هُوَ أَخُو يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الأَنْصَارِيِّ . قَالَ وَقَيْسٌ هُوَ جَدُّ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الأَنْصَارِيِّ وَيُقَالُ هُوَ قَيْسُ بْنُ عَمْرٍو وَيُقَالُ هُوَ قَيْسُ بْنُ قَهْدٍ . وَإِسْنَادُ هَذَا الْحَدِيثِ لَيْسَ بِمُتَّصِلٍ مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ قَيْسٍ . وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ فَرَأَى قَيْسًا . وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ .
Бизга Муҳаммад ибн Амр ас-Саввоқ ал-Балхий ривоят қилиб, деди: бизга Абдулазиз ибн Муҳаммад ривоят қилди, у Саъд ибн Саиддан, у Муҳаммад ибн Иброҳимдан, у ўз бобоси Қайсдан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (уйдан) чиқдилар, намозга иқомат айтилди ва мен у билан бирга бомдодни ўқидим. Кейин Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (намоздан) қайтиб, мени намоз ўқиётган ҳолда топдилар ва: «Секинроқ, эй Қайс! Икки намоз бирга-я?» дедилар. Мен: «Эй Аллаҳнинг Расули, мен бомдоднинг (фажрнинг) икки ракаатини ўқимаган эдим,» дедим. У: «Ундай бўлса, майли (зарари йўқ),» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: Муҳаммад ибн Иброҳимнинг шунга ўхшаш ҳадисини биз фақат Саъд ибн Саиднинг ҳадисидан биламиз. Суфён ибн Уяйна деди: Ато ибн Абу Робоҳ бу ҳадисни Саъд ибн Саиддан эшитган. Бу ҳадис фақат мурсал (саҳобасиз) тарзда ривоят қилинади. Макка аҳлидан бир гуруҳ бу ҳадис билан (амал қилиб), кишининг фарздан кейин қуёш чиқишидан олдин икки ракаат ўқишида зарар йўқ деб кўрганлар. Абу Исо (Термизий) деди: Саъд ибн Саид — Яҳё ибн Саид ал-Ансорийнинг акасидир. (Термизий) деди: Қайс — Яҳё ибн Саид ал-Ансорийнинг бобосидир; у Қайс ибн Амр дейилади, Қайс ибн Қаҳд ҳам дейилади. Бу ҳадиснинг исноди муттасил (узлуксиз) эмас: Муҳаммад ибн Иброҳим ат-Таймий Қайсдан (бевосита) эшитмаган. Баъзилар бу ҳадисни Саъд ибн Саиддан, у Муҳаммад ибн Иброҳимдан (ривоят қилиб): Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) чиқиб, Қайсни кўрдилар, деб ривоят қилганлар. Бу Абдулазизнинг Саъд ибн Саиддан (ривоят қилган) ҳадисидан саҳиҳроқдир.