حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي فَزَارَةَ، عَنْ أَبِي زَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ سَأَلَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا فِي إِدَاوَتِكَ " . فَقُلْتُ نَبِيذٌ . فَقَالَ " تَمْرَةٌ طَيِّبَةٌ وَمَاءٌ طَهُورٌ " . قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَأَبُو زَيْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لاَ يُعْرَفُ لَهُ رِوَايَةٌ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ . وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالنَّبِيذِ مِنْهُمْ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ . وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ . وَقَالَ إِسْحَاقُ إِنِ ابْتُلِيَ رَجُلٌ بِهَذَا فَتَوَضَّأَ بِالنَّبِيذِ وَتَيَمَّمَ أَحَبُّ إِلَىَّ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَوْلُ مَنْ يَقُولُ لاَ يُتَوَضَّأُ بِالنَّبِيذِ أَقْرَبُ إِلَى الْكِتَابِ وَأَشْبَهُ لأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ: "فإِن لَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا ".
Бизга Ҳаннод ривоят қилди, бизга Шарийк ривоят қилди, Абу Фазорадан, у Абу Зайддан, у Абдуллаҳ ибн Масъуд (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мендан: «Идишингда нима бор?» деб сўрадилар. Мен: «Набиз (хурмо шарбати),» дедим. У: «Покиза хурмо ва тоза (покловчи) сув,» дедилар. (Рови) деди: шунда у ундан таҳорат олдилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис фақат Абу Зайддан, у Абдуллаҳдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилинган. Абу Зайд эса ҳадис аҳли наздида мажҳул (нотаниш) кишидир, ундан бу ҳадисдан бошқа ривоят маълум эмас. Баъзи илм аҳли набиз билан таҳорат (олишни) қабул қилган, улардан Суфён ас-Саврий ва бошқалар. Баъзи илм аҳли: набиз билан таҳорат олинмайди, дедилар, бу Шофеъий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир. Ишоқ деди: агар бир киши бунга гирифтор бўлса, набиз билан ҳам таҳорат олиши ва таяммум ҳам қилиши мен учун маҳбуброқдир. Абу Исо (Термизий) деди: набиз билан таҳорат олинмайди, деганларнинг сўзи Китобга (Қуръанга) яқинроқ ва муносиброқдир, чунки Аллаҳ таоло: «Агар сув топмасангиз, пок тупроқ билан таяммум қилингиз,» деган (Нисо сураси, 43).