باب السِّوَاكِ مِنَ الْفِطْرَةِ
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ شَيْبَةَ، عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ، عَنِ ابْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " عَشْرٌ مِنَ الْفِطْرَةِ قَصُّ الشَّارِبِ وَإِعْفَاءُ اللِّحْيَةِ وَالسِّوَاكُ وَالاِسْتِنْشَاقُ بِالْمَاءِ وَقَصُّ الأَظْفَارِ وَغَسْلُ الْبَرَاجِمِ وَنَتْفُ الإِبِطِ وَحَلْقُ الْعَانَةِ وَانْتِقَاصُ الْمَاءِ " . يَعْنِي الاِسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ . قَالَ زَكَرِيَّا قَالَ مُصْعَبٌ وَنَسِيتُ الْعَاشِرَةَ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ الْمَضْمَضَةَ .
Бизга Яҳё ибн Маъийн ҳадис айтди, бизга Вакийъ, Закариё ибн Абу Зоидадан, у Мусъаб ибн Шайбадан, у Талқ ибн Ҳабибдан, у ибн аз-Зубайрдан, у Оишадан ҳадис айтди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ўнта нарса фитратдандир: мўйловни қисқартириш, соқолни қўйиб юбориш, мисвок, сув билан истиншоқ қилиш (бурунга сув тортиш), тирноқларни олиш, бўғинларни ювиш, қўлтиқ тукини юлиш, қов тукини олиш ва сувни камайтириш». Яъни сув билан истинжо қилиш. Закариё деди: Мусъаб деди: Ўнинчисини унутдим, балки у мазмаза (оғизни чайиш) бўлса керак.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، وَدَاوُدُ بْنُ شَبِيبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، قَالَ مُوسَى عَنْ أَبِيهِ، - وَقَالَ دَاوُدُ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ مِنَ الْفِطْرَةِ الْمَضْمَضَةَ وَالاِسْتِنْشَاقَ " . فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ وَزَادَ " وَالْخِتَانَ " . قَالَ " وَالاِنْتِضَاحَ " . وَلَمْ يَذْكُرِ " انْتِقَاصَ الْمَاءِ " . يَعْنِي الاِسْتِنْجَاءَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرُوِيَ نَحْوُهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَالَ خَمْسٌ كُلُّهَا فِي الرَّأْسِ وَذَكَرَ فِيهَا الْفَرْقَ وَلَمْ يَذْكُرْ إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرُوِيَ نَحْوُ حَدِيثِ حَمَّادٍ عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ وَمُجَاهِدٍ وَعَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ قَوْلُهُمْ وَلَمْ يَذْكُرُوا إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ . وَفِي حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيهِ وَإِعْفَاءُ اللِّحْيَةِ وَعَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ نَحْوُهُ وَذَكَرَ إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ وَالْخِتَانَ .
Бизга Мусо ибн Исмоил ва Довуд ибн Шабиб ҳадис айтди, улар дедилар: бизга Ҳаммод, Али ибн Зайддан, у Салама ибн Муҳаммад ибн Аммор ибн Ёсирдан ҳадис айтди. Мусо: «отасидан» деди, Довуд эса: «Аммор ибн Ёсирдан» деди — Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Албатта, фитратдан мазмаза (оғизни чайиш) ва истиншоқ (бурунга сув тортиш)дир». Сўнг шунга ўхшашини зикр қилди, лекин соқолни қўйиб юборишни зикр қилмади ва «хатна»ни қўшди. Дедилар: «ва интизоҳ (сув сачратиш)». Ва «сувни камайтириш»ни зикр қилмади, яъни истинжони. Абу Довуд деди: Шунга ўхшаши ибн Аббосдан ривоят қилинган, у: «Бешта нарса, ҳаммаси бошда» деди ва уларда фарқни (сочни ажратишни) зикр қилди, соқолни қўйиб юборишни зикр қилмади. Абу Довуд деди: Ҳаммоднинг ҳадисига ўхшаши Талқ ибн Ҳабиб ва Мужоҳиддан, ва Бакр ибн Абдуллаҳ ал-Музанийдан уларнинг сўзлари сифатида ривоят қилинган, улар соқолни қўйиб юборишни зикр қилмадилар. Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Абу Марямнинг Абу Саламадан, у Абу Ҳурайрадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилган ҳадисида унда соқолни қўйиб юбориш бор. Иброҳим ан-Нахаъийдан ҳам шунга ўхшаши ривоят қилинган ва у соқолни қўйиб юбориш ва хатнани зикр қилди.