حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ أَبِيهِ، وَكَانَ الْحَارِثُ، خَلِيفَةَ عُثْمَانَ عَلَى الطَّائِفِ فَصَنَعَ لِعُثْمَانَ طَعَامًا فِيهِ مِنَ الْحَجَلِ وَالْبَعَاقِيبِ وَلَحْمِ الْوَحْشِ قَالَ فَبَعَثَ إِلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ فَجَاءَهُ الرَّسُولُ وَهُوَ يَخْبِطُ لأَبَاعِرَ لَهُ فَجَاءَهُ وَهُوَ يَنْفُضُ الْخَبَطَ عَنْ يَدِهِ فَقَالُوا لَهُ كُلْ . فَقَالَ أَطْعِمُوهُ قَوْمًا حَلاَلاً فَإِنَّا حُرُمٌ . فَقَالَ عَلِيٌّ رضى الله عنه أَنْشُدُ اللَّهَ مَنْ كَانَ هَا هُنَا مِنْ أَشْجَعَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَهْدَى إِلَيْهِ رَجُلٌ حِمَارَ وَحْشٍ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَأَبَى أَنْ يَأْكُلَهُ قَالُوا نَعَمْ .
Бизга Муҳаммад ибн Касир ривоят қилди, бизга Сулаймон ибн Касир Ҳумайд ат-Тавилдан, у Ишоқ ибн Абдуллаҳ ибн Ҳорисдан, у отасидан ривоят қилди. Ҳорис Усмоннинг Тоифдаги ноиби эди. У Усмон учун бедана, қушлар ва ёввойи ҳайвон гўштидан иборат таом тайёрлади. Сўнг Али ибн Абу Толибга (киши) юборди. Элчи унга, у туялари учун дарахт баргларини қоқаётган пайтда келди. У қўлидаги баргларни қоқиб келганида, унга: «Егин» дедилар. У: «Буни иҳромсиз (ҳалол ҳолатдаги) қавмга едиргин, биз эса муҳриммиз» деди. Сўнг Али розияллаҳу анҳу: «Аллаҳни ўртага қўйиб сўрайман, бу ерда Ашжаъ қабиласидан ким бор — биласизларми, бир киши Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга, у муҳрим ҳолатларида, ёввойи эшак ҳадя қилган эди-ю, у киши уни ейишдан бош тортган эдилар?» деди. Улар: «Ҳа» дейишди.
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ يَا زَيْدُ بْنَ أَرْقَمَ هَلْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُهْدِيَ إِلَيْهِ عُضْوُ صَيْدٍ فَلَمْ يَقْبَلْهُ وَقَالَ " إِنَّا حُرُمٌ " . قَالَ نَعَمْ .
Бизга Абу Салама Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Ҳаммод Қайсдан, у Атодан, у Ибн Аббосдан ривоят қилдики, у: «Эй Зайд ибн Арқам, сен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга ов ҳайвонининг бир аъзоси ҳадя қилингани, лекин у қабул қилмай: ‹Биз муҳриммиз› деганларини биласанми?» деди. У: «Ҳа» деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - يَعْنِي الإِسْكَنْدَرَانِيَّ الْقَارِيَّ - عَنْ عَمْرٍو، عَنِ الْمُطَّلِبِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " صَيْدُ الْبَرِّ لَكُمْ حَلاَلٌ مَا لَمْ تَصِيدُوهُ أَوْ يُصَدْ لَكُمْ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ إِذَا تَنَازَعَ الْخَبَرَانِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يُنْظَرُ بِمَا أَخَذَ بِهِ أَصْحَابُهُ .
Бизга Қутайба ибн Саид ривоят қилди, бизга Яъқуб — яъни ал-Искандароний ал-Қорий — Амрдан, у Мутталибдан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан ривоят қилдики, у: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни шундай деяётганларини эшитдим: ‹Қуруқлик ови сизлар уни овламасангиз ёки у сизлар учун овланмаса, сизларга ҳалол›» деди. Абу Довуд айтди: Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан келган икки ривоят бир-бирига зид келганда, саҳобалари нимани олганига қаралади.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ التَّيْمِيِّ عَنْ نَافِعٍ، مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ الأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، أَنَّهُ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا كَانَ بِبَعْضِ طَرِيقِ مَكَّةَ تَخَلَّفَ مَعَ أَصْحَابٍ لَهُ مُحْرِمِينَ وَهُوَ غَيْرُ مُحْرِمٍ فَرَأَى حِمَارًا وَحْشِيًّا فَاسْتَوَى عَلَى فَرَسِهِ قَالَ فَسَأَلَ أَصْحَابَهُ أَنْ يُنَاوِلُوهُ سَوْطَهُ فَأَبَوْا فَسَأَلَهُمْ رُمْحَهُ فَأَبَوْا فَأَخَذَهُ ثُمَّ شَدَّ عَلَى الْحِمَارِ فَقَتَلَهُ فَأَكَلَ مِنْهُ بَعْضُ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبَى بَعْضُهُمْ فَلَمَّا أَدْرَكُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلُوهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ " إِنَّمَا هِيَ طُعْمَةٌ أَطْعَمَكُمُوهَا اللَّهُ تَعَالَى " .
Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама Моликдан, у Умар ибн Убайдуллаҳ ат-Таймийнинг озод қилинган қули Абу Назрдан, у Абу Қатода ал-Ансорийнинг озод қилинган қули Нофедан, у Абу Қатодадан ривоят қилдики, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан бирга эди. Макка йўлининг бир қисмига етганларида, у муҳрим бўлган шериклари билан орқада қолди, ўзи эса муҳрим эмас эди. У бир ёввойи эшакни кўриб қолди ва отига минди. Сўнг шерикларидан қамчисини беришларини сўради, улар бермади; найзасини сўради, улар бермади. Шунда у уни ўзи олиб, эшакка ҳужум қилди ва уни ўлдирди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг баъзи шериклари ундан еди, баъзилари эса бош тортди. Улар Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга етиб олганларида, ундан бу ҳақда сўрадилар. У: «Бу шунчаки Аллаҳ таоло сизларга едирган ризқдир» дедилар.