Улов ижарага олиш

Haj kitobi · 3 ҳадис

باب الْكَرِيِّ

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ، حَدَّثَنَا الْعَلاَءُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُمَامَةَ التَّيْمِيُّ، قَالَ كُنْتُ رَجُلاً أُكْرِي فِي هَذَا الْوَجْهِ وَكَانَ نَاسٌ يَقُولُونَ لِي إِنَّهُ لَيْسَ لَكَ حَجٌّ فَلَقِيتُ ابْنَ عُمَرَ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنِّي رَجُلٌ أُكْرِي فِي هَذَا الْوَجْهِ وَإِنَّ نَاسًا يَقُولُونَ لِي إِنَّهُ لَيْسَ لَكَ حَجٌّ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ أَلَيْسَ تُحْرِمُ وَتُلَبِّي وَتَطُوفُ بِالْبَيْتِ وَتُفِيضُ مِنْ عَرَفَاتٍ وَتَرْمِي الْجِمَارَ قَالَ قُلْتُ بَلَى ‏.‏ قَالَ فَإِنَّ لَكَ حَجًّا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَنْ مِثْلِ مَا سَأَلْتَنِي عَنْهُ فَسَكَتَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يُجِبْهُ حَتَّى نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلاً مِنْ رَبِّكُمْ ‏}‏ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَرَأَ عَلَيْهِ هَذِهِ الآيَةَ وَقَالَ ‏"‏ لَكَ حَجٌّ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Абдулвоҳид ибн Зиёд ривоят қилди, бизга Ало ибн Мусайяб ривоят қилди, бизга Абу Умома ат-Таймий ривоят қилди. У деди: Мен шу йўл (ҳаж йўли) да ижарага улов берувчи киши эдим. Баъзи одамлар менга: «Сенинг ҳажинг йўқ» дердилар. Мен Ибн Умар билан учрашдим ва: «Ё Абу Абдураҳмон, мен шу йўлда ижарага улов берувчи кишиман, баъзи одамлар менга: ‹Сенинг ҳажинг йўқ› дейдилар» дедим. Ибн Умар: «Сен эҳром боғламайсанми, талбия айтмайсанми, Байтни тавоф қилмайсанми, Арафотдан қайтмайсанми, жамраларга тош отмайсанми?» деди. Мен: «Албатта (қиламан)» дедим. У: «Демак, сенга ҳаж бор. Бир киши Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига келди ва сен мендан сўраган нарсанинг ўхшашини ундан сўради. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ундан сукут қилди, бу оят нозил бўлгунча унга жавоб бермади: ‹Раббингиздан фазл талаб қилишингизда сизга гуноҳ йўқ›. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга одам юбориб, бу оятни ўқиб берди ва: ‹Сенга ҳаж бор› деди» деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّاسَ، فِي أَوَّلِ الْحَجِّ كَانُوا يَتَبَايَعُونَ بِمِنًى وَعَرَفَةَ وَسُوقِ ذِي الْمَجَازِ وَمَوَاسِمِ الْحَجِّ فَخَافُوا الْبَيْعَ وَهُمْ حُرُمٌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ ‏{‏ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلاً مِنْ رَبِّكُمْ ‏}‏ فِي مَوَاسِمِ الْحَجِّ ‏.‏ قَالَ فَحَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ عُمَيْرٍ أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُهَا فِي الْمُصْحَفِ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Масъада ривоят қилди, бизга Ибн Абу Зиъб ривоят қилди, у Ато ибн Абу Робоҳдан, у Убайд ибн Умайрдан, у Абдуллаҳ ибн Аббосдан ривоят қилди. Ҳаж бошланишида одамлар Минода, Арафада, Зул-Мажоз бозорида ва ҳаж мавсумларида савдо қилишар эди. Улар эҳромда бўлиб туриб савдо қилишдан қўрқишди. Шунда Аллаҳ субҳонаҳу: «Раббингиздан фазл талаб қилишингизда сизга гуноҳ йўқ» оятини ҳаж мавсумлари ҳақида нозил қилди. У деди: Убайд ибн Умайр менга уни мусъҳаф (Қуръан)да шундай ўқир эди, деб ривоят қилди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، - قَالَ أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ كَلاَمًا مَعْنَاهُ أَنَّهُ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّاسَ، فِي أَوَّلِ مَا كَانَ الْحَجُّ كَانُوا يَبِيعُونَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ إِلَى قَوْلِهِ مَوَاسِمِ الْحَجِّ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Солиҳ ривоят қилди, бизга Ибн Абу Фудайк ривоят қилди, менга Ибн Абу Зиъб хабар берди, у Убайд ибн Умайрдан — Аҳмад ибн Солиҳ бир гап айтдики, унинг маъноси: у Ибн Аббоснинг озод қилинган қулидир — у Абдуллаҳ ибн Аббосдан ривоят қилди. Ҳаж бошланган дастлабки пайтларда одамлар савдо қилишар эди. Сўнг унинг маъносини «ҳаж мавсумлари» деган сўзигача зикр қилди.