Оқ тош билан сўйиш

Qurbonlik kitobi · 4 ҳадис

باب فِي الذَّبِيحَةِ بِالْمَرْوَةِ

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَلْقَى الْعَدُوَّ غَدًا وَلَيْسَ مَعَنَا مُدًى أَفَنَذْبَحُ بِالْمَرْوَةِ وَشِقَّةِ الْعَصَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرِنْ أَوْ أَعْجِلْ مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ فَكُلُوا مَا لَمْ يَكُنْ سِنًّا أَوْ ظُفْرًا وَسَأُحَدِّثُكُمْ عَنْ ذَلِكَ أَمَّا السِّنُّ فَعَظْمٌ وَأَمَّا الظُّفْرُ فَمُدَى الْحَبَشَةِ ‏"‏ ‏.‏ وَتَقَدَّمَ بِهِ سَرَعَانٌ مِنَ النَّاسِ فَتَعَجَّلُوا فَأَصَابُوا مِنَ الْغَنَائِمِ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي آخِرِ النَّاسِ فَنَصَبُوا قُدُورًا فَمَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْقُدُورِ فَأَمَرَ بِهَا فَأُكْفِئَتْ وَقَسَمَ بَيْنَهُمْ فَعَدَلَ بَعِيرًا بِعَشْرِ شِيَاهٍ وَنَدَّ بَعِيرٌ مِنْ إِبِلِ الْقَوْمِ وَلَمْ يَكُنْ مَعَهُمْ خَيْلٌ فَرَمَاهُ رَجُلٌ بِسَهْمٍ فَحَبَسَهُ اللَّهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ لِهَذِهِ الْبَهَائِمِ أَوَابِدَ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ فَمَا فَعَلَ مِنْهَا هَذَا فَافْعَلُوا بِهِ مِثْلَ هَذَا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Абул-Аҳвас ривоят қилди, бизга Саид ибн Масруқ ривоят қилди, Абоя ибн Рифўадан, у отасидан, у бобоси Рофиъ ибн Хадиждан ривоят қилиб айтди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ҳузурига келиб дедим: Эй Расулуллаҳ, биз эртага душман билан тўқнашамиз, аммо бизда пичоқлар йўқ, биз оқ тош ва ёрилган таёқ билан сўйсак бўладими? Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Қонни оқизадиган нарса билан тезроқ сўй, қайсики қонни тўкиб, унга Аллаҳ номи зикр қилинган бўлса, енглар - фақат тиш ва тирноқ билан бўлмасин. Буни сизларга айтиб бераман: тиш - суякдир, тирноқ эса ҳабашларнинг пичоғидир.» Одамлардан бир гуруҳ тезлик билан олдинга ўтиб кетиб, ўлжалардан олдилар, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам эса одамларнинг охирида эдилар. Улар қозонларни ўрнатдилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қозонлар олдидан ўтиб, уларни ағдариб ташлашга буюрдилар. Сўнгра ўрталарида тақсим қилиб, бир туяни ўн қўйга тенг қилдилар. Қавмнинг туяларидан бири қочиб кетди, уларнинг олдида от ҳам йўқ эди. Бир киши унга ўқ отди ва Аллаҳ уни тўхтатди. Шунда Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Албатта бу ҳайвонларда ёввойиларнинг қочқоқлигидай қочқоқлик бор. Улардан бири шундай қилса, унга шу каби қилинг.»

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، أَنَّ عَبْدَ الْوَاحِدِ بْنَ زِيَادٍ، وَحَمَّادًا، حَدَّثَاهُمْ - الْمَعْنَى، وَاحِدٌ، - عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ صَفْوَانَ، أَوْ صَفْوَانَ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ اصَّدْتُ أَرْنَبَيْنِ فَذَبَحْتُهُمَا بِمَرْوَةٍ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْهُمَا فَأَمَرَنِي بِأَكْلِهِمَا ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилдики, Абдулвоҳид ибн Зиёд ва Ҳаммод уларга ривоят қилишди - мазмун бир хил - Осимдан, у Шаъбийдан, у Муҳаммад ибн Сафвон ёки Сафвон ибн Муҳаммаддан ривоят қилиб айтди: Мен иккита қуён овладим ва уларни оқ тош билан сўйдим, сўнгра улар ҳақида Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан сўрадим, у зот менга уларни ейишни буюрдилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ رَجُلٍ، مِنْ بَنِي حَارِثَةَ أَنَّهُ كَانَ يَرْعَى لِقْحَةً بِشِعْبٍ مِنْ شِعَابِ أُحُدٍ فَأَخَذَهَا الْمَوْتُ فَلَمْ يَجِدْ شَيْئًا يَنْحَرُهَا بِهِ فَأَخَذَ وَتَدًا فَوَجَأَ بِهِ فِي لَبَّتِهَا حَتَّى أُهْرِيقَ دَمُهَا ثُمَّ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ بِذَلِكَ فَأَمَرَهُ بِأَكْلِهَا ‏.‏

Бизга Қутайба ибн Саид ривоят қилди, бизга Яъқуб ривоят қилди, Зайд ибн Асламдан, у Ато ибн Ясордан, у Бану Ҳорисадан бўлган бир кишидан ривоят қилдики, у Уҳуд дарасининг бир дарасида соғин туяни боқар эди. Туяни ўлим олди, у эса уни сўядиган ҳеч нарса топмади. Шунда у бир қозиқ олиб, уни туянинг бўйнининг тубига санчди, токи қони тўкилгунича. Сўнгра Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ҳузурига келиб, бу ҳақда хабар берди. У зот унга уни ейишни буюрдилар.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ مُرِّيِّ بْنِ قَطَرِيٍّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ أَحَدُنَا أَصَابَ صَيْدًا وَلَيْسَ مَعَهُ سِكِّينٌ أَيَذْبَحُ بِالْمَرْوَةِ وَشِقَّةِ الْعَصَا فَقَالَ ‏ "‏ أَمْرِرِ الدَّمَ بِمَا شِئْتَ وَاذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Ҳаммод ривоят қилди, Симок ибн Ҳарбдан, у Муррий ибн Қатарийдан, у Адий ибн Ҳотимдан ривоят қилиб айтди: Мен дедим: Эй Расулуллаҳ, агар биримиз ов овласа-ю, олдида пичоқ бўлмаса, оқ тош ва ёрилган таёқ билан сўйса бўладими, айтинг? У зот дедилар: «Қонни хоҳлаган нарсанг билан оқизиб сўй ва Аллаҳ азза ва жалланинг номини зикр қил.»