حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ حَبِيبَةَ بِنْتِ مَيْسَرَةَ، عَنْ أُمِّ كُرْزٍ الْكَعْبِيَّةِ، قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " عَنِ الْغُلاَمِ شَاتَانِ مُكَافِئَتَانِ وَعَنِ الْجَارِيَةِ شَاةٌ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ سَمِعْتُ أَحْمَدَ قَالَ مُكَافِئَتَانِ أَىْ مُسْتَوِيَتَانِ أَوْ مُقَارِبَتَانِ .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, Амр ибн Динордан, у Атодан, у Ҳабиба бинт Майсарадан, у Умм Курз ал-Каъбийядан ривоят қилиб айтди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганини эшитдим: «Ўғил бола учун тенг икки қўй, қиз бола учун бир қўй.» Абу Довуд деди: Мен Аҳмаднинг шундай деганини эшитдим: «Мукофиатайн» - тенг ёки бир-бирига яқин дегани.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سِبَاعِ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ أُمِّ كُرْزٍ، قَالَتْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " أَقِرُّوا الطَّيْرَ عَلَى مَكِنَاتِهَا " . قَالَتْ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ " عَنِ الْغُلاَمِ شَاتَانِ وَعَنِ الْجَارِيَةِ شَاةٌ لاَ يَضُرُّكُمْ أَذُكْرَانًا كُنَّ أَمْ إِنَاثًا " .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, Убайдуллаҳ ибн Абу Язиддан, у отасидан, у Сибў ибн Собитдан, у Умм Курздан ривоят қилиб айтди: Мен Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганини эшитдим: «Қушларни ўз инларида қолдиринг.» У деди: Ва мен у зотнинг шундай деганларини эшитдим: «Ўғил бола учун икки қўй, қиз бола учун бир қўй - улар эркакми ёки урғочими, сизга зарар қилмайди.»
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ، عَنْ سِبَاعِ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ أُمِّ كُرْزٍ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " عَنِ الْغُلاَمِ شَاتَانِ مِثْلاَنِ وَعَنِ الْجَارِيَةِ شَاةٌ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا هُوَ الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ سُفْيَانَ وَهَمٌ .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Зайд ривоят қилди, Убайдуллаҳ ибн Абу Язиддан, у Сибў ибн Собитдан, у Умм Курздан ривоят қилиб айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ўғил бола учун ўхшаш икки қўй, қиз бола учун бир қўй.» Абу Довуд деди: Мана шу ҳадисдир, Суфённинг ҳадиси эса хато.
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ النَّمَرِيُّ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " كُلُّ غُلاَمٍ رَهِينَةٌ بِعَقِيقَتِهِ تُذْبَحُ عَنْهُ يَوْمَ السَّابِعِ وَيُحْلَقُ رَأْسُهُ وَيُدَمَّى " . فَكَانَ قَتَادَةُ إِذَا سُئِلَ عَنِ الدَّمِ كَيْفَ يُصْنَعُ بِهِ قَالَ إِذَا ذَبَحْتَ الْعَقِيقَةَ أَخَذْتَ مِنْهَا صُوفَةً وَاسْتَقْبَلْتَ بِهِ أَوْدَاجَهَا ثُمَّ تُوضَعُ عَلَى يَافُوخِ الصَّبِيِّ حَتَّى يَسِيلَ عَلَى رَأْسِهِ مِثْلُ الْخَيْطِ ثُمَّ يُغْسَلُ رَأْسُهُ بَعْدُ وَيُحْلَقُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذَا وَهَمٌ مِنْ هَمَّامٍ " وَيُدَمَّى " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ خُولِفَ هَمَّامٌ فِي هَذَا الْكَلاَمِ وَهُوَ وَهَمٌ مِنْ هَمَّامٍ وَإِنَّمَا قَالُوا " يُسَمَّى " . فَقَالَ هَمَّامٌ " يُدَمَّى " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَلَيْسَ يُؤْخَذُ بِهَذَا .
Бизга Ҳафс ибн Умар ан-Намарий ривоят қилди, бизга Ҳаммом ривоят қилди, бизга Қатода ривоят қилди, Ҳасандан, у Самурадан, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилиб айтди: «Ҳар бир ўғил бола ўз ақиқаси билан гаровга қўйилган - еттинчи куни унинг номидан сўйилади, боши қирилиб, қонга беланади.» Қатода қондан қандай қилиниши ҳақида сўралганда дерди: Ақиқани сўйганингда ундан бир тутам жун олиб, уни томир-йўлларига тўғрилайсан, сўнгра боланинг мия тепасига қўясан, токи ип каби унинг бошига оқиб тушгунича, сўнгра боши ювилиб, қирилади. Абу Довуд деди: «юдаммо» (қонга беланади) сўзи Ҳаммомнинг хатосидир. Абу Довуд деди: Ҳаммом бу сўзда бошқаларга мухолиф бўлди ва бу унинг хатосидир, улар «юсаммо» (исм қўйилади) деганлар. Ҳаммом эса «юдаммо» (қонга беланади) деди. Абу Довуд деди: Бунга амал қилинмайди.
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " كُلُّ غُلاَمٍ رَهِينَةٌ بِعَقِيقَتِهِ تُذْبَحُ عَنْهُ يَوْمَ سَابِعِهِ وَيُحْلَقُ وَيُسَمَّى " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَيُسَمَّى أَصَحُّ كَذَا قَالَ سَلاَّمُ بْنُ أَبِي مُطِيعٍ عَنْ قَتَادَةَ وَإِيَاسُ بْنُ دَغْفَلٍ وَأَشْعَثُ عَنِ الْحَسَنِ . قَالَ " وَيُسَمَّى " . وَرَوَاهُ أَشْعَثُ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " وَيُسَمَّى " .
Бизга Ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Ибн Абу Адий ривоят қилди, Саиддан, у Қатодадан, у Ҳасандан, у Самура ибн Жундубдан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ҳар бир ўғил бола ўз ақиқаси билан гаровга қўйилган - еттинчи куни унинг номидан сўйилади, боши қирилади ва исм қўйилади.» Абу Довуд деди: «юсаммо» (исм қўйилади) кўпроқ тўғридир. Шундай Саллом ибн Абу Мутиъ Қатодадан, Иёс ибн Дағфал ва Ашъас Ҳасандан дедилар. У деди: «юсаммо». Буни Ашъас Ҳасандан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилиб деди: «юсаммо».
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ، عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ، عَنِ الرَّبَابِ، عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ الضَّبِّيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَعَ الْغُلاَمِ عَقِيقَتُهُ فَأَهْرِيقُوا عَنْهُ دَمًا وَأَمِيطُوا عَنْهُ الأَذَى " .
Бизга Ҳасан ибн Алий ривоят қилди, бизга Абдураззоқ ривоят қилди, бизга Ҳишом ибн Ҳассон ривоят қилди, Ҳафса бинт Сириндан, у ар-Рабобдан, у Салмон ибн Омир ад-Даббийдан ривоят қилиб айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Ўғил бола билан бирга унинг ақиқаси бордир, шундай экан унинг учун қон тўкинг (қурбонлик қилинг) ва ундан озорни кетказинг.»
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنِ الْحَسَنِ، أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ إِمَاطَةُ الأَذَى حَلْقُ الرَّأْسِ .
Бизга Яҳё ибн Халаф ривоят қилди, бизга Абдулаъло ривоят қилди, бизга Ҳишом Ҳасандан ривоят қилди: У: «Азиятни (халақитни) кетказиш — бошни қириб ташлашдир», деб айтар эди.
حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَقَّ عَنِ الْحَسَنِ وَالْحُسَيْنِ كَبْشًا كَبْشًا .
Бизга Абу Маъмар Абдуллаҳ ибн Амр ривоят қилди, бизга Абдулворис ривоят қилди, бизга Айюб Икримадан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Ҳасан ва Ҳусайн учун биттадан қўчқор ақиқа қилдилар.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ قَيْسٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الأَنْبَارِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ - يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو - عَنْ دَاوُدَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ أُرَاهُ عَنْ جَدِّهِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْعَقِيقَةِ فَقَالَ " لاَ يُحِبُّ اللَّهُ الْعُقُوقَ " . كَأَنَّهُ كَرِهَ الاِسْمَ وَقَالَ " مَنْ وُلِدَ لَهُ وَلَدٌ فَأَحَبَّ أَنْ يَنْسُكَ عَنْهُ فَلْيَنْسُكْ عَنِ الْغُلاَمِ شَاتَانِ مُكَافِئَتَانِ وَعَنِ الْجَارِيَةِ شَاةٌ " . وَسُئِلَ عَنِ الْفَرَعِ قَالَ " وَالْفَرَعُ حَقٌّ وَأَنْ تَتْرُكُوهُ حَتَّى يَكُونَ بَكْرًا شُغْزُبًّا ابْنَ مَخَاضٍ أَوِ ابْنَ لَبُونٍ فَتُعْطِيَهُ أَرْمَلَةً أَوْ تَحْمِلَ عَلَيْهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذْبَحَهُ فَيَلْزَقَ لَحْمُهُ بِوَبَرِهِ وَتُكْفِئَ إِنَاءَكَ وَتُوَلِّهَ نَاقَتَكَ " .
Бизга Қаънабий ривоят қилди, бизга Довуд ибн Қайс Амр ибн Шуайбдан ривоят қилди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам... (ҳ) Яна бизга Муҳаммад ибн Сулаймон ал-Анборий ривоят қилди, бизга Абдулмалик — яъни Ибн Амр — Довуддан, у Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, мен уни бобосидан деб ўйлайман, деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ақиқа ҳақида сўралди. Шунда у: «Аллаҳ оқни (итоатсизликни) севмайди», дедилар. Гўё у (ақиқа деган) исмни ёқтирмагандек бўлиб, сўнг: «Кимга фарзанд туғилса ва у унинг учун қурбонлик қилишни хоҳласа, ўғил бола учун бир-бирига тенг иккита қўй, қиз бола учун битта қўй сўйсин», дедилар. Ундан фараъ (жоҳилиятда туянинг тунжисини бутларга атаб сўйиш) ҳақида сўралди. У: «Фараъ ҳақдир. Аммо уни қолдириб, у (бўталоқ) етти ёки саккиз ойлик (она сутидан ажраган) ёки икки ёшли бўлгунча кутсанг, сўнг уни бирор бева аёлга берсанг ёки Аллаҳ йўлида (минеш учун) берсанг — уни сўйиб, гўштини жунга ёпиштириб, идишингни ағдариб, туянгни боласидан жудо қилганингдан кўра яхшироқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ ثَابِتٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي بُرَيْدَةَ، يَقُولُ كُنَّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِذَا وُلِدَ لأَحَدِنَا غُلاَمٌ ذَبَحَ شَاةً وَلَطَخَ رَأْسَهُ بِدَمِهَا فَلَمَّا جَاءَ اللَّهُ بِالإِسْلاَمِ كُنَّا نَذْبَحُ شَاةً وَنَحْلِقُ رَأْسَهُ وَنَلْطَخُهُ بِزَعْفَرَانٍ .
Бизга Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Собит ривоят қилди, бизга Али ибн Ҳусайн ривоят қилди, менга отам ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Бурайда ривоят қилди, у: Отам Бурайдадан эшитдим, у: «Биз жоҳилиятда бўлганимизда, биримизга ўғил бола туғилса, қўй сўйиб, унинг қонини боланинг бошига суртар эдик. Аллаҳ Исломни келтиргач, биз қўй сўйиб, бошини қириб, унга заъфарон суртадиган бўлдик», деди.