حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ، أَخْبَرَنَا خَالِدٌ، عَنْ حُمَيْدٍ الأَعْرَجِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ نَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَفِينَا الأَعْرَابِيُّ وَالأَعْجَمِيُّ فَقَالَ " اقْرَءُوا فَكُلٌّ حَسَنٌ وَسَيَجِيءُ أَقْوَامٌ يُقِيمُونَهُ كَمَا يُقَامُ الْقِدْحُ يَتَعَجَّلُونَهُ وَلاَ يَتَأَجَّلُونَهُ " .
Бизга Ваҳб ибн Бақийя ривоят қилди, бизга Холид хабар берди, у Ҳумайд ал-Аъраждан, у Муҳаммад ибнул-Мункадирдан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан ривоят қилди: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бизнинг олдимизга чиқдилар, биз Қуръан қироат қилаётган эдик, орамизда аъробий (бадавий араб) ва аъжамий (араб бўлмаган) ҳам бор эди. Шунда: «Қироат қилинглар, ҳар бири яхшидир. Тез орада шундай қавмлар келадики, улар уни (Қуръанни) ўқ тўғрилангандек тўғрилайдилар, унинг (савобини) дунёда шошилиб оладилар, охиратга қолдирмайдилар», дедилар.»
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، وَابْنُ، لَهِيعَةَ عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ، عَنْ وَفَاءِ بْنِ شُرَيْحٍ الصَّدَفِيِّ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ خَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا وَنَحْنُ نَقْتَرِئُ فَقَالَ " الْحَمْدُ لِلَّهِ كِتَابُ اللَّهِ وَاحِدٌ وَفِيكُمُ الأَحْمَرُ وَفِيكُمُ الأَبْيَضُ وَفِيكُمُ الأَسْوَدُ اقْرَءُوهُ قَبْلَ أَنْ يَقْرَأَهُ أَقْوَامٌ يُقِيمُونَهُ كَمَا يُقَوَّمُ السَّهْمُ يَتَعَجَّلُ أَجْرَهُ وَلاَ يَتَأَجَّلُهُ " .
Бизга Аҳмад ибн Солиҳ ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Ваҳб ривоят қилди, менга Амр ва Ибн Лаҳиа хабар берди, улар Бакр ибн Саводадан, у Вафо ибн Шурайҳ ас-Садафийдан, у Саҳл ибн Саъд ас-Соидийдан ривоят қилди: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бир куни бизнинг олдимизга чиқдилар, биз қироат қилаётган эдик. Шунда: «Алҳамдулиллаҳ, Аллаҳнинг китоби биттадир, сизлар орасида қизил бор, сизлар орасида оқ бор, сизлар орасида қора бор. Уни шундай қавмлар қироат қилишидан олдин қироат қилингларки, улар уни ўқ тўғрилангандек тўғрилайдилар, ажрини шошилиб оладилар, уни (охиратга) қолдирмайдилар», дедилар.»
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالاَنِيِّ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ السَّكْسَكِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي لاَ أَسْتَطِيعُ أَنْ آخُذَ مِنَ الْقُرْآنِ شَيْئًا فَعَلِّمْنِي مَا يُجْزِئُنِي مِنْهُ . قَالَ " قُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ وَلاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَمَا لِي قَالَ " قُلِ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي وَارْزُقْنِي وَعَافِنِي وَاهْدِنِي " . فَلَمَّا قَامَ قَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَّا هَذَا فَقَدْ مَلأَ يَدَهُ مِنَ الْخَيْرِ " .
Бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Ваки ибнул-Жарроҳ ривоят қилди, бизга Суфён ас-Саврий ривоят қилди, у Абу Холид ад-Даланийдан, у Иброҳим ас-Саксакийдан, у Абдуллаҳ ибн Абу Авфодан ривоят қилди: «Бир киши Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келиб: ‹Мен Қуръандан бирор нарса олишга (ёдлашга) қодир эмасман, менга у (намоз)да кифоя қиладиган нарсани ўргатинг›, деди. Дедилар: «‹Субҳаналлаҳ, валҳамдулиллаҳ, ва ло илаҳа иллаллаҳ, валлаҳу акбар, ва ло ҳавла ва ло қуввата илла биллаҳ› деб айт.» У: ‹Эй Расулуллаҳ, бу Аллаҳ азза ва жалла учун, менга нима (қолди)?› деди. Дедилар: «‹Аллаҳумма ирҳамний варзуқний ва офиний ваҳдиний› деб айт.» У туриб кетганида, қўли билан шундай (ишора) қилди. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Бу (киши) эса қўлини яхшиликка тўлдириб олди», дедилар.»
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، - يَعْنِي الْفَزَارِيَّ - عَنْ حُمَيْدٍ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا نُصَلِّي التَّطَوُّعَ نَدْعُو قِيَامًا وَقُعُودًا وَنُسَبِّحُ رُكُوعًا وَسُجُودًا .
Бизга Абу Тавба ар-Раби ибн Нофи ривоят қилди, бизга Абу Ишоқ — яъни ал-Фазорий — хабар берди, у Ҳумайддан, у ал-Ҳасандан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан ривоят қилди: «Биз нафл (татавву) намозини ўқиганда, қиёмда (туриб) ва ўтириб дуо қилар, руку ва саждада тасбиҳ айтар эдик.»
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، مِثْلَهُ لَمْ يَذْكُرِ التَّطَوُّعَ قَالَ كَانَ الْحَسَنُ يَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ إِمَامًا أَوْ خَلْفَ إِمَامٍ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَيُسَبِّحُ وَيُكَبِّرُ وَيُهَلِّلُ قَدْرَ ق وَالذَّارِيَاتِ .
Бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Ҳаммод ривоят қилди, у Ҳумайддан, худди шунга ўхшаш (ривоят қилди), нафл (татавву)ни зикр қилмади. (Ҳаммод) айтди: «ал-Ҳасан пешин ва асрда, имом бўлиб ёки имом орқасида, Фотиҳатул-Китобни қироат қилар ва Қоф ва аз-Зориёт (суралари) миқдорича тасбиҳ, такбир ва таҳлил айтар эди.»