Ўтириб ўқиладиган намоз

Namoz kitobi · 7 ҳадис

باب فِي صَلاَةِ الْقَاعِدِ

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ بْنِ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ هِلاَلٍ، - يَعْنِي ابْنَ يِسَافٍ - عَنْ أَبِي يَحْيَى، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ حُدِّثْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ صَلاَةُ الرَّجُلِ قَاعِدًا نِصْفُ الصَّلاَةِ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَيْتُهُ فَوَجَدْتُهُ يُصَلِّي جَالِسًا فَوَضَعْتُ يَدَىَّ عَلَى رَأْسِي فَقَالَ مَا لَكَ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو قُلْتُ حُدِّثْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَّكَ قُلْتَ ‏"‏ صَلاَةُ الرَّجُلِ قَاعِدًا نِصْفُ الصَّلاَةِ ‏"‏ ‏.‏ وَأَنْتَ تُصَلِّي قَاعِدًا قَالَ ‏"‏ أَجَلْ وَلَكِنِّي لَسْتُ كَأَحَدٍ مِنْكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Қудома ибн Аъян ривоят қилди, бизга Жарир ривоят қилди, у Мансурдан, у Ҳилол — яъни ибн Йисофдан, у Абу Яҳёдан, у Абдуллаҳ ибн Амрдан ривоят қилди. У деди: Менга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам шундай деганлиги ривоят қилинди: «Кишининг ўтириб ўқиган намози намознинг ярмидир.» Мен унинг олдига келдим ва уни ўтириб намоз ўқиётган ҳолда топдим. Мен қўлларимни бошимга қўйдим. У деди: Сенга нима бўлди, эй Абдуллаҳ ибн Амр? Мен дедим: Эй Аллаҳнинг Расули, менга сен «Кишининг ўтириб ўқиган намози намознинг ярмидир» деганинг ривоят қилинди, сен эса ўтириб намоз ўқияпсан. У деди: «Ҳа, лекин мен сизлардан бирортангизга ўхшамайман.»

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، أَنَّهُ سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنْ صَلاَةِ الرَّجُلِ قَاعِدًا فَقَالَ ‏ "‏ صَلاَتُهُ قَائِمًا أَفْضَلُ مِنْ صَلاَتِهِ قَاعِدًا وَصَلاَتُهُ قَاعِدًا عَلَى النِّصْفِ مِنْ صَلاَتِهِ قَائِمًا وَصَلاَتُهُ نَائِمًا عَلَى النِّصْفِ مِنْ صَلاَتِهِ قَاعِدًا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Яҳё ривоят қилди, у Ҳусайн ал-Муаллимдан, у Абдуллаҳ ибн Бурайдадан, у Имрон ибн Ҳусайндан ривоят қилди. У Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан кишининг ўтириб ўқиган намози ҳақида сўради. У деди: «Унинг тик туриб ўқиган намози ўтириб ўқиган намозидан афзалдир, ўтириб ўқиган намози тик туриб ўқиган намозининг ярмичалик, ётиб ўқиган намози ўтириб ўқиган намозининг ярмичаликдир.»

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الأَنْبَارِيُّ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ، عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، قَالَ كَانَ بِيَ النَّاصُورُ فَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ صَلِّ قَائِمًا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَقَاعِدًا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَعَلَى جَنْبٍ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Сулаймон ал-Анборий ривоят қилди, бизга Вакийъ ривоят қилди, у Иброҳим ибн Таҳмондан, у Ҳусайн ал-Муаллимдан, у ибн Бурайдадан, у Имрон ибн Ҳусайндан ривоят қилди. У деди: Менда бавосир (носур) бор эди, мен Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан сўрадим. У деди: «Тик туриб ўқи, агар қодир бўлмасанг, ўтириб, агар қодир бўлмасанг, ён томон билан.»

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي شَىْءٍ مِنْ صَلاَةِ اللَّيْلِ جَالِسًا قَطُّ حَتَّى دَخَلَ فِي السِّنِّ فَكَانَ يَجْلِسُ فِيهَا فَيَقْرَأُ حَتَّى إِذَا بَقِيَ أَرْبَعُونَ أَوْ ثَلاَثُونَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَهَا ثُمَّ سَجَدَ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Абдуллаҳ ибн Юнус ривоят қилди, бизга Зуҳайр ривоят қилди, бизга Ҳишом ибн Урва ривоят қилди, у Урвадан, у Оишадан ривоят қилди. У деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни тунги намознинг ҳеч қайсисида ўтириб тиловат қилганини ҳеч кўрмадим, токи ёши улғайгунча. Шунда у унда ўтириб тиловат қилар, қирқ ёки ўттиз оят қолганида тик туриб уни ўқир, сўнг сажда қилар эди.

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ، وَأَبِي النَّضْرِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي جَالِسًا فَيَقْرَأُ وَهُوَ جَالِسٌ وَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ مَا يَكُونُ ثَلاَثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَهَا وَهُوَ قَائِمٌ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ يَفْعَلُ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ عَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ ‏.‏

Бизга ал-Қаънабий ривоят қилди, у Моликдан, у Абдуллаҳ ибн Язид ва Абун Назрдан, у Абу Салама ибн Абдурраҳмондан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг завжаси Оишадан ривоят қилди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ўтириб намоз ўқир ва ўтириб тиловат қилар эди, тиловатидан ўттиз ёки қирқ оят миқдорида қолганида тик туриб уни тик турган ҳолда ўқир, сўнг рукуъ қилар, сўнг сажда қилар эди. Сўнгра иккинчи ракатда ҳам шунга ўхшаш қилар эди. Абу Довуд деди: Уни Алқама ибн Ваққос Оишадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан шунга ўхшаш ривоят қилди.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ بُدَيْلَ بْنَ مَيْسَرَةَ، وَأَيُّوبَ، يُحَدِّثَانِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي لَيْلاً طَوِيلاً قَائِمًا وَلَيْلاً طَوِيلاً قَاعِدًا فَإِذَا صَلَّى قَائِمًا رَكَعَ قَائِمًا وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا رَكَعَ قَاعِدًا ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Зайд ривоят қилди. У деди: Мен Будайл ибн Майсара ва Айюбнинг Абдуллаҳ ибн Шақиқдан, у Оишадан ривоят қилаётганини эшитдим. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам узоқ тунни тик туриб ўқир ва узоқ тунни ўтириб ўқир эди. Тик туриб ўқиганида тик туриб рукуъ қилар, ўтириб ўқиганида ўтириб рукуъ қилар эди.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا كَهْمَسُ بْنُ الْحَسَنِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ السُّورَةَ فِي رَكْعَةٍ قَالَتِ الْمُفَصَّلَ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ فَكَانَ يُصَلِّي قَاعِدًا قَالَتْ حِينَ حَطَمَهُ النَّاسُ ‏.‏

Бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, бизга Каҳмас ибн ал-Ҳасан ривоят қилди, у Абдуллаҳ ибн Шақиқдан ривоят қилди. У деди: Мен Оишадан сўрадим: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бир ракатда сурани ўқирмиди? У деди: Муфассалдан. Мен дедим: У ўтириб намоз ўқирмиди? У деди: Одамлар уни ҳоритиб қўйган пайтда.