حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَمُسَدَّدٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنْتُ أُصَلِّي الظُّهْرَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَآخُذُ قَبْضَةً مِنَ الْحَصَى لِتَبْرُدَ فِي كَفِّي أَضَعُهَا لِجَبْهَتِي أَسْجُدُ عَلَيْهَا لِشِدَّةِ الْحَرِّ .
Бизга Аҳмад ибн Ҳанбал ва Мусаддад ривоят қилиб айтдилар: Бизга Аббод ибн Аббод ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Амр ривоят қилди, у Саид ибн Ҳорис ал-Ансорийдан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан ривоят қилди, у айтди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан бирга Пешин намозини ўқирдим. Жазираманинг қаттиқлиги сабабли, кафтимда совуши учун бир ҳовуч майда тошни олиб, пешонам учун қўярдим ва унинг устига сажда қилардим.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ أَبِي مَالِكٍ الأَشْجَعِيِّ، سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُدْرِكٍ، عَنِ الأَسْوَدِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ، قَالَ كَانَتْ قَدْرُ صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الصَّيْفِ ثَلاَثَةَ أَقْدَامٍ إِلَى خَمْسَةِ أَقْدَامٍ وَفِي الشِّتَاءِ خَمْسَةَ أَقْدَامٍ إِلَى سَبْعَةِ أَقْدَامٍ .
Бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абийда ибн Ҳумайд ривоят қилди, у Абу Молик ал-Ашжаий Сад ибн Ториқдан, у Касир ибн Мудрикдан, у Асваддан ривоят қилди: Абдуллаҳ ибн Масъуд айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ёздаги намозининг миқдори уч қадамдан беш қадамгача, қишда эса беш қадамдан этти қадамгача эди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنِي أَبُو الْحَسَنِ، - قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَبُو الْحَسَنِ هُوَ مُهَاجِرٌ - قَالَ سَمِعْتُ زَيْدَ بْنَ وَهْبٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ، يَقُولُ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَرَادَ الْمُؤَذِّنُ أَنْ يُؤَذِّنَ الظُّهْرَ فَقَالَ " أَبْرِدْ " . ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُؤَذِّنَ فَقَالَ " أَبْرِدْ " . مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا حَتَّى رَأَيْنَا فَىْءَ التُّلُولِ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَإِذَا اشْتَدَّ الْحَرُّ فَأَبْرِدُوا بِالصَّلاَةِ " .
Бизга Абул Валид ат-Таёлисий ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди, менга Абул Ҳасан хабар берди — Абу Довуд айтди: Абул Ҳасан — бу Муҳожирдир — у айтди: Мен Зайд ибн Ваҳбни шундай деганини эшитдим: Мен Абу Заррни шундай деганини эшитдим: Биз Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам билан бирга эдик. Муаззин Пешин намозига азон айтмоқчи бўлди, шунда у: «Салқинлатиб қўй» деди. Сўнг яна азон айтмоқчи бўлди, шунда у: «Салқинлатиб қўй» деди — икки ёки уч марта — токи биз тепаликларнинг соясини кўрганимизгача. Сўнг у: «Албатта, жазираманинг қаттиқлиги жаҳаннамнинг қайнашидандир. Бас, жазирама қаттиқ бўлганда, намозни салқинлатиб ўқинг» деди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ مَوْهَبٍ الْهَمْدَانِيُّ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ الثَّقَفِيُّ، أَنَّ اللَّيْثَ، حَدَّثَهُمْ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَأَبِي، سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا اشْتَدَّ الْحَرُّ فَأَبْرِدُوا عَنِ الصَّلاَةِ " . قَالَ ابْنُ مَوْهَبٍ " بِالصَّلاَةِ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ " .
Бизга Язид ибн Холид ибн Мавҳаб ал-Ҳамдоний ва Қутайба ибн Саид ас-Сақафий ривоят қилди: Лайс уларга ибн Шиҳобдан, у Саид ибн Мусайябдан ва Абу Саламадан, улар Абу Ҳурайрадан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Жазирама қаттиқ бўлганда, намоздан салқинлатиб ўқинг» деди. Ибн Мавҳаб: «Намозни салқинлатиб ўқинг, чунки жазираманинг қаттиқлиги жаҳаннамнинг қайнашидандир» деди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، أَنَّ بِلاَلاً، كَانَ يُؤَذِّنُ الظُّهْرَ إِذَا دَحَضَتِ الشَّمْسُ .
Бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Ҳаммод ривоят қилди, у Симок ибн Ҳарбдан, у Жобир ибн Самурадан ривоят қилди: Билол Пешинга қуёш оғган вақтда азон айтарди.