Имомнинг фуқаро ишларидаги бурчлари ва улардан тўсилиши

Xiroj va boshqaruv · 3 ҳадис

باب فِيمَا يَلْزَمُ الإِمَامَ مِنْ أَمْرِ الرَّعِيَّةِ وَالْحَجَبَةِ عَنْهُ

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَنَّ الْقَاسِمَ بْنَ مُخَيْمِرَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا مَرْيَمَ الأَزْدِيَّ أَخْبَرَهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى مُعَاوِيَةَ فَقَالَ مَا أَنْعَمَنَا بِكَ أَبَا فُلاَنٍ ‏.‏ وَهِيَ كَلِمَةٌ تَقُولُهَا الْعَرَبُ فَقُلْتُ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ أُخْبِرُكَ بِهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ مَنْ وَلاَّهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ شَيْئًا مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ فَاحْتَجَبَ دُونَ حَاجَتِهِمْ وَخَلَّتِهِمْ وَفَقْرِهِمُ احْتَجَبَ اللَّهُ عَنْهُ دُونَ حَاجَتِهِ وَخَلَّتِهِ وَفَقْرِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَجَعَلَ رَجُلاً عَلَى حَوَائِجِ النَّاسِ ‏.‏

Бизга Сулаймон ибн Абдурраҳмон ад-Димашқий ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Ҳамза ривоят қилди, менга ибн Абу Марям ривоят қилдики, ал-Қосим ибн Мухаймира унга хабар берди, Абу Марям ал-Аздий унга хабар бериб деди: Мен Муовиянинг олдига кирдим. У: «Бизни сен билан нима хурсанд қилди (не яхши келдингиз), эй Абу Фалон?» деди — бу араблар айтадиган сўздир. Мен: «Бир ҳадис эшитганман, уни сенга хабар бераман. Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганини эшитганман» дедим: «Кимга Аллаҳ азза ва жалла мусулмонлар ишидан бирор нарсани тайинласаю, у уларнинг ҳожати, эҳтиёжи ва фақирлигидан (эшигини беркитиб) тўсилса, Аллаҳ ундан унинг ҳожати, эҳтиёжи ва фақирлигидан тўсилади.» (Ровий) деди: Шунда у (Муовия) бир кишини одамларнинг ҳожатлари устига тайинлади.

حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا بِهِ أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَا أُوتِيكُمْ مِنْ شَىْءٍ وَمَا أَمْنَعُكُمُوهُ إِنْ أَنَا إِلاَّ خَازِنٌ أَضَعُ حَيْثُ أُمِرْتُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Салама ибн Шабиб ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар Ҳаммом ибн Мунаббиҳдан ривоят қилди. У деди: Бу — бизга Абу Ҳурайра ривоят қилган нарсадир. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Мен сизларга бирор нарсани бермайман ва ундан сизларни ман ҳам қилмайман. Мен фақат (Аллаҳ) буюрган жойга қўядиган хазинабонман, холос.»

حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ، قَالَ ذَكَرَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَوْمًا الْفَىْءَ فَقَالَ مَا أَنَا بِأَحَقَّ، بِهَذَا الْفَىْءِ مِنْكُمْ وَمَا أَحَدٌ مِنَّا بِأَحَقَّ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ أَنَّا عَلَى مَنَازِلِنَا مِنْ كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَقَسْمِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَالرَّجُلُ وَقِدَمُهُ وَالرَّجُلُ وَبَلاَؤُهُ وَالرَّجُلُ وَعِيَالُهُ وَالرَّجُلُ وَحَاجَتُهُ ‏.‏

Бизга ан-Нуфайлий ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Салама Муҳаммад ибн Ишоқдан, у Муҳаммад ибн Амр ибн Атодан, у Молик ибн Авс ибн ал-Ҳадасондан ривоят қилди. У деди: Умар ибн ал-Хаттоб бир куни файъни (ғанимат молини) зикр қилиб деди: «Мен бу файъга сизлардан ҳақлироқ эмасман ва биздан ҳеч ким унга бировдан ҳақлироқ эмас, фақат биз Аллаҳ азза ва жалланинг Китобидаги ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг тақсимидаги мавқеларимизга кўра (ҳақлимиз): киши ва унинг (Исломдаги) қадами (собиқлиги), киши ва унинг синови (жиҳоди), киши ва унинг оиласи, киши ва унинг эҳтиёжи (эътиборга олинади).»