Авлодлари учун ҳам деб берилган совға

Ijara kitobi · 5 ҳадис

باب مَنْ قَالَ فِيهِ وَلِعَقِبِهِ

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالاَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، - يَعْنِي ابْنَ أَنَسٍ - عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ أَيُّمَا رَجُلٍ أُعْمِرَ عُمْرَى لَهُ وَلِعَقِبِهِ فَإِنَّهَا لِلَّذِي يُعْطَاهَا لاَ تَرْجِعُ إِلَى الَّذِي أَعْطَاهَا لأَنَّهُ أَعْطَى عَطَاءً وَقَعَتْ فِيهِ الْمَوَارِيثُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Яҳё ибн Форис ва Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилдилар, улар: Бизга Бишр ибн Умар ривоят қилди, бизга Молик яъни Ибн Анас Ибн Шиҳобдан, у Абу Саламадан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Қайси бир кишига, унга ва унинг наслидан кейин келадиганларга умро (умрбод ҳадя) берилса, албатта, у кимга берилган бўлса, ўшаники бўлади, уни берган кишига қайтмайди, чунки у (ичида) меросхўрлик вужудга келадиган бир ато (инъом) бергандир» деди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ أَبِي يَعْقُوبَ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ عُقَيْلٌ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، وَيَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، وَاخْتُلِفَ، عَلَى الأَوْزَاعِيِّ فِي لَفْظِهِ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، وَرَوَاهُ، فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ مِثْلَ حَدِيثِ مَالِكٍ ‏.‏

Бизга Ҳажжож ибн Абу Яъқуб ривоят қилди, бизга Яъқуб ривоят қилди, бизга отам Солиҳдан, у Ибн Шиҳобдан ўз исноди ва маъноси билан ривоят қилди. Абу Довуд деди: Шунингдек, Уқайл ҳам Ибн Шиҳобдан, ва Язид ибн Абу Ҳабиб ҳам Ибн Шиҳобдан ривоят қилган. Ал-Авзоий учун Ибн Шиҳобдан келган лафзида ихтилоф бўлган. Ва Фулайҳ ибн Сулаймон уни Моликнинг ҳадиси каби ривоят қилган.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ إِنَّمَا الْعُمْرَى الَّتِي أَجَازَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَقُولَ هِيَ لَكَ وَلِعَقِبِكَ ‏.‏ فَأَمَّا إِذَا قَالَ هِيَ لَكَ مَا عِشْتَ ‏.‏ فَإِنَّهَا تَرْجِعُ إِلَى صَاحِبِهَا ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилди, бизга Абдураззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар аз-Зуҳрийдан, у Абу Саламадан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан хабар бердики, у: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам жоиз қилган умро фақат: У сенга ва наслингга (кейингиларингга) тегишли, деб айтишидир. Аммо: У сенга, сен тирик экансан, тегишли, деб айтса, у (мол) эгасига қайтади, деди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ تُرْقِبُوا وَلاَ تُعْمِرُوا فَمَنْ أُرْقِبَ شَيْئًا أَوْ أُعُمِرَهُ فَهُوَ لِوَرَثَتِهِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ишоқ ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Суфён Ибн Журайждан, у Атодан, у Жобирдан ривоят қилдики, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Руқбо (ким олдин ўлса шартига боғлиқ ҳадя) қилманглар ва умро (умрбод ҳадя) қилманглар. Бас, кимга бирор нарса руқбо қилинса ёки умро қилинса, у унинг ворислариники бўлади» деди.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ حَبِيبٍ، - يَعْنِي ابْنَ أَبِي ثَابِتٍ - عَنْ حُمَيْدٍ الأَعْرَجِ، عَنْ طَارِقٍ الْمَكِّيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي امْرَأَةٍ مِنَ الأَنْصَارِ أَعْطَاهَا ابْنُهَا حَدِيقَةً مِنْ نَخْلٍ فَمَاتَتْ فَقَالَ ابْنُهَا إِنَّمَا أَعْطَيْتُهَا حَيَاتَهَا ‏.‏ وَلَهُ إِخْوَةٌ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هِيَ لَهَا حَيَاتَهَا وَمَوْتَهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ كُنْتُ تَصَدَّقْتُ بِهَا عَلَيْهَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ذَلِكَ أَبْعَدُ لَكَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Муовия ибн Ҳишом ривоят қилди, бизга Суфён Ҳабибдан — яъни Ибн Абу Собит — у Ҳумайд ал-Аъраждан, у Ториқ ал-Маккийдан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан ривоят қилдики, у: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ансорлардан бўлган бир аёл ҳақида ҳукм чиқарди. Унинг ўғли унга бир хурмозор боғни берган эди. Сўнгра у (аёл) вафот этди. Ўғли: Мен буни унга фақат ҳаёти даврида берган эдим, деди. Унинг (бошқа) акалари-укалари ҳам бор эди. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «У (боғ) унинг ҳаётида ҳам, вафотида ҳам ўшаники (яъни аёлники)дир» деди. У: Мен буни унга садақа қилиб берган эдим, деди. У: «Бу сен учун янада узоқроқдир (яъни энди сира қайтариб ололмайсан)» деди.