حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، ع��نْ سَمُرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " عَلَى الْيَدِ مَا أَخَذَتْ حَتَّى تُؤَدِّيَ " . ثُمَّ إِنَّ الْحَسَنَ نَسِيَ فَقَالَ هُوَ أَمِينُكَ لاَ ضَمَانَ عَلَيْهِ .
Бизга Мусаддад ибн Мусарҳад, бизга Яҳё Ибн Абу Арувбадан, у Қатодадан, у Ҳасандан, у Самурадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди. У деди: «Қўл олган нарсасини уни қайтаргунча (масъул) бўлади». Сўнгра Ҳасан унутиб қўйди ва: «У сенинг омонатдорингдир, унга зомин йўқ», деди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، وَسَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ، عَنْ أُمَيَّةَ بْنِ صَفْوَانَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَعَارَ مِنْهُ أَدْرَاعًا يَوْمَ حُنَيْنٍ فَقَالَ أَغَصْبٌ يَا مُحَمَّدُ فَقَالَ " لاَ بَلْ عَارِيَةٌ مَضْمُونَةٌ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذِهِ رِوَايَةُ يَزِيدَ بِبَغْدَادَ وَفِي رِوَايَتِهِ بِوَاسِطَ تَغَيُّرٌ عَلَى غَيْرِ هَذَا .
Бизга Ҳасан ибн Муҳаммад ва Салама ибн Шабиб, иккиси дедилар: Бизга Язид ибн Ҳорун ривоят қилди, бизга Шарик Абдулазиз ибн Руфайдан, у Умайя ибн Сафвон ибн Умайядан, у отасидан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Ҳунайн куни ундан совутлар арияга (вақтинча фойдаланишга) олдилар. (Сафвон): «Эй Муҳаммад, бу ғасбми (зўрлик билан олишми)?» деди. У: «Йўқ, балки кафолатли ариядир», дедилар. Абу Довуд деди: Бу Язиднинг Бағдоддаги ривоятидир, унинг Воситдаги ривоятида бундан бошқача ўзгариш бор.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ، عَنْ أُنَاسٍ، مِنْ آلِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَفْوَانَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَا صَفْوَانُ هَلْ عِنْدَكَ مِنْ سِلاَحٍ " . قَالَ عَارِيَةً أَمْ غَصْبًا قَالَ " لاَ بَلْ عَارِيَةً " . فَأَعَارَهُ مَا بَيْنَ الثَّلاَثِينَ إِلَى الأَرْبَعِينَ دِرْعًا وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حُنَيْنًا فَلَمَّا هُزِمَ الْمُشْرِكُونَ جُمِعَتْ دُرُوعُ صَفْوَانَ فَفَقَدَ مِنْهَا أَدْرَاعًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِصَفْوَانَ " إِنَّا قَدْ فَقَدْنَا مِنْ أَدْرَاعِكَ أَدْرَاعًا فَهَلْ نَغْرَمُ لَكَ " . قَالَ لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لأَنَّ فِي قَلْبِي الْيَوْمَ مَا لَمْ يَكُنْ يَوْمَئِذٍ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَانَ أَعَارَهُ قَبْلَ أَنْ يُسْلِمَ ثُمَّ أَسْلَمَ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба, бизга Жарир Абдулазиз ибн Руфайдан, у Абдуллаҳ ибн Сафвон оиласидан бўлган баъзи кишилардан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Эй Сафвон, сенинг ҳузурингда қурол-яроғ борми?» дедилар. У: «Ариями ёки ғасбми?» деди. У: «Йўқ, балки ария», дедилар. Шунда у ўттиздан қирқгача совут ария қилди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Ҳунайнда жанг қилдилар. Мушриклар мағлуб бўлгач, Сафвоннинг совутлари тўпланди ва улардан бир нечта совут йўқолди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Сафвонга: «Биз сенинг совутларингдан бир нечтасини йўқотдик, сенга тўлаб берайликми?» дедилар. У: «Йўқ, эй Расулуллаҳ, чунки бугун менинг қалбимда ўша кун бўлмаган нарса (иймон) бор», деди. Абу Довуд деди: У (Сафвон) мусулмон бўлишдан олдин ария берган эди, сўнг мусулмон бўлди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ رُفَيْعٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ نَاسٍ، مِنْ آلِ صَفْوَانَ قَالَ اسْتَعَارَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ مَعْنَاهُ .
Бизга Мусаддад, бизга Абул Аҳвас, бизга Абдулазиз ибн Руфай Атодан, у Сафвон оиласидан бўлган кишилардан ривоят қилди. У деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам арияга олдилар. Сўнг унинг маъносини зикр қилди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ الْحَوْطِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ شُرَحْبِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ أَعْطَى كُلَّ ذِي حَقٍّ حَقَّهُ فَلاَ وَصِيَّةَ لِوَارِثٍ وَلاَ تُنْفِقُ الْمَرْأَةُ شَيْئًا مِنْ بَيْتِهَا إِلاَّ بِإِذْنِ زَوْجِهَا " . فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلاَ الطَّعَامَ قَالَ " ذَاكَ أَفْضَلُ أَمْوَالِنَا " . ثُمَّ قَالَ " الْعَارِيَةُ مُؤَدَّاةٌ وَالْمِنْحَةُ مَرْدُودَةٌ وَالدَّيْنُ مَقْضِيٌّ وَالزَّعِيمُ غَارِمٌ " .
Бизга Абдулваҳҳоб ибн Нажда ал-Ҳавтий, бизга Ибн Айёш Шураҳбил ибн Муслимдан ривоят қилди. У деди: Абу Умомани эшитдим, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни шундай деяётганларини эшитдим: «Албатта, Аллаҳ азза ва жалла ҳар бир ҳақ эгасига ҳаққини берган, шунинг учун ворисга васият йўқдир. Аёл киши эридан бошқасига уйидан бирор нарсани унинг изнисиз инфоқ қилмайди». «Эй Расулуллаҳ, таом ҳам-а?» дейилди. У: «У мол-мулкимизнинг энг афзалидир», дедилар. Сўнг: «Ария қайтариладиган, минҳа (сутидан фойдаланиш учун берилган жонивор) қайтариладиган, қарз тўланадиган, кафил (зомин) тўловчидир», дедилар.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُسْتَمِرِّ الْعُصْفُرِيُّ، حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلاَلٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَتَتْكَ رُسُلِي فَأَعْطِهِمْ ثَلاَثِينَ دِرْعًا وَثَلاَثِينَ بَعِيرًا " . قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعَارِيَةً مَضْمُونَةً أَوْ عَارِيَةً مُؤَدَّاةً قَالَ " بَلْ مُؤَدَّاةً " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ حَبَّانُ خَالُ هِلاَلِ الرَّأْىِ .
Бизга Иброҳим ибн Мустамир ал-Усфурий, бизга Ҳаббон ибн Ҳилол, бизга Ҳаммом Қатодадан, у Ато ибн Абу Робоҳдан, у Сафвон ибн Яълодан, у отасидан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам менга: «Менинг элчиларим сенга келсалар, уларга ўттиз совут ва ўттиз туя бер», дедилар. Мен: «Эй Расулуллаҳ, кафолатли арияча-ми ёки қайтариладиган арияча-ми?» дедим. У: «Балки қайтариладиган», дедилар. Абу Довуд деди: Ҳаббон Ҳилол ар-Раъйнинг тоғасидир.