Илмни ёзиб қўйиш

Ilm kitobi · 5 ҳадис

باب فِي كِتَابَةِ الْعِلْمِ

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ الأَخْنَسِ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُغِيثٍ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ كُنْتُ أَكْتُبُ كُلَّ شَىْءٍ أَسْمَعُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُرِيدُ حِفْظَهُ فَنَهَتْنِي قُرَيْشٌ وَقَالُوا أَتَكْتُبُ كُلَّ شَىْءٍ تَسْمَعُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَشَرٌ يَتَكَلَّمُ فِي الْغَضَبِ وَالرِّضَا فَأَمْسَكْتُ عَنِ الْكِتَابِ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَوْمَأَ بِأُصْبُعِهِ إِلَى فِيهِ فَقَالَ ‏ "‏ اكْتُبْ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا يَخْرُجُ مِنْهُ إِلاَّ حَقٌّ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусаддад ва Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, улар айтдилар: бизга Яҳё Убайдуллаҳ ибн ал-Ахнасдан, у ал-Валид ибн Абдуллаҳ ибн Абу Муғисдан, у Юсуф ибн Моҳакдан, у Абдуллаҳ ибн Амрдан ривоят қилди. У айтди: мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан эшитган ҳар бир нарсани ёдлаш мақсадида ёзардим. Қурайш мени қайтарди ва дедилар: «Сен эшитган ҳар бир нарсани ёзасанми? Ҳолбуки Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ғазаб ва ризо ҳолатида ҳам гапирадиган инсон-ку». Шунда мен ёзишдан тўхтадим. Буни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга айтдим, у киши бармоқлари билан оғизларига ишора қилиб айтдилар: «Ёз! Нафсим Қўлида бўлган Зотга қасамки, ундан ҳақдан бошқа нарса чиқмайди».

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، أَخْبَرَنَا أَبُو أَحْمَدَ، حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ زَيْدٍ، عَنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْطَبٍ، قَالَ دَخَلَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ عَلَى مُعَاوِيَةَ فَسَأَلَهُ عَنْ حَدِيثٍ، فَأَمَرَ إِنْسَانًا يَكْتُبُهُ فَقَالَ لَهُ زَيْدٌ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَنَا أَنْ لاَ نَكْتُبَ شَيْئًا مِنْ حَدِيثِهِ فَمَحَاهُ ‏.‏

Бизга Наср ибн Али ривоят қилди, бизга Абу Аҳмад хабар берди, бизга Касир ибн Зайд ал-Мутталиб ибн Абдуллаҳ ибн Ҳантабдан ривоят қилди. У айтди: Зайд ибн Собит Муовиянинг ҳузурига кирди ва у ундан бир ҳадис сўради, сўнг бир кишига уни ёзишни буюрди. Зайд унга деди: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бизга у кишининг ҳадисларидан ҳеч нарсани ёзмасликни буюрганлар». Шунда у уни ўчирди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، عَنِ الْحَذَّاءِ، عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ النَّاجِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ مَا كُنَّا نَكْتُبُ غَيْرَ التَّشَهُّدِ وَالْقُرْآنِ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Юнус ривоят қилди, бизга Абу Шиҳоб ал-Ҳаззодан, у Абул-Мутаваккил ан-Нажийдан, у Абу Саид ал-Худрийдан ривоят қилди. У айтди: биз ташаҳҳуд ва Қуръандан бошқа нарсани ёзмас эдик.

حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، ح وَحَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا فُتِحَتْ مَكَّةُ قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ الْخُطْبَةَ خُطْبَةَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ يُقَالُ لَهُ أَبُو شَاهٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اكْتُبُوا لِي ‏.‏ فَقَالَ ‏ "‏ اكْتُبُوا لأَبِي شَاهٍ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муъаммал ривоят қилди, у айтди: бизга ал-Валид ривоят қилди (ҳ), ва бизга ал-Аббос ибн ал-Валид ибн Мазяд ривоят қилди, у айтди: менга отам ал-Авзўийдан, у Яҳё ибн Абу Касирдан хабар берди. У айтди: бизга Абу Салама — яъни Ибн Абдурраҳмон — ривоят қилди. У айтди: менга Абу Ҳурайра ривоят қилди. У айтди: Макка фатҳ этилганда Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ўринларидан турдилар ва у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг хутбасини зикр қилди. У айтди: Яманликлардан Абу Шоҳ деб аталувчи бир киши туриб деди: «Эй Расулуллаҳ, менга ёзиб беринглар». Шунда у киши: «Абу Шоҳга ёзиб беринглар», дедилар.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَهْلٍ الرَّمْلِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، قَالَ قُلْتُ لأَبِي عَمْرٍو مَا يَكْتُبُوهُ قَالَ الْخُطْبَةَ الَّتِي سَمِعَهَا يَوْمَئِذٍ مِنْهُ ‏.‏

Бизга Али ибн Саҳл ар-Рамлий ривоят қилди, у айтди: бизга ал-Валид ривоят қилди. У айтди: мен Абу Амрга дедим: «Улар нимани ёзиб беришади?» У айди: «Ўша куни ундан эшитган хутбасини».