Мудаббар қулни сотиш

Qul ozod qilish kitobi · 3 ҳадис

باب فِي بَيْعِ الْمُدَبَّرِ

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، وَإِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَجُلاً، أَعْتَقَ غُلاَمًا لَهُ عَنْ دُبُرٍ مِنْهُ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُ فَأَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَبِيعَ بِسَبْعِمِائَةٍ أَوْ بِتِسْعِمِائَةٍ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилди, бизга Ҳушайм Абдулмалик ибн Абу Сулаймондан, у Ато ва Исмоил ибн Абу Холиддан, у Салама ибн Куҳайлдан, у Атодан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан ривоят қилдики: Бир киши ўз ғуломини мудаббар қилиб (ўлимидан кейин озод бўладиган қилиб) озод қилди, ундан бошқа моли йўқ эди. Шунда Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам буюриб, у (ғулом) етти юз ёки тўққиз юз (дирҳам)га сотилди.

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ بَكْرٍ، أَخْبَرَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ، حَدَّثَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، بِهَذَا زَادَ وَقَالَ - يَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم - ‏ "‏ أَنْتَ أَحَقُّ بِثَمَنِهِ وَاللَّهُ أَغْنَى عَنْهُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Жаъфар ибн Мусофир ривоят қилди, бизга Бишр ибн Бакр ривоят қилди, бизга ал-Авзоий хабар берди, менга Ато ибн Абу Рабоҳ ривоят қилди, менга Жобир ибн Абдуллаҳ шуни ривоят қилди ва зиёда қилди ва — яъни Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам — дедилар: «Сен унинг баҳосига ҳақлироқсан, Аллаҳ эса ундан бениёздир».

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ أَبُو مَذْكُورٍ أَعْتَقَ غُلاَمًا لَهُ يُقَالُ لَهُ يَعْقُوبُ عَنْ دُبُرٍ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُ فَدَعَا بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَنْ يَشْتَرِيهِ ‏"‏ ‏.‏ فَاشْتَرَاهُ نُعَيْمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ النَّحَّامِ بِثَمَانِمِائَةِ دِرْهَمٍ فَدَفَعَهَا إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فَقِيرًا فَلْيَبْدَأْ بِنَفْسِهِ فَإِنْ كَانَ فِيهَا فَضْلٌ فَعَلَى عِيَالِهِ فَإِنْ كَانَ فِيهَا فَضْلٌ فَعَلَى ذِي قَرَابَتِهِ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ قَالَ ‏"‏ عَلَى ذِي رَحِمِهِ فَإِنْ كَانَ فَضْلاً فَهَا هُنَا وَهَا هُنَا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилди, бизга Исмоил ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Айюб Абу аз-Зубайрдан, у Жобирдан ривоят қилдики: Ансорлардан Абу Мазкур деб аталадиган бир киши Яъқуб деб аталадиган ўз ғуломини мудаббар қилиб (ўлимидан кейин озод бўладиган қилиб) озод қилди, ундан бошқа моли йўқ эди. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уни чақириб: «Уни ким сотиб олади?» дедилар. Уни Нуайм ибн Абдуллаҳ ибн ан-Наҳҳом саккиз юз дирҳамга сотиб олди ва уни (пулни) унга топширди. Сўнг (Расулуллаҳ): «Қачон бирортангиз фақир бўлса, ўзидан бошласин; агар (мол)да ортиқча бўлса, оиласига; агар яна ортиқча бўлса, қариндошига» — ёки «маҳрам қариндошига» дедилар — «агар яна ортиқча бўлса, мана бунга ва мана бунга (сарфласин)» дедилар.