حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، - جَمِيعًا - عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، - قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى - عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ، قَالَ دَخَلَ نِسْوَةٌ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ عَلَى عَائِشَةَ - رضى الله عنها - فَقَالَتْ مِمَّنْ أَنْتُنَّ قُلْنَ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ . قَالَتْ لَعَلَّكُنَّ مِنَ الْكُورَةِ الَّتِي تَدْخُلُ نِسَاؤُهَا الْحَمَّامَاتِ قُلْنَ نَعَمْ . قَالَتْ أَمَا إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَا مِنِ امْرَأَةٍ تَخْلَعُ ثِيَابَهَا فِي غَيْرِ بَيْتِهَا إِلاَّ هَتَكَتْ مَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ تَعَالَى " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا حَدِيثُ جَرِيرٍ وَهُوَ أَتَمُّ وَلَمْ يَذْكُرْ جَرِيرٌ أَبَا الْمَلِيحِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Bizga Muhammad ibn Qudoma rivoyat qildi, bizga Jariyr rivoyat qildi, (h) va bizga Muhammad ibnul-Musanno rivoyat qildi, bizga Muhammad ibn Ja'far rivoyat qildi, bizga Shu'ba rivoyat qildi — ikkalasi ham — Mansurdan, u Solim ibn Abul-Ja'ddan — ibnul-Musanno: Abul-Malihdan dedi — u dedi: Shom ahlidan bo'lgan ayollar Oisha roziyallahu anhoning oldiga kirishdi. U: «Sizlar qayerdansizlar?» dedi. Ular: «Shom ahlidanmiz» dedilar. U: «Balki sizlar ayollari hammomlarga kiradigan o'lkadandirsizlar?» dedi. Ular: «Ha» dedilar. U dedi: «Bilingki, men Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning shunday deyayotganini eshitganman: ‹Qaysi bir ayol o'z uyidan boshqa joyda kiyimini yechsa, albatta o'zi bilan Allah taolo o'rtasidagi (pardani) yirtgan bo'ladi›». Abu Dovud dedi: Bu Jariyrning hadisi bo'lib, u to'liqroqdir. Jariyr Abul-Malihni zikr qilmadi, balki: «Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedi» dedi.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعَمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّهَا سَتُفْتَحُ لَكُمْ أَرْضُ الْعَجَمِ وَسَتَجِدُونَ فِيهَا بُيُوتًا يُقَالُ لَهَا الْحَمَّامَاتُ فَلاَ يَدْخُلَنَّهَا الرِّجَالُ إِلاَّ بِالأُزُرِ وَامْنَعُوهَا النِّسَاءَ إِلاَّ مَرِيضَةً أَوْ نُفَسَاءَ " .
Bizga Ahmad ibn Yunus rivoyat qildi, bizga Zuhayr rivoyat qildi, bizga Abdurrahmon ibn Ziyod ibn An'am Abdurrahmon ibn Rofi'dan, u Abdulloh ibn Amrdan rivoyat qildi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedi: «Albatta sizlarga Ajam yeri fath qilinadi va u yerda hammomlar deb ataladigan uylarni topasizlar. Erkaklar u yerga belbog'lar (izorlar) bilangina kirsinlar. Ayollarni esa, kasal yoki nifosli (tug'ruqdan keyingi holda) bo'lganlaridan boshqa, undan man qilinglar».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ نُفَيْلٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ الْعَرْزَمِيِّ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ يَعْلَى، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأَى رَجُلاً يَغْتَسِلُ بِالْبَرَازِ بِلاَ إِزَارٍ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ حَيِيٌّ سِتِّيرٌ يُحِبُّ الْحَيَاءَ وَالسَّتْرَ فَإِذَا اغْتَسَلَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْتَتِرْ " .
Bizga Abdulloh ibn Muhammad ibn Nufayl rivoyat qildi, bizga Zuhayr Abdulmalik ibn Abu Sulaymon al-Arzamiydan, u Atodan, u Ya'ladan rivoyat qildi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bir kishini ochiq joyda izorsiz cho'milayotganini ko'rdi. Shunda u minbarga chiqdi, Allahga hamd aytdi va Uni maqtadi, so'ng sollallahu alayhi vasallam dedi: «Albatta Allah azza va jalla hayoli, pardalovchidir; hayo va pardani sevadi. Bas, biringiz cho'milsa, pardalansin».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ، حَدَّثَنَا الأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْحَدِيثِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ الأَوَّلُ أَتَمُّ .
Bizga Muhammad ibn Ahmad ibn Abu Xalaf rivoyat qildi, bizga al-Asvad ibn Omir rivoyat qildi, bizga Abu Bakr ibn Ayyosh Abdulmalik ibn Abu Sulaymondan, u Atodan, u Safvon ibn Ya'ladan, u otasidan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan shu hadisni rivoyat qildi. Abu Dovud dedi: Birinchisi to'liqroqdir.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ زُرْعَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جَرْهَدٍ، عَنْ أَبِيهِ، - قَالَ كَانَ جَرْهَدٌ هَذَا مِنْ أَصْحَابِ الصُّفَّةِ - قَالَ جَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَنَا وَفَخِذِي مُنْكَشِفَةٌ فَقَالَ " أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْفَخِذَ عَوْرَةٌ " .
Bizga Abdulloh ibn Maslama Molikdan, u Abun-Nazrdan, u Zur'a ibn Abdurrahmon ibn Jarhaddan, u otasidan rivoyat qildi — bu Jarhad suffa ahlidan edi — u dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bizning oldimizda o'tirdi va mening sonim ochiq edi. Shunda u: «Sonning avrat ekanini bilmaysanmi?» dedi.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَهْلٍ الرَّمْلِيُّ، حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أُخْبِرْتُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ، عَنْ عَلِيٍّ، رضى الله عنه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَكْشِفْ فَخِذَكَ وَلاَ تَنْظُرْ إِلَى فَخِذِ حَىٍّ وَلاَ مَيِّتٍ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا الْحَدِيثُ فِيهِ نَكَارَةٌ .
Bizga Ali ibn Sahl ar-Romliy rivoyat qildi, bizga Hajjoj ibn Jurayjdan rivoyat qildi. U dedi: Menga Habib ibn Abu Sobitdan, u Osim ibn Zamradan, u Alidan roziyallahu anhu xabar berildi. U dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedi: «Soningni ochma va tirik ham, o'lik ham bo'lganning soniga qarama». Abu Dovud dedi: Bu hadisda noaniqlik (nakora) bor.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الأُمَوِيُّ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ حَمَلْتُ حَجَرًا ثَقِيلاً فَبَيْنَا أَمْشِي فَسَقَطَ عَنِّي ثَوْبِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خُذْ عَلَيْكَ ثَوْبَكَ وَلاَ تَمْشُوا عُرَاةً " .
Bizga Ismoil ibn Ibrohim rivoyat qildi, bizga Yahyo ibn Sa'id al-Umaviy Usmon ibn Hakiymdan, u Abu Umoma ibn Sahldan, u al-Misvar ibn Maxramadan rivoyat qildi. U dedi: Men og'ir bir toshni ko'tardim. Yurib borayotganimda kiyimim ustimdan tushib ketdi. Shunda Rasulullah sollallahu alayhi vasallam menga: «Kiyimingni o'zingga ol va yalang'och yurmanglar» dedi.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا ابْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، نَحْوَهُ عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَوْرَاتُنَا مَا نَأْتِي مِنْهَا وَمَا نَذَرُ قَالَ " احْفَظْ عَوْرَتَكَ إِلاَّ مِنْ زَوْجَتِكَ أَوْ مَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ " . قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا كَانَ الْقَوْمُ بَعْضُهُمْ فِي بَعْضٍ قَالَ " إِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ لاَ يَرَيَنَّهَا أَحَدٌ فَلاَ يَرَيَنَّهَا " . قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا كَانَ أَحَدُنَا خَالِيًا قَالَ " اللَّهُ أَحَقُّ أَنْ يُسْتَحْيَا مِنْهُ مِنَ النَّاسِ " .
Bizga Abdulloh ibn Maslama rivoyat qildi, bizga otam rivoyat qildi, (h) va bizga ibn Bashshor rivoyat qildi, bizga Yahyo shunga o'xshash Bahz ibn Hakiymdan, u otasidan, u bobosidan rivoyat qildi. U dedi: Men: «Yo Rasulullah, avratlarimizni qaysidan saqlaylik va qaysini (ochiq) qoldiraylik?» dedim. U: «Avratingni xotiningdan yoki qo'l ostingdagi (cho'ridan) boshqadan saqla» dedi. Men: «Yo Rasulullah, odamlar bir-birlari bilan birga bo'lsa-chi?» dedim. U: «Agar uni hech kim ko'rmasligiga qodir bo'lsang, hech kim uni ko'rmasin» dedi. Men: «Yo Rasulullah, birimiz yolg'iz bo'lsa-chi?» dedim. U: «Allah Undan hayo qilishga odamlardan ko'ra haqliroqdir» dedi.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَنْظُرُ الرَّجُلُ إِلَى عُرْيَةِ الرَّجُلِ وَلاَ الْمَرْأَةُ إِلَى عُرْيَةِ الْمَرْأَةِ وَلاَ يُفْضِي الرَّجُلُ إِلَى الرَّجُلِ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ وَلاَ تُفْضِي الْمَرْأَةُ إِلَى الْمَرْأَةِ فِي ثَوْبٍ " .
Bizga Abdurrahmon ibn Ibrohim rivoyat qildi, bizga ibn Abu Fudayk az-Zahhok ibn Usmondan, u Zayd ibn Aslamdan, u Abdurrahmon ibn Abu Sa'iyd al-Xudriydan, u otasidan, u Nabiy sollallahu alayhi vasallamdan rivoyat qildi. U dedi: «Erkak boshqa erkakning avratiga qaramasin, ayol ham boshqa ayolning avratiga qaramasin. Erkak boshqa erkak bilan bitta kiyim ostida (yalang'och) yotmasin, ayol ham boshqa ayol bilan bitta kiyim ostida (yalang'och) yotmasin».
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، ح وَحَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ رَجُلٍ، مِنَ الطُّفَاوَةِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يُفْضِيَنَّ رَجُلٌ إِلَى رَجُلٍ وَلاَ امْرَأَةٌ إِلَى امْرَأَةٍ إِلاَّ وَلَدًا أَوْ وَالِدًا " . قَالَ وَذَكَرَ الثَّالِثَةَ فَنَسِيتُهَا .
Bizga Ibrohim ibn Muso rivoyat qildi, bizga ibn Ulayya al-Jurayriydan xabar berdi, (h) va bizga Muammal ibn Hishom rivoyat qildi, dedi: Bizga Ismoil al-Jurayriydan, u Abu Nazradan, u Tufovadan bo'lgan bir kishidan, u Abu Hurayradan rivoyat qildi. U dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam dedi: «Erkak boshqa erkak bilan, ayol ham boshqa ayol bilan (bitta kiyim ostida yalang'och) yotmasin, magar bola yoki ota bo'lsa (mustasno)». U dedi: Uchinchisini ham zikr qildi, lekin men uni unutdim.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا اسْتَجَدَّ ثَوْبًا سَمَّاهُ بِاسْمِهِ إِمَّا قَمِيصًا أَوْ عِمَامَةً ثُمَّ يَقُولُ " اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ كَسَوْتَنِيهِ أَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِهِ وَخَيْرِ مَا صُنِعَ لَهُ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهِ وَشَرِّ مَا صُنِعَ لَهُ " . قَالَ أَبُو نَضْرَةَ فَكَانَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذَا لَبِسَ أَحَدُهُمْ ثَوْبًا جَدِيدًا قِيلَ لَهُ تُبْلِي وَيُخْلِفُ اللَّهُ تَعَالَى .
Bizga Amr ibn Avn rivoyat qildi, bizga ibnul-Muborak al-Jurayriydan, u Abu Nazradan, u Abu Sa'iyd al-Xudriydan xabar berdi. U dedi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallam yangi kiyim kiyganda uni nomi bilan atardi — ko'ylakmi yoki sallami — so'ng shunday derdi: «Allahumma, Senga hamd bo'lsin. Buni menga Sen kiyding. Sendan uning yaxshiligini va u uchun qilingan narsaning yaxshiligini so'rayman, uning yomonligidan va u uchun qilingan narsaning yomonligidan Senga panoh tilayman». Abu Nazra dedi: Nabiy sollallahu alayhi vasallamning ashoblari biriga yangi kiyim kiysa, unga: «Eskirtirib (kiy), Allah taolo o'rnini berar» deyilardi.