حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، ح وَحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قَتَلَ عَبْدَهُ قَتَلْنَاهُ وَمَنْ جَدَعَ عَبْدَهُ جَدَعْنَاهُ " .
Бизга Алий Ибн Жаъд ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Мусо Ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Ҳаммод, Қатодадан, у Ҳасандан, у Самурадан ривоят қилди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Ким ўз қулини ўлдирса, биз уни ўлдирамиз, ким ўз қулининг (аъзосини) кесса, биз унинг (аъзосини) кесамиз».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، بِإِسْنَادِهِ مِثْلَهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ خَصَى عَبَدَهُ خَصَيْنَاهُ " . ثُمَّ ذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَحَمَّادٍ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ عَنْ هِشَامٍ مِثْلَ حَدِيثِ مُعَاذٍ .
Бизга Муҳаммад Ибн Мусанно ривоят қилди, бизга Муоз Ибн Ҳишом ривоят қилди, менга отам, Қатодадан, унинг исноди билан худди шундай ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Ким ўз қулини бичса (хаста қилса), биз уни бичамиз». Сўнг Шуъба ва Ҳаммоднинг ҳадисига ўхшаш зикр қилди. Абу Довуд деди: Буни Абу Довуд Таёлисий Ҳишомдан Муознинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилган.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، بِإِسْنَادِ شُعْبَةَ مِثْلَهُ زَادَ ثُمَّ إِنَّ الْحَسَنَ نَسِيَ هَذَا الْحَدِيثَ فَكَانَ يَقُولُ " لاَ يُقْتَلُ حُرٌّ بِعَبْدٍ " .
Бизга Ҳасан Ибн Алий ривоят қилди, бизга Саид Ибн Омир, Ибн Абу Арубадан, у Қатодадан, Шуъбанинг исноди билан худди шундай ривоят қилди. Зиёда қилди: Сўнг Ҳасан бу ҳадисни унутди ва: «Ҳур (озод киши) қул эвазига ўлдирилмайди» дер эди.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ لاَ يُقَادُ الْحُرُّ بِالْعَبْدِ .
Бизга Муслим Ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Ҳишом, Қатодадан, у Ҳасандан ривоят қилди. У деди: Ҳур (озод киши) қул эвазига қасос сифатида ўлдирилмайди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ تَسْنِيمٍ الْعَتَكِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، أَخْبَرَنَا سَوَّارٌ أَبُو حَمْزَةَ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مُسْتَصْرِخٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ جَارِيَةٌ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَقَالَ " وَيْحَكَ مَا لَكَ " . قَالَ شَرًّا أَبْصَرَ لِسَيِّدِهِ جَارِيَةً لَهُ فَغَارَ فَجَبَّ مَذَاكِيرَهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " عَلَىَّ بِالرَّجُلِ " . فَطُلِبَ فَلَمْ يُقْدَرْ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اذْهَبْ فَأَنْتَ حُرٌّ " . فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَى مَنْ نُصْرَتِي قَالَ " عَلَى كُلِّ مُؤْمِنٍ " . أَوْ قَالَ " كُلِّ مُسْلِمٍ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ الَّذِي عُتِقَ كَانَ اسْمُهُ رَوْحُ بْنُ دِينَارٍ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ الَّذِي جَبَّهُ زِنْبَاعٌ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا زِنْبَاعٌ أَبُو رَوْحٍ كَانَ مَوْلَى الْعَبْدِ .
Бизга Муҳаммад Ибн Ҳасан Ибн Тасним Атакий ривоят қилди, бизга Муҳаммад Ибн Бакр ривоят қилди, бизга Саввор Абу Ҳамза хабар берди, бизга Амр Ибн Шуайб, отасидан, у бобосидан ривоят қилди. У деди: Бир киши дод солиб Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ҳузурига келди ва: Унинг бир чўриси, ё Расулуллаҳ, деди. У: «Вой сенга, сенга нима бўлди?» деди. У: Ёмон (иш) бўлди: У ўз хўжайинининг чўрисини кўриб, рашк қилди-да, унинг олатини кесиб ташлади, деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ҳалиги кишини менга (келтиринглар)» деди. У изланди, лекин топишга қодир бўлинмади. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Кет, сен озодсан» деди. У: Ё Расулуллаҳ, менга ким ёрдам беради? деди. У: «Ҳар бир мўмин» — ёки: «Ҳар бир мусулмон» — деди. Абу Довуд деди: Озод қилинган кишининг исми Руҳ Ибн Динор эди. Абу Довуд деди: Уни кесган киши Зинбў эди. Абу Довуд деди: Бу Зинбў Абу Руҳ ҳалиги қулнинг мавлоси (хўжайини) эди.