حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الصَّبَّاحِ الزَّعْفَرَانِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّائِيُّ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ يَسَارٍ، زَعَمَ أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَفَرًا مِنْ قَوْمِهِ انْطَلَقُوا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقُوا فِيهَا فَوَجَدُوا أَحَدَهُمْ قَتِيلاً فَقَالُوا لِلَّذِينَ وَجَدُوهُ عِنْدَهُمْ قَتَلْتُمْ صَاحِبَنَا فَقَالُوا مَا قَتَلْنَاهُ وَلاَ عَلِمْنَا قَاتِلاً . فَانْطَلَقْنَا إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَقَالَ لَهُمْ " تَأْتُونِي بِالْبَيِّنَةِ عَلَى مَنْ قَتَلَ هَذَا " . قَالُوا مَا لَنَا بَيِّنَةٌ . قَالَ " فَيَحْلِفُونَ لَكُمْ " . قَالُوا لاَ نَرْضَى بِأَيْمَانِ الْيَهُودِ . فَكَرِهَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُبْطِلَ دَمَهُ فَوَدَاهُ مِائَةً مِنْ إِبِلِ الصَّدَقَةِ .
Бизга Ҳасан ибн Муҳаммад ибн Саббоҳ аз-Заъфароний ривоят қилди, бизга Абу Нуъайм ривоят қилди, бизга Саъид ибн Убайд ат-Тоий ривоят қилди, у Башир ибн Ясардан, у шундай даъво қилдики, ансорлардан Саҳл ибн Абу Ҳасма деб аталган бир киши унга хабар бердики, қавмидан бир гуруҳ кишилар Хайбарга жўнашди ва у ерда ажралишди, сўнг улардан бирини ўлдирилган ҳолда топишди. Шунда уни топганларнинг олдида бўлганларга: «Соҳибимизни сиз ўлдирдингиз», дедилар. Улар: «Биз уни ўлдирмадик ва қотилни ҳам билмаймиз», дедилар. Сўнг биз Аллаҳнинг Набийси соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига жўнадик. У уларга: «Бу кишини ким ўлдиргани ҳақида менга далил келтиринглар», деди. Улар: «Бизда далил йўқ», дедилар. У: «Унда улар сизларга қасам ичсинлар», деди. Улар: «Биз яҳудийларнинг қасамларига рози бўлмаймиз», дедилар. Аллаҳнинг Набийси соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг қонини бекор қилишни ёқтирмадилар ва унинг хунини садақа туяларидан юзтасини тўладилар.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ رَاشِدٍ، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ أَبِي حَيَّانَ التَّيْمِيِّ، حَدَّثَنَا عَبَايَةُ بْنُ رِفَاعَةَ، عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، قَالَ أَصْبَحَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ مَقْتُولاً بِخَيْبَرَ فَانْطَلَقَ أَوْلِيَاؤُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ " لَكُمْ شَاهِدَانِ يَشْهَدَانِ عَلَى قَتْلِ صَاحِبِكُمْ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يَكُنْ ثَمَّ أَحَدٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَإِنَّمَا هُمْ يَهُودُ وَقَدْ يَجْتَرِئُونَ عَلَى أَعْظَمَ مِنْ هَذَا . قَالَ " فَاخْتَارُوا مِنْهُمْ خَمْسِينَ فَاسْتَحْلِفُوهُمْ " . فَأَبَوْا فَوَدَاهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ .
Бизга Ҳасан ибн Али ибн Рошид ривоят қилди, бизга Ҳушайм хабар берди, у Абу Ҳайён ат-Таймийдан, бизга Абая ибн Рифўа ривоят қилди, у Рофиъ ибн Хадиждан ривоят қилиб деди: Ансорлардан бир киши Хайбарда ўлдирилган ҳолда тонг оттирди. Шунда унинг яқинлари Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига жўнаб, буларни у кишига айтиб беришди. У: «Соҳибингизнинг ўлдирилганига гувоҳлик берадиган икки гувоҳингиз борми?», деди. Улар: «Ё Расулуллаҳ, у ерда мусулмонлардан ҳеч ким йўқ эди, фақат яҳудийлар бор эди, улар бундан ҳам каттароқ ишга журъат қиладилар», дедилар. У: «Унда улардан эллик кишини танлаб, уларга қасам ичдиринглар», деди. Улар бош тортдилар. Шунда Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг хунини ўз томонидан тўладилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ بُجَيْدٍ، قَالَ إِنَّ سَهْلاً وَاللَّهِ أَوْهَمَ الْحَدِيثَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَتَبَ إِلَى يَهُودَ " أَنَّهُ قَدْ وُجِدَ بَيْنَ أَظْهُرِكُمْ قَتِيلٌ فَدُوهُ " . فَكَتَبُوا يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ خَمْسِينَ يَمِينًا مَا قَتَلْنَاهُ وَلاَ عَلِمْنَا قَاتِلاً . قَالَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ مِائَةَ نَاقَةٍ .
Бизга Абдулазиз ибн Яҳё ал-Ҳарроний ривоят қилди, менга Муҳаммад — яъни Ибн Салама — ривоят қилди, у Муҳаммад ибн Ишоқдан, у Муҳаммад ибн Иброҳим ибн Ҳорисдан, у Абдурраҳмон ибн Бужайддан ривоят қилиб деди: Аллаҳга қасамки, Саҳл ҳадисда адашди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам яҳудийларга: «Сизларнинг ораларингизда бир ўлдирилган киши топилди, унинг хунини тўланглар», деб ёздилар. Улар: «Аллаҳга қасам ичиб, биз уни ўлдирмадик ва қотилни ҳам билмаймиз, деб эллик марта қасам ичамиз», деб ёздилар. Ривоятчи: «Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг хунини ўз томонидан юзта туя билан тўладилар», деди.
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَسُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ رِجَالٍ، مِنَ الأَنْصَارِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِلْيَهُودِ وَبَدَأَ بِهِمْ " يَحْلِفُ مِنْكُمْ خَمْسُونَ رَجُلاً " . فَأَبَوْا فَقَالَ لِلأَنْصَارِ " اسْتَحِقُّوا " . قَالُوا نَحْلِفُ عَلَى الْغَيْبِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَجَعَلَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دِيَةً عَلَى يَهُودَ لأَنَّهُ وُجِدَ بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ .
Бизга Ҳасан ибн Али ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар хабар берди, у Зуҳрийдан, у Абу Салама ибн Абдурраҳмон ва Сулаймон ибн Ясардан, улар ансорлардан бўлган кишилардан ривоят қилдиларки, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам яҳудийларга, улардан бошлаб: «Сизлардан эллик киши қасам ичсин», дедилар. Улар бош тортдилар. Шунда ансорларга: «(Ҳаққингизни) талаб қилинглар», дедилар. Улар: «Ё Расулуллаҳ, кўрмаган нарсамизга қасам ичамизми?», дедилар. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уни яҳудийлар зиммасига дият қилиб қўйдилар, чунки у уларнинг ораларида топилган эди.