Лайлатул қадр ҳақида

Ramazon hukmlari · 4 ҳадис

باب فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، وَمُسَدَّدٌ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ زِرٍّ، قَالَ قُلْتُ لأُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ أَخْبِرْنِي عَنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ، يَا أَبَا الْمُنْذِرِ فَإِنَّ صَاحِبَنَا سُئِلَ عَنْهَا ‏.‏ فَقَالَ مَنْ يَقُمِ الْحَوْلَ يُصِبْهَا ‏.‏ فَقَالَ رَحِمَ اللَّهُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمَ أَنَّهَا فِي رَمَضَانَ - زَادَ مُسَدَّدٌ وَلَكِنْ كَرِهَ أَنْ يَتَّكِلُوا أَوْ أَحَبَّ أَنْ لاَ يَتَّكِلُوا ثُمَّ اتَّفَقَا - وَاللَّهِ إِنَّهَا لَفِي رَمَضَانَ لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ لاَ يَسْتَثْنِي ‏.‏ قُلْتُ يَا أَبَا الْمُنْذِرِ أَنَّى عَلِمْتَ ذَلِكَ قَالَ بِالآيَةِ الَّتِي أَخْبَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قُلْتُ لِزِرٍّ مَا الآيَةُ قَالَ تُصْبِحُ الشَّمْسُ صَبِيحَةَ تِلْكَ اللَّيْلَةِ مِثْلَ الطَّسْتِ لَيْسَ لَهَا شُعَاعٌ حَتَّى تَرْتَفِعَ ‏.‏

Бизга Сулаймон ибн Ҳарб ва Мусаддад — маъноси бир — ривоят қилди, улар: бизга Ҳаммод ибн Зайд Осимдан, у Зиррдан ривоят қилди, деди: Мен Убайй ибн Каъбга дедим: «Эй Абул-Мунзир, Лайлатул-қадр ҳақида менга хабар бергин, чунки бизнинг соҳибимиздан (Ибн Масъуддан) у ҳақда сўралганда, у: ‹Ким бутун йил (кечаларини) қиём қилса, унга муваффақ бўлади› деди.» У (Убайй) деди: «Аллаҳ Абу Абдурраҳмонга раҳмат қилсин. Аллаҳга қасам, у унинг рамазонда эканини албатта билар эди — Мусаддад зиёда қилди: лекин одамлар (фақат унга) суяниб қўйишларини ёқтирмади, ёки суянмасликларини хоҳлади, сўнг иккаласи (ривоятда) мувофиқ келдилар — Аллаҳга қасам, у (Лайлатул-қадр) рамазонда, йигирма еттинчи кечадир, истисносиз.» Мен дедим: «Эй Абул-Мунзир, буни қаердан билдинг?» У деди: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бизга хабар берган аломат билан.» Мен Зиррга: «Аломат нима?» дедим. У деди: «Ўша кечанинг эртасига қуёш товоқдай, нури йўқ ҳолда чиқади, токи кўтарилгунча.»

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ السُّلَمِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ الزُّهْرِيِّ، عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُنَيْسٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنْتُ فِي مَجْلِسِ بَنِي سَلِمَةَ وَأَنَا أَصْغَرُهُمْ، فَقَالُوا مَنْ يَسْأَلُ لَنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ وَذَلِكَ صَبِيحَةَ إِحْدَى وَعِشْرِينَ مِنْ رَمَضَانَ ‏.‏ فَخَرَجْتُ فَوَافَيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الْمَغْرِبِ ثُمَّ قُمْتُ بِبَابِ بَيْتِهِ فَمَرَّ بِي فَقَالَ ‏"‏ ادْخُلْ ‏"‏ ‏.‏ فَدَخَلْتُ فَأُتِيَ بِعَشَائِهِ فَرَآنِي أَكُفُّ عَنْهُ مِنْ قِلَّتِهِ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ ‏"‏ نَاوِلْنِي نَعْلِي ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَ وَقُمْتُ مَعَهُ فَقَالَ ‏"‏ كَأَنَّ لَكَ حَاجَةً ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ أَجَلْ أَرْسَلَنِي إِلَيْكَ رَهْطٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَسْأَلُونَكَ عَنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ فَقَالَ ‏"‏ كَمِ اللَّيْلَةُ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ اثْنَتَانِ وَعِشْرُونَ قَالَ ‏"‏ هِيَ اللَّيْلَةُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ ‏"‏ أَوِ الْقَابِلَةُ ‏"‏ ‏.‏ يُرِيدُ لَيْلَةَ ثَلاَثٍ وَعِشْرِينَ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Ҳафс ибн Абдуллаҳ ас-Суламий ривоят қилди, бизга отам, бизга Иброҳим ибн Таҳмон Аббод ибн Ишоқдан, у Муҳаммад ибн Муслим аз-Зуҳрийдан, у Замра ибн Абдуллаҳ ибн Унайсдан, у отасидан ривоят қилди, деди: Мен Бану Салима мажлисида эдим ва уларнинг энг ёши эдим. Улар дедилар: «Ким биз учун Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан Лайлатул-қадр ҳақида сўрайди?» — бу рамазоннинг йигирма биринчи (кунининг) эртаси эди. Мен чиқиб, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан бирга шом намозини ўқидим, сўнг унинг уйи эшигида турдим. У ёнимдан ўтиб деди: «Кир.» Мен кирдим. Унга кечки таоми келтирилди. У менинг (таомнинг) камлигидан ўзимни тортаётганимни кўрди. У таомдан фароғат бўлгач деди: «Кавшимни узатгин.» Сўнг у турди, мен ҳам у билан турдим. У деди: «Гўё бир ҳожатинг бордек.» Мен дедим: «Ҳа, мени Бану Салимадан бир гуруҳ юборди, улар сендан Лайлатул-қадр ҳақида сўрайдилар.» У деди: «Бу неча кеча?» Мен дедим: «Йигирма икки.» У деди: «У ўша кечадир.» Сўнг қайтиб деди: «Ёки кейингиси» — йигирма учинчи кечани назарда тутиб.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُنَيْسٍ الْجُهَنِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي بَادِيَةً أَكُونُ فِيهَا وَأَنَا أُصَلِّي فِيهَا بِحَمْدِ اللَّهِ فَمُرْنِي بِلَيْلَةٍ أَنْزِلُهَا إِلَى هَذَا الْمَسْجِدِ ‏.‏ فَقَالَ ‏ "‏ انْزِلْ لَيْلَةَ ثَلاَثٍ وَعِشْرِينَ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ لاِبْنِهِ كَيْفَ كَانَ أَبُوكَ يَصْنَعُ قَالَ كَانَ يَدْخُلُ الْمَسْجِدَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ فَلاَ يَخْرُجُ مِنْهُ لِحَاجَةٍ حَتَّى يُصَلِّيَ الصُّبْحَ فَإِذَا صَلَّى الصُّبْحَ وَجَدَ دَابَّتَهُ عَلَى بَابِ الْمَسْجِدِ فَجَلَسَ عَلَيْهَا فَلَحِقَ بِبَادِيَتِهِ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Юнус ривоят қилди, бизга Зуҳайр, бизга Муҳаммад ибн Ишоқ, бизга Муҳаммад ибн Иброҳим Ибн Абдуллаҳ ибн Унайс ал-Жуҳанийдан, у отасидан хабар берди, деди: Мен дедим: «Эй Расулуллаҳ, менинг чўлда жойим бор, мен ўша ерда бўламан ва алҳамдулиллаҳ, ўша ерда намоз ўқийман. Бас, менга бир кечани буюргин, мен ўша (кечада) бу масжидга тушаман.» У деди: «Йигирма учинчи кечада туш.» Мен унинг ўғлига дедим: «Отанг қандай қилар эди?» У деди: «Аср намозини ўқигач масжидга кирар ва бирор ҳожат учун ундан чиқмас эди, токи бомдод намозини ўқигунча. Бомдодни ўқигач, уловини масжид эшигида топар, унга миниб чўлдаги жойига етиб борарди.»

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ فِي تَاسِعَةٍ تَبْقَى وَفِي سَابِعَةٍ تَبْقَى وَفِي خَامِسَةٍ تَبْقَى ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Вуҳайб, бизга Айюб Икримадан, у Ибн Аббосдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан хабар берди, у деди: «Уни (Лайлатул-қадрни) рамазоннинг охирги ўн кунлигида — тўққизинчиси қолганда, еттинчиси қолганда ва бешинчиси қолганда — қидиринглар.»