حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، كَانَ يُكَبِّرُ فِي كُلِّ صَلاَةٍ مِنَ الْمَكْتُوبَةِ وَغَيْرِهَا فِي رَمَضَانَ وَغَيْرِهِ، فَيُكَبِّرُ حِينَ يَقُومُ، ثُمَّ يُكَبِّرُ حِينَ يَرْكَعُ، ثُمَّ يَقُولُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ. ثُمَّ يَقُولُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ. قَبْلَ أَنْ يَسْجُدَ، ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ. حِينَ يَهْوِي سَاجِدًا، ثُمَّ يُكَبِّرُ حِينَ يَرْفَعُ رَأْسَهُ مِنَ السُّجُودِ، ثُمَّ يُكَبِّرُ حِينَ يَسْجُدُ، ثُمَّ يُكَبِّرُ حِينَ يَرْفَعُ رَأْسَهُ مِنَ السُّجُودِ، ثُمَّ يُكَبِّرُ حِينَ يَقُومُ مِنَ الْجُلُوسِ فِي الاِثْنَتَيْنِ، وَيَفْعَلُ ذَلِكَ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ حَتَّى يَفْرُغَ مِنَ الصَّلاَةِ، ثُمَّ يَقُولُ حِينَ يَنْصَرِفُ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لأَقْرَبُكُمْ شَبَهًا بِصَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنْ كَانَتْ هَذِهِ لَصَلاَتَهُ حَتَّى فَارَقَ الدُّنْيَا.
Абул-Ямон бизга айтди: Шуъайб бизга айтди, Зуҳрийдан: Абу Бакр ибн Абдурраҳмон ибн Ҳорис ибн Ҳишом ва Абу Салама ибн Абдурраҳмон менга хабар бердилар: Абу Ҳурайра ҳар бир намозда — фарз ва ундан бошқаси, Рамазонда ва ундан бошқасида — такбир айтар эди. У турганида такбир айтар, сўнг руку қилганида такбир айтар, сўнг ‹Самиъаллаҳу лиман ҳамидаҳ› дер, сўнг сажда қилишдан олдин ‹Роббана ва лакал-ҳамд› дер, сўнг саждага эгилганида ‹Аллаҳу акбар› дер, сўнг саждадан бошини кўтарганида такбир айтар, сўнг сажда қилганида такбир айтар, сўнг саждадан бошини кўтарганида такбир айтар, сўнг икки (ракат)да ўтиргандан (қиёмга) турганида такбир айтар, ва буни ҳар бир ракатда — намозни тугатгунча — қилар эди. Сўнг (намоздан) қайтганида: ‹Жоним қўлида бўлган (Аллаҳ)га қасамки, мен сизлар ичида намози Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга энг ўхшашингизман. У зотнинг намози дунёни тарк этгунларинча (вафотларигача) мана шу эди›, дерди.
قَالاَ وَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ يَرْفَعُ رَأْسَهُ يَقُولُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ. يَدْعُو لِرِجَالٍ فَيُسَمِّيهِمْ بِأَسْمَائِهِمْ فَيَقُولُ " اللَّهُمَّ أَنْجِ الْوَلِيدَ بْنَ الْوَلِيدِ وَسَلَمَةَ بْنَ هِشَامٍ وَعَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ، وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ، اللَّهُمَّ اشْدُدْ وَطْأَتَكَ عَلَى مُضَرَ، وَاجْعَلْهَا عَلَيْهِمْ سِنِينَ كَسِنِي يُوسُفَ ". وَأَهْلُ الْمَشْرِقِ يَوْمَئِذٍ مِنْ مُضَرَ مُخَالِفُونَ لَهُ.
Иккаласи (Абу Бакр ва Абу Салама) айтдилар: Абу Ҳурайра розияллаҳу анҳу деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам (рукудан) бошини кўтарганларида ‹Самиъаллаҳу лиман ҳамидаҳ, роббана ва лакал-ҳамд› дер, баъзи кишилар учун — уларнинг номларини айтиб — дуо қилар ва: «Аллаҳим, Валид ибн Валидни, Салама ибн Ҳишомни, Айёш ибн Абу Робиаъни ва мўминлардан заиф (эзилган)ларни қутқар. Аллаҳим, Музарга азобингни қаттиқ қил, уларга уни Юсуф (давридаги қаҳатчилик) йилларидек қил», дер эдилар. Ўша кунларда шарқ аҳли — Музардан бўлганлар — у зотга қарши (кофир) эдилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، غَيْرَ مَرَّةٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ سَقَطَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ فَرَسٍ ـ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ مِنْ فَرَسٍ ـ فَجُحِشَ شِقُّهُ الأَيْمَنُ، فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ نَعُودُهُ، فَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ، فَصَلَّى بِنَا قَاعِدًا وَقَعَدْنَا ـ وَقَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً صَلَّيْنَا قُعُودًا ـ فَلَمَّا قَضَى الصَّلاَةَ قَالَ " إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ، فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا، وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا، وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ. فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ. وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا ". قَالَ سُفْيَانُ كَذَا جَاءَ بِهِ مَعْمَرٌ قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ لَقَدْ حَفِظَ، كَذَا قَالَ الزُّهْرِيُّ وَلَكَ الْحَمْدُ. حَفِظْتُ مِنْ شِقِّهِ الأَيْمَنِ. فَلَمَّا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِ الزُّهْرِيِّ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ ـ وَأَنَا عِنْدَهُ ـ فَجُحِشَ سَاقُهُ الأَيْمَنُ.
Али ибн Абдуллаҳ бизга айтди: Суфён бир неча марта бизга айтди, Зуҳрийдан: Мен Анас ибн Моликни шундай деганини эшитдим: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бир отдан йиқилди — баъзан Суфён ‹отдан› деди — ўнг ёнлари шилинди. Биз у зотни кўргани (касал йўқлагани) кирдик. Намоз вақти бўлди, у зот бизга ўтирган ҳолда намоз ўқиб бердилар, биз ҳам ўтирдик — Суфён бир марта ‹биз ўтириб намоз ўқидик› деди. Намозни тугатганларида: «Албатта имом унга эргашилиш учун (тайинлангандир). У такбир айтса, сиз ҳам такбир айтинг; у руку қилса, сиз ҳам руку қилинг; у (бошни) кўтарса, сиз ҳам кўтаринглар; у: ‹Самиъаллаҳу лиман ҳамидаҳ› деса, сиз: ‹Роббана ва лакал-ҳамд› денглар; у сажда қилса, сиз ҳам сажда қилинглар», дедилар. Суфён деди: Маъмар уни шундай (ривоят қилиб) келтирди. Мен: ‹Ҳа›, дедим. У: ‹Албатта (Зуҳрий) ёдда тутган, Зуҳрий шундай — ‹ва лакал-ҳамд› — деди. Мен ‹ўнг ёнлари› (деган қисмни) ёдлаб олдим›, деди. Биз Зуҳрийнинг олдидан чиқганимизда, Ибн Журайж — мен унинг олдида эдим — : ‹ўнг болдири шилинди›, деди.