باب هَلْ يُصَلِّي الإِمَامُ بِمَنْ حَضَرَ وَهَلْ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فِي الْمَطَرِ
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ، صَاحِبُ الزِّيَادِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْحَارِثِ، قَالَ خَطَبَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ فِي يَوْمٍ ذِي رَدْغٍ، فَأَمَرَ الْمُؤَذِّنَ لَمَّا بَلَغَ حَىَّ عَلَى الصَّلاَةِ. قَالَ قُلِ الصَّلاَةُ فِي الرِّحَالِ، فَنَظَرَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ، فَكَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوا فَقَالَ كَأَنَّكُمْ أَنْكَرْتُمْ هَذَا إِنَّ هَذَا فَعَلَهُ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّي ـ يَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ـ إِنَّهَا عَزْمَةٌ، وَإِنِّي كَرِهْتُ أَنْ أُحْرِجَكُمْ. وَعَنْ حَمَّادٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ نَحْوَهُ، غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ كَرِهْتُ أَنْ أُؤَثِّمَكُمْ، فَتَجِيئُونَ تَدُوسُونَ الطِّينَ إِلَى رُكَبِكُمْ.
Абдуллаҳ ибн Абдулваҳҳоб бизга айтди: Ҳаммод ибн Зайд бизга айтди: Зиёдийнинг шериги Абдулҳамид бизга айтди: Мен Абдуллаҳ ибн Ҳорисни эшитдим: У деди: Ибн Аббос лойгарчилик кунида бизга хутба қилди. Муаззин ‹Ҳайя алас-салота›га етганида унга буюрди: ‹Ас-салоту фир-риҳол (намоз уйларингизда)›, деб айт. Улар бир-бирига қаради, гўё (буни) инкор қилгандек бўлдилар. У: ‹Гўё сизлар буни инкор қилдингиз? Буни мендан яхши бўлган киши — яъни Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам — қилган. Албатта у (жамоатга келиш) қатъий (вожиб) эди, мен сизларни қийинчиликка солишни ёқтирмадим›, деди. Ҳаммоддан, у Осимдан, у Абдуллаҳ ибн Ҳорисдан, у Ибн Аббосдан шунга ўхшашини (ривоят қилди), фақат у: ‹Мен сизларни гуноҳга солишни ёқтирмадим, (акс ҳолда) тиззаларингизгача лойни босиб келар эдингиз›, деди.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ سَأَلْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ فَقَالَ جَاءَتْ سَحَابَةٌ فَمَطَرَتْ حَتَّى سَالَ السَّقْفُ، وَكَانَ مِنْ جَرِيدِ النَّخْلِ، فَأُقِيمَتِ الصَّلاَةُ، فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْجُدُ فِي الْمَاءِ وَالطِّينِ، حَتَّى رَأَيْتُ أَثَرَ الطِّينِ فِي جَبْهَتِهِ.
Муслим ибн Иброҳим бизга айтди: Ҳишом бизга айтди, Яҳёдан, у Абу Саламадан: У деди: Мен Абу Саъид Худрийдан сўрадим. У деди: Бир булут келиб ёмғир ёғди, ҳатто том оқди, у хурмо шохларидан эди. Намозга иқомат айтилди, мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни сув ва лойда сажда қилаётганини кўрдим, ҳатто пешаналарида лой изини кўрдим.
حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ سِيرِينَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، يَقُولُ قَالَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ إِنِّي لاَ أَسْتَطِيعُ الصَّلاَةَ مَعَكَ. وَكَانَ رَجُلاً ضَخْمًا، فَصَنَعَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم طَعَامًا فَدَعَاهُ إِلَى مَنْزِلِهِ، فَبَسَطَ لَهُ حَصِيرًا وَنَضَحَ طَرَفَ الْحَصِيرِ، صَلَّى عَلَيْهِ رَكْعَتَيْنِ. فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ آلِ الْجَارُودِ لأَنَسٍ أَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الضُّحَى قَالَ مَا رَأَيْتُهُ صَلاَّهَا إِلاَّ يَوْمَئِذٍ.
Одам бизга айтди: Шуъба бизга айтди: Анас ибн Сирин бизга айтди: Мен Анасни шундай деганини эшитдим: Ансордан бир киши: ‹Мен сен билан (жамоатда) намоз ўқишга қодир эмасман›, деди. У йўғон (семиз) киши эди. У Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга таом тайёрлаб, у зотни уйига таклиф қилди. У зотга бўйра тўшади, бўйранинг бир четига сув сепди, у зот унинг устида икки ракат ўқидилар. Жолуднинг хонадонидан бир киши Анасга: ‹Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам зоҳа (чошт) намозини ўқир эдиларми?› деди. У: ‹Мен у зотни уни ўша кундан бошқа (вақтда) ўқиганини кўрмадим›, деди.