Имомнинг ҳайит куни аёлларга ваъз айтиши

Ikki hayit namozi · 2 ҳадис

باب مَوْعِظَةِ الإِمَامِ النِّسَاءَ يَوْمَ الْعِيدِ

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ نَصْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْفِطْرِ، فَصَلَّى فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ ثُمَّ خَطَبَ، فَلَمَّا فَرَغَ نَزَلَ فَأَتَى النِّسَاءَ، فَذَكَّرَهُنَّ وَهْوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى يَدِ بِلاَلٍ وَبِلاَلٌ بَاسِطٌ ثَوْبَهُ، يُلْقِي فِيهِ النِّسَاءُ الصَّدَقَةَ‏.‏ قُلْتُ لِعَطَاءٍ زَكَاةَ يَوْمِ الْفِطْرِ قَالَ لاَ وَلَكِنْ صَدَقَةً يَتَصَدَّقْنَ حِينَئِذٍ، تُلْقِي فَتَخَهَا وَيُلْقِينَ‏.‏ قُلْتُ أَتُرَى حَقًّا عَلَى الإِمَامِ ذَلِكَ وَيُذَكِّرُهُنَّ قَالَ إِنَّهُ لَحَقٌّ عَلَيْهِمْ، وَمَا لَهُمْ لاَ يَفْعَلُونَهُ

Ишоқ ибн Иброҳим ибн Наср менга айтди: Абдураззоқ бизга айтди: Ибн Журайж бизга айтди: Ато менга хабар берди, Жобир ибн Абдуллаҳдан: Мен уни шундай деганини эшитдим: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Фитр куни турдилар, намоз ўқидилар — намоздан бошлаб — сўнг хутба қилдилар. (Хутбани) тугатгач, (минбардан) тушиб аёлларнинг олдига келдилар, уларга ваъз қилдилар — у зот Билолнинг қўлига суянган, Билол кийимини ёйган, аёллар унга садақа ташлаётган эдилар. Мен Атўга: ‹Фитр куни закотими?› дедим. У: ‹Йўқ, балки ўша пайтда берадиган садақа, аёл (тақинчоли) фатхани (узукни) ташлар ва (бошқалар) ташлар эди› деди. Мен: ‹Имом учун шу (аёлларга бориш) ва уларга ваъз қилиш ҳақ (вожиб) деб кўрасанми?› дедим. У: ‹Албатта бу уларга ҳақдир, уларга нима бўлдики, буни қилмайдилар?› деди.

قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ وَأَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ شَهِدْتُ الْفِطْرَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ ـ رضى الله عنهم ـ يُصَلُّونَهَا قَبْلَ الْخُطْبَةِ، ثُمَّ يُخْطَبُ بَعْدُ، خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ حِينَ يُجْلِسُ بِيَدِهِ، ثُمَّ أَقْبَلَ يَشُقُّهُمْ حَتَّى جَاءَ النِّسَاءَ مَعَهُ بِلاَلٌ فَقَالَ ‏{‏يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ‏}‏ الآيَةَ ثُمَّ قَالَ حِينَ فَرَغَ مِنْهَا ‏"‏ آنْتُنَّ عَلَى ذَلِكَ ‏"‏‏.‏ قَالَتِ امْرَأَةٌ وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ لَمْ يُجِبْهُ غَيْرُهَا نَعَمْ‏.‏ لاَ يَدْرِي حَسَنٌ مَنْ هِيَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَتَصَدَّقْنَ ‏"‏ فَبَسَطَ بِلاَلٌ ثَوْبَهُ ثُمَّ قَالَ هَلُمَّ لَكُنَّ فِدَاءٌ أَبِي وَأُمِّي، فَيُلْقِينَ الْفَتَخَ وَالْخَوَاتِيمَ فِي ثَوْبِ بِلاَلٍ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ الْفَتَخُ الْخَوَاتِيمُ الْعِظَامُ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ‏.‏

Ибн Журайж деди: Менга Ҳасан ибн Муслим хабар берди, Товусдан, у Ибн Аббос розияллаҳу анҳумадан: У деди: Мен Фитрда Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам, Абу Бакр, Умар ва Усмон розияллаҳу анҳум билан ҳозир бўлдим — улар уни (ҳайит намозини) хутбадан олдин ўқир, сўнг кейин хутба қилар эдилар. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам чиқдилар — гўё мен у зотга қараб турибман — у зот қўли билан (одамларни) ўтқазаётганида, сўнг уларни ёриб (орабланиб) ўтдилар, ҳатто аёллар олдига келдилар — у зот билан Билол бор эди — ва: «Эй Набий, мўмина аёллар сенинг олдингга сенга байъат қилишга келса...» (оятини ўқидилар). Ундан бўшагач: «Сизлар шу (шартлар) устидамисиз?» дедилар. Улардан битта аёл — ундан бошқаси жавоб бермади — : ‹Ҳа› деди. Ҳасан у ким эканини билмайди. У зот: «Бўлмаса, садақа қилинглар» дедилар. Билол кийимини ёйди, сўнг: ‹Келинглар, отам-онам (сизларга) фидо бўлсин› деди. Аёллар фатх (катта узук)лар ва узукларни Билолнинг кийимига ташлай бошлади. Абдураззоқ деди: ‹Фатх — жоҳилиятда (тақилган) катта узуклардир›.