حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ فِي حَجَّتِهِ فَقَالَ ذَبَحْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ، فَأَوْمَأَ بِيَدِهِ قَالَ وَلاَ حَرَجَ. قَالَ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ. فَأَوْمَأَ بِيَدِهِ وَلاَ حَرَجَ.
Бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, у деди: бизга Вуҳайб ривоят қилди, у деди: бизга Айюб, Икримадан, у Ибн Аббосдан ривоят қилдики, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ҳажларида сўралди. Бир киши: «Тош отишдан олдин (қурбонликни) сўйибман,» деди. У қўллари билан ишора қилиб: «Ҳеч (гуноҳ) йўқ,» дедилар. Бошқаси: «Сўйишдан олдин (сочимни) олдирдим,» деди. У қўллари билан ишора қилиб: «Ҳеч (гуноҳ) йўқ,» дедилар.
حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ سَالِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يُقْبَضُ الْعِلْمُ، وَيَظْهَرُ الْجَهْلُ وَالْفِتَنُ، وَيَكْثُرُ الْهَرْجُ ". قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْهَرْجُ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ، فَحَرَّفَهَا، كَأَنَّهُ يُرِيدُ الْقَتْلَ.
Бизга ал-Маккий ибн Иброҳим ривоят қилди, у деди: бизга Ҳанзала ибн Абу Суфён, Солимдан хабар берди, у деди: мен Абу Ҳурайрани Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилиб) эшитдим, у дедилар: «Илм тортиб олинади, жаҳолат ва фитналар ошкор бўлади, ҳарж кўпаяди.» «Эй Расулуллаҳ, ҳарж нима?» дейилди. У қўллари билан: «Мана шундай,» деб (қўлларини) қияладилар — гўё қатлни назарда тутгандек.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ فَاطِمَةَ، عَنْ أَسْمَاءَ، قَالَتْ أَتَيْتُ عَائِشَةَ وَهِيَ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا شَأْنُ النَّاسِ فَأَشَارَتْ إِلَى السَّمَاءِ، فَإِذَا النَّاسُ قِيَامٌ، فَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ. قُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا، أَىْ نَعَمْ، فَقُمْتُ حَتَّى تَجَلاَّنِي الْغَشْىُ، فَجَعَلْتُ أَصُبُّ عَلَى رَأْسِي الْمَاءَ، فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ " مَا مِنْ شَىْءٍ لَمْ أَكُنْ أُرِيتُهُ إِلاَّ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ، فَأُوحِيَ إِلَىَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي قُبُورِكُمْ، مِثْلَ ـ أَوْ قَرِيبًا لاَ أَدْرِي أَىَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ ـ مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ، يُقَالُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ ـ أَوِ الْمُوقِنُ لاَ أَدْرِي بِأَيِّهِمَا قَالَتْ أَسْمَاءُ ـ فَيَقُولُ هُوَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى، فَأَجَبْنَا وَاتَّبَعْنَا، هُوَ مُحَمَّدٌ. ثَلاَثًا، فَيُقَالُ نَمْ صَالِحًا، قَدْ عَلِمْنَا إِنْ كُنْتَ لَمُوقِنًا بِهِ، وَأَمَّا الْمُنَافِقُ ـ أَوِ الْمُرْتَابُ لاَ أَدْرِي أَىَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ ـ فَيَقُولُ لاَ أَدْرِي، سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ ".
Бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, у деди: бизга Вуҳайб ривоят қилди, у деди: бизга Ҳишом, Фотимадан, у Асмодан ривоят қилди, у деди: Мен Оишанинг олдига келдим, у намоз ўқиётган эди. Мен: «Одамларга нима бўлди?» дедим. У осмонга ишора қилди. Қарасам, одамлар (намозда) тик туришибди. У: «Субҳаналлаҳ,» деди. Мен: «(Бу) бир оят (аломат)ми?» дедим. У боши билан ‹ҳа› деб ишора қилди. Мен ҳам тик турдим, ҳатто ҳушимдан кетай дедим-да, бошимга сув қуя бошладим. Сўнг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Аллаҳ — азза ва жалла — га ҳамд ва сано айтдилар, кейин: «Менга кўрсатилмаган бирор нарса йўқки, илло уни мана шу ўрнимда кўрдим — ҳатто жаннат ва дўзахни ҳам. Менга шу ваҳий қилиндики, сизлар қабрларингизда — Масиҳ Дажжол фитнасига ўхшаш (ёки яқин; Асмо қайси бирини деди, билмайман) — имтиҳон қилинасиз. (Ҳар бирингизга): ‹Бу киши ҳақида билиминг нима?› дейилади. Мўмин — ёки: яқин келтирган (Асмо қайси бирини деди, билмайман): ‹У — Муҳаммад Расулуллаҳ; бизга равшан далиллар ва ҳидоят билан келди, биз жавоб бердик ва эргашдик; у — Муҳаммад›, дейди — уч марта. Шунда: ‹Солиҳ (яхши) ҳолда ухла; унинг ҳақ эканига яқин келтирганингни билдик›, дейилади. Мунофиқ — ёки: шубҳа қилган (Асмо қайси бирини деди, билмайман): ‹Билмайман; одамлар бир нарса деяётганини эшитиб, мен ҳам шуни айтган эдим›, дейди,» дедилар.