حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ إِنَّ النَّاسَ يَقُولُونَ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ، وَلَوْلاَ آيَتَانِ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُ حَدِيثًا، ثُمَّ يَتْلُو {إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ} إِلَى قَوْلِهِ {الرَّحِيمُ} إِنَّ إِخْوَانَنَا مِنَ الْمُهَاجِرِينَ كَانَ يَشْغَلُهُمُ الصَّفْقُ بِالأَسْوَاقِ، وِإِنَّ إِخْوَانَنَا مِنَ الأَنْصَارِ كَانَ يَشْغَلُهُمُ الْعَمَلُ فِي أَمْوَالِهِمْ، وَإِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يَلْزَمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِشِبَعِ بَطْنِهِ وَيَحْضُرُ مَا لاَ يَحْضُرُونَ، وَيَحْفَظُ مَا لاَ يَحْفَظُونَ.
Бизга Абдулазиз ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, у деди: менга Молик, Ибн Шиҳобдан, у ал-Аъраждан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, у деди: Одамлар: «Абу Ҳурайра (ҳадисни) кўпайтириб юборди,» дейдилар. Аллаҳнинг Китобида икки оят бўлмаганида, мен бирор ҳадис айтмаган бўлардим. Сўнг: ‹Албатта, Биз нозил қилган равшан (оят)ларни... яширадиганлар...› дан то ‹...Раҳийм› (гача) тиловат қилади. Албатта, муҳожирлардан бўлган биродарларимизни бозорларда савдо-сотиқ банд қиларди; ансорлардан бўлган биродарларимизни эса мол-мулкларидаги иш банд қиларди. Абу Ҳурайра эса қорнини тўйдириш (илинжида) Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бирга бўлар, улар ҳозир бўлмаган (пайтлар)да ҳозир бўлар ва улар ёдламаган (нарса)ни ёдлар эди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَبُو مُصْعَبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي أَسْمَعُ مِنْكَ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنْسَاهُ. قَالَ " ابْسُطْ رِدَاءَكَ " فَبَسَطْتُهُ. قَالَ فَغَرَفَ بِيَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ " ضُمُّهُ " فَضَمَمْتُهُ فَمَا نَسِيتُ شَيْئًا بَعْدَهُ. حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ بِهَذَا أَوْ قَالَ غَرَفَ بِيَدِهِ فِيهِ.
Бизга Аҳмад ибн Абу Бакр Абу Мусъаб ривоят қилди, у деди: бизга Муҳаммад ибн Иброҳим ибн Динор, Ибн Абу Зиъбдан, у Саид ал-Мақбурийдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, у деди: Мен: «Эй Расулуллаҳ, мен сиздан кўп ҳадис эшитаман, (лекин) унутаман,» дедим. У: «Ридойингни ёз,» дедилар. Мен уни ёздим. У қўллари билан (худди бирор нарсани) ҳовучладилар, сўнг: «Уни ўзингга қис,» дедилар. Мен уни қисдим. Шундан кейин мен ҳеч нарсани унутмадим. Бизга Иброҳим ибн ал-Мунзир ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Абу Фудайк шу (мазмунда ривоят қилди) — ёки: «қўли билан унга ҳовучлади» деди.
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ حَفِظْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وِعَاءَيْنِ، فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَبَثَثْتُهُ، وَأَمَّا الآخَرُ فَلَوْ بَثَثْتُهُ قُطِعَ هَذَا الْبُلْعُومُ.
Бизга Исмоил ривоят қилди, у деди: менга акам, Ибн Абу Зиъбдан, у Саид ал-Мақбурийдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, у деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан икки идиш (илм) ёдлаб олдим. Уларнинг бирини тарқатдим; иккинчисини эса — агар тарқатсам, мана шу ҳалқум (бўғиз) кесиларди.