بَابُ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا رَأَيْتُمُ الْهِلاَلَ فَصُومُوا وَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَأَفْطِرُوا»
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَكَرَ رَمَضَانَ فَقَالَ " لاَ تَصُومُوا حَتَّى تَرَوُا الْهِلاَلَ، وَلاَ تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ، فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدُرُوا لَهُ ".
Абдуллаҳ ибн Маслама бизга айтди, Моликдан, у Нофиъдан, у Абдуллаҳ ибн Умар розияллаҳу анҳумадан: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Рамазонни зикр қилдилар ва: «Ҳилолни кўрмагунча рўза тутмангиз, уни кўрмагунча оғиз очмангиз (рўзани бузмангиз). Агар сизларга булутли (ёпиқ) бўлса, унга ўлчов (тақдир) қилинг» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ لَيْلَةً، فَلاَ تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْهُ، فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا الْعِدَّةَ ثَلاَثِينَ ".
Абдуллаҳ ибн Маслама бизга айтди: Молик бизга айтди, Абдуллаҳ ибн Динордан, у Абдуллаҳ ибн Умар розияллаҳу анҳумадан: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ой — йигирма тўққиз кечадир. Уни (ҳилолни) кўрмагунча рўза тутмангиз. Агар сизларга булутли бўлса, саноқни ўттизга тўлиқ қилинг» дедилар.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ جَبَلَةَ بْنِ سُحَيْمٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا ". وَخَنَسَ الإِبْهَامَ فِي الثَّالِثَةِ.
Абул-Валид бизга айтди: Шуъба бизга айтди, Жабала ибн Суҳаймдан: У деди: Мен Ибн Умар розияллаҳу анҳумани шундай деганини эшитди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ой шундай ва шундай» дедилар ва учинчисида бош бармоқни букди (яъни йигирма тўққиз).
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَوْ قَالَ قَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم " صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ، وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ، فَإِنْ غُبِّيَ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا عِدَّةَ شَعْبَانَ ثَلاَثِينَ ".
Одам бизга айтди: Шуъба бизга айтди: Муҳаммад ибн Зиёд бизга айтди: У деди: Мен Абу Ҳурайра розияллаҳу анҳуни шундай деганини эшитди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам — ёки: Абул-Қосим соллаллаҳу алайҳи васаллам — дедилар: «Уни (ҳилолни) кўриб рўза тутинг, уни кўриб оғиз очинглар. Агар сизларга булут тўсиб (ёпиқ) бўлса, Шаъбоннинг саноқини ўттизга тўлиқ қилинг».
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم آلَى مِنْ نِسَائِهِ شَهْرًا، فَلَمَّا مَضَى تِسْعَةٌ وَعِشْرُونَ يَوْمًا غَدَا أَوْ رَاحَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ حَلَفْتَ أَنْ لاَ تَدْخُلَ شَهْرًا. فَقَالَ " إِنَّ الشَّهْرَ يَكُونُ تِسْعَةً وَعِشْرِينَ يَوْمًا ".
Абу Осим бизга айтди, Ибн Журайждан, у Яҳё ибн Абдуллаҳ ибн Сайфийдан, у Икрима ибн Абдурраҳмондан, у Умму Салама розияллаҳу анҳодан: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам завжаларидан бир ой ийло қилди (яқинлашмасликка қасам ичди). Йигирма тўққиз кун ўтганида, эрталаб — ёки: кечқурун — келди. Унга: ‹Сен бир ой (уларга) кирмасликка қасам ичган эдинг-ку?› дейилди. У зот: «Албатта ой йигирма тўққиз кун (ҳам) бўлади» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ آلَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ نِسَائِهِ، وَكَانَتِ انْفَكَّتْ رِجْلُهُ، فَأَقَامَ فِي مَشْرُبَةٍ تِسْعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً، ثُمَّ نَزَلَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ آلَيْتَ شَهْرًا. فَقَالَ " إِنَّ الشَّهْرَ يَكُونُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ ".
Абдулазиз ибн Абдуллаҳ бизга айтди: Сулаймон ибн Билол бизга айтди, Ҳумайддан, у Анас розияллаҳу анҳудан: У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам завжаларидан ийло қилди, оёғи чиқ қолди (чиқиб кетди). У зот юқори (хона)да йигирма тўққиз кеча турди, сўнг тушди. Улар: ‹Ё Расулуллаҳ, сен бир ой ийло қилган эдинг-ку?› деди. У зот: «Албатта ой йигирма тўққиз (кун ҳам) бўлади» дедилар.